៥. ឯកឧបាសកវត្ថុ

ជិឃច្ឆាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា អាឡវិយំ វិហរន្តោ ឯកំ ឧបាសកំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកស្មិញ្ហិ ទិវសេ សត្ថា ជេតវនេ គន្ធកុដិយំ និសិន្នោវ បច្ចូសកាលេ លោកំ វោលោកេន្តោ អាឡវិយំ ឯកំ ទុគ្គតមនុស្សំ ទិស្វា តស្សូបនិស្សយសម្បត្តិំ ញត្វា បញ្ចសតភិក្ខុបរិវារោ អាឡវិំ អគមាសិ. អាឡវិវាសិនោ សត្ថារំ និមន្តយិំសុ. សោបិ ទុគ្គតមនុស្សោ ‘‘សត្ថា កិរ អាគតោ’’តិ សុត្វា ‘‘សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សោស្សាមី’’តិ មនំ អកាសិ. តំទិវសមេវ ចស្ស ឯកោ គោណោ បលាយិ. សោ ‘‘កិំ នុ ខោ គោណំ បរិយេសិស្សាមិ, ឧទាហុ ធម្មំ សុណាមី’’តិ ចិន្តេត្វា ‘‘គោណំ បរិយេសិត្វា បច្ឆា ធម្មំ សោស្សាមី’’តិ បាតោវ គេហា និក្ខមិ. អាឡវិវាសិនោបិ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ និសីទាបេត្វា បរិវិសិត្វា អនុមោទនត្ថាយ បត្តំ គណ្ហិំសុ. សត្ថា ‘‘យំ និស្សាយ អហំ តិំសយោជនមគ្គំ អាគតោ, សោ គោណំ បរិយេសិតុំ អរញ្ញំ បវិដ្ឋោ, តស្មិំ អាគតេយេវ ធម្មំ ទេសេស្សាមី’’តិ តុណ្ហី អហោសិ.

សោបិ មនុស្សោ ទិវា គោណំ ទិស្វា គោគណេ បក្ខិបិត្វា ‘‘សចេបិ អញ្ញំ នត្ថិ, សត្ថុ វន្ទនមត្តម្បិ ករិស្សាមី’’តិ ជិឃច្ឆាបីឡិតោបិ គេហំ គមនាយ មនំ អកត្វា វេគេន សត្ថុ សន្តិកំ អាគន្ត្វា សត្ថារំ វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. សត្ថា តស្ស ឋិតកាលេ ទានវេយ្យាវដិកំ អាហ – ‘‘អត្ថិ កិញ្ចិ ភិក្ខុសង្ឃស្ស អតិរិត្តភត្ត’’ន្តិ? ‘‘ភន្តេ, សព្ពំ អត្ថី’’តិ. តេន ហិ ‘‘ឥមំ បរិវិសាហី’’តិ. សោ សត្ថារា វុត្តដ្ឋានេយេវ តំ និសីទាបេត្វា យាគុខាទនីយភោជនីយេហិ សក្កច្ចំ បរិវិសិ. សោ ភុត្តភត្តោ មុខំ វិក្ខាលេសិ. ឋបេត្វា កិរ ឥមំ ឋានំ តីសុ បិដកេសុ អញ្ញត្ថ គតាគតស្ស ភត្តវិចារណំ នាម នត្ថិ. តស្ស បស្សទ្ធទរថស្ស ចិត្តំ ឯកគ្គំ អហោសិ. អថស្ស សត្ថា អនុបុព្ពិំ កថំ កថេត្វា សច្ចានិ បកាសេសិ. សោ ទេសនាវសានេ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋហិ. សត្ថាបិ អនុមោទនំ កត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ. មហាជនោ សត្ថារំ អនុគន្ត្វា និវត្តិ.

ភិក្ខូ សត្ថារា សទ្ធិំ គច្ឆន្តាយេវ ឧជ្ឈាយិំសុ – ‘‘បស្សថាវុសោ, សត្ថុ កម្មំ, អញ្ញេសុ ទិវសេសុ ឯវរូបំ នត្ថិ, អជ្ជ បនេកំ មនុស្សំ ទិស្វាវ យាគុអាទីនិ វិចារេត្វា ទាបេសី’’តិ. សត្ថា និវត្តិត្វា ឋិតកោវ ‘‘កិំ កថេថ, ភិក្ខវេ’’តិ បុច្ឆិត្វា តមត្ថំ សុត្វា ‘‘អាម, ភិក្ខវេ, អហំ តិំសយោជនំ កន្តារំ អាគច្ឆន្តោ តស្ស ឧបាសកស្សូបនិស្សយំ ទិស្វា អាគតោ, សោ អតិវិយ ជិឃច្ឆិតោ, បាតោវ បដ្ឋាយ គោណំ បរិយេសន្តោ អរញ្ញេ វិចរិ. ‘ជិឃច្ឆទុក្ខេន ធម្មេ ទេសិយមានេបិ បដិវិជ្ឈិតុំ ន សក្ខិស្សតី’តិ ចិន្តេត្វា ឯវំ អកាសិំ, ជិឃច្ឆារោគសទិសោ រោគោ នាម នត្ថី’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

២០៣. ‘‘ជិឃច្ឆាបរមា រោគា, សង្ខារបរមា ទុខា;

ឯតំ ញត្វា យថាភូតំ, និព្ពានំ បរមំ សុខ’’ន្តិ.

តត្ថ ជិឃច្ឆាបរមា រោគាតិ យស្មា អញ្ញោ រោគោ សកិំ តិកិច្ឆិតោ វិនស្សតិ វា តទង្គវសេន វា បហីយតិ, ជិឃច្ឆា បន និច្ចកាលំ តិកិច្ឆិតព្ពាយេវាតិ សេសរោគានំ អយំ បរមា នាម. សង្ខារាតិ បញ្ច ខន្ធា. ឯតំ ញត្វាតិ ជិឃច្ឆាសមោ រោគោ នត្ថិ, ខន្ធបរិហរណសមំ ទុក្ខំ នាម នត្ថីតិ ឯតមត្ថំ យថាភូតំ ញត្វា បណ្ឌិតោ និព្ពានំ សច្ឆិ ករោតិ. និព្ពានំ បរមំ សុខន្តិ តញ្ហិ សព្ពសុខានំ បរមំ ឧត្តមំ សុខន្តិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

ឯកឧបាសកវត្ថុ បញ្ចមំ.