៥. សម្មជ្ជនត្ថេរវត្ថុ

យោ ច បុព្ពេតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ សម្មជ្ជនត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.

សោ កិរ បាតោ វា សាយំ វាតិ វេលំ បមាណំ អកត្វា អភិក្ខណំ សម្មជ្ជន្តោវ វិចរតិ. សោ ឯកទិវសំ សម្មជ្ជនិំ គហេត្វា ទិវាដ្ឋានេ និសិន្នស្ស រេវតត្ថេរស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា ‘‘អយំ មហាកុសីតោ ជនស្ស សទ្ធាទេយ្យំ ភុញ្ជិត្វា អាគន្ត្វា និសីទតិ, កិំ នាមេតស្ស សម្មជ្ជនិំ គហេត្វា ឯកំ ឋានំ សម្មជ្ជិតុំ ន វដ្ដតី’’តិ អាហ. ថេរោ ‘‘ឱវាទមស្ស ទស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា ឯហាវុសោតិ. កិំ, ភន្តេតិ? គច្ឆ ន្ហត្វា ឯហីតិ. សោ តថា អកាសិ. អថ នំ ថេរោ ឯកមន្តំ និសីទាបេត្វា ឱវទន្តោ អាហ – ‘‘អាវុសោ, ភិក្ខុនា នាម ន សព្ពកាលំ សម្មជ្ជន្តេន វិចរិតុំ វដ្ដតិ, បាតោ ឯវ បន សម្មជ្ជិត្វា បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តេន អាគន្ត្វា រត្តិដ្ឋានេ វា ទិវាដ្ឋានេ វា និសិន្នេន ទ្វត្តិំសាការំ សជ្ឈាយិត្វា អត្តភាវេ ខយវយំ បដ្ឋបេត្វា សាយន្ហេ ឧដ្ឋាយ សម្មជ្ជិតុំ វដ្ដតិ, និច្ចកាលំ អសម្មជ្ជិត្វា អត្តនោបិ នាម ឱកាសោ កាតព្ពោ’’តិ. សោ ថេរស្ស ឱវាទេ ឋត្វា ន ចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ. តំ តំ ឋានំ ឧក្លាបំ អហោសិ. អថ នំ ភិក្ខូ អាហំសុ – ‘‘អាវុសោ សម្មជ្ជនត្ថេរ, តំ តំ ឋានំ ឧក្លាបំ កស្មា ន សម្មជ្ជសី’’តិ? ‘‘ភន្តេ, មយា បមាទកាលេ ឯវំ កតំ, ឥទានាម្ហិ អប្បមត្តោ’’តិ. ភិក្ខូ ‘‘អយំ ថេរោ អញ្ញំ ព្យាករោតី’’តិ សត្ថុ អារោចេសុំ. សត្ថា ‘‘អាម, ភិក្ខវេ, មម បុត្តោ បុព្ពេ បមាទកាលេ សម្មជ្ជន្តោ វិចរិ, ឥទានិ បន មគ្គផលសុខេន វីតិនាមេន្តោ ន សម្មជ្ជតី’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

១៧២. ‘‘យោ ច បុព្ពេ បមជ្ជិត្វា, បច្ឆា សោ នប្បមជ្ជតិ;

សោមំ លោកំ បភាសេតិ, អព្ភា មុត្តោវ ចន្ទិមា’’តិ.

តស្សត្ថោ – យោ បុគ្គលោ បុព្ពេ វត្តបដិវត្តករណេន វា សជ្ឈាយាទីហិ វា បមជ្ជិត្វា បច្ឆា មគ្គផលសុខេន វីតិនាមេន្តោ នប្បមជ្ជតិ, សោ អព្ភាទីហិ មុត្តោ ចន្ទោវ ឱកាសលោកំ មគ្គញាណេន ឥមំ ខន្ធាទិលោកំ ឱភាសេតិ, ឯកាលោកំ ករោតីតិ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

សម្មជ្ជនត្ថេរវត្ថុ បញ្ចមំ.