៥. មហាកាលឧបាសកវត្ថុ

អត្តនា ហិ កតំ បាបន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ឯកំ មហាកាលំ នាម សោតាបន្នឧបាសកំ អារព្ភ កថេសិ.

សោ កិរ មាសស្ស អដ្ឋទិវសេសុ ឧបោសថិកោ ហុត្វា វិហារេ សព្ពរត្តិំ ធម្មកថំ សុណាតិ. អថ រត្តិំ ចោរា ឯកស្មិំ គេហេ សន្ធិំ ឆិន្ទិត្វា ភណ្ឌកំ គហេត្វា លោហភាជនសទ្ទេន បពុទ្ធេហិ សាមិកេហិ អនុពទ្ធា គហិតភណ្ឌំ ឆឌ្ឌេត្វា បលាយិំសុ. សាមិកាបិ តេ អនុពន្ធិំសុយេវ, តេ ទិសា បក្ខន្ទិំសុ. ឯកោ បន វិហារមគ្គំ គហេត្វា មហាកាលស្ស រត្តិំ ធម្មកថំ សុត្វា បាតោវ បោក្ខរណិតីរេ មុខំ ធោវន្តស្ស បុរតោ ភណ្ឌិកំ ឆឌ្ឌេត្វា បលាយិ. ចោរេ អនុពន្ធិត្វា អាគតមនុស្សា ភណ្ឌិកំ ទិស្វា ‘‘ត្វំ នោ គេហសន្ធិំ ឆិន្ទិត្វា ភណ្ឌិកំ ហរិត្វា ធម្មំ សុណន្តោ វិយ វិចរសី’’តិ តំ គហេត្វា បោថេត្វា មារេត្វា ឆឌ្ឌេត្វា អគមិំសុ. អថ នំ បាតោវ បានីយឃដំ អាទាយ គតា ទហរសាមណេរា ទិស្វា ‘‘វិហារេ ធម្មកថំ សុត្វា សយិតឧបាសកោ អយុត្តំ មរណំ លភតី’’តិ វត្វា សត្ថុ អារោចេសុំ. សត្ថា ‘‘អាម, ភិក្ខវេ, ឥមស្មិំ អត្តភាវេ កាលេន អប្បតិរូបំ មរណំ លទ្ធំ, បុព្ពេ កតកម្មស្ស បន តេន យុត្តមេវ លទ្ធ’’ន្តិ វត្វា តេហិ យាចិតោ តស្ស បុព្ពកម្មំ កថេសិ –

អតីតេ កិរ ពារាណសិរញ្ញោ វិជិតេ ឯកស្ស បច្ចន្តគាមស្ស អដវិមុខេ ចោរា បហរន្តិ. រាជា អដវិមុខេ ឯកំ រាជភដំ ឋបេសិ, សោ ភតិំ គហេត្វា មនុស្សេ ឱរតោ បារំ នេតិ, បារតោ ឱរំ អានេតិ. អថេកោ មនុស្សោ អភិរូបំ អត្តនោ ភរិយំ ចូឡយានកំ អារោបេត្វា តំ ឋានំ អគមាសិ. រាជភដោ តំ ឥត្ថិំ ទិស្វាវ សញ្ជាតសិនេហោ តេន ‘‘អដវិំ នោ, សាមិ, អតិក្កាមេហី’’តិ វុត្តេបិ ‘‘ឥទានិ វិកាលោ, បាតោវ អតិក្កាមេស្សាមី’’តិ អាហ. សោ សកាលោ, សាមិ, ឥទានេវ នោ នេហីតិ. និវត្ត, ភោ, អម្ហាកំយេវ គេហេ អាហារោ ច និវាសោ ច ភវិស្សតីតិ. សោ នេវ និវត្តិតុំ ឥច្ឆិ. ឥតរោ បុរិសានំ សញ្ញំ ទត្វា យានកំ និវត្តាបេត្វា អនិច្ឆន្តស្សេវ ទ្វារកោដ្ឋកេ និវាសំ ទត្វា អាហារំ បដិយាទាបេសិ. តស្ស បន គេហេ ឯកំ មណិរតនំ អត្ថិ. សោ តំ តស្ស យានកន្តរេ បក្ខិបាបេត្វា បច្ចូសកាលេ ចោរានំ បវិដ្ឋសទ្ទំ ការេសិ. អថស្ស បុរិសា ‘‘មណិរតនំ, សាមិ, ចោរេហិ ហដ’’ន្តិ អារោចេសុំ. សោ គាមទ្វារេសុ អារក្ខំ ឋបេត្វា ‘‘អន្តោគាមតោ និក្ខមន្តេ វិចិនថា’’តិ អាហ. ឥតរោបិ បាតោវ យានកំ យោជេត្វា បាយាសិ. អថស្ស យានកំ សោធេន្តា អត្តនា ឋបិតំ មណិរតនំ ទិស្វា សន្តជ្ជេត្វា ‘‘ត្វំ មណិំ គហេត្វា បលាយសី’’តិ បោថេត្វា ‘‘គហិតោ នោ, សាមិ, ចោរោ’’តិ គាមភោជកស្ស ទស្សេសុំ. សោ ‘‘ភតកស្ស វត មេ គេហេ និវាសំ ទត្វា ភត្តំ ទិន្នំ, មណិំ គហេត្វា គតោ, គណ្ហថ នំ បាបបុរិស’’ន្តិ បោថាបេត្វា មារេត្វា ឆឌ្ឌាបេសិ. ឥទំ តស្ស បុព្ពកម្មំ. សោ តតោ ចុតោ អវីចិម្ហិ និព្ពត្តិត្វា តត្ថ ទីឃរត្តំ បច្ចិត្វា វិបាកាវសេសេន អត្តភាវសតេ តថេវ បោថិតោ មរណំ បាបុណិ.

ឯវំ សត្ថា មហាកាលស្ស បុព្ពកម្មំ ទស្សេត្វា, ‘‘ភិក្ខវេ, ឯវំ ឥមេ សត្តេ អត្តនា កតបាបកម្មមេវ ចតូសុ អបាយេសុ អភិមត្ថតី’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

១៦១. ‘‘អត្តនា ហិ កតំ បាបំ, អត្តជំ អត្តសម្ភវំ;

អភិមត្ថតិ ទុម្មេធំ, វជិរំវស្មមយំ មណិ’’ន្តិ.

តត្ថ វជិរំវស្មមយំ មណិន្តិ វជិរំវ អស្មមយំ មណិំ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យថា បាសាណមយំ បាសាណសម្ភវំ វជិរំ តមេវ អស្មមយំ មណិំ អត្តនោ ឧដ្ឋានដ្ឋានសង្ខាតំ បាសាណមណិំ ខាទិត្វា ឆិទ្ទំ ឆិទ្ទំ ខណ្ឌំ ខណ្ឌំ កត្វា អបរិភោគំ ករោតិ, ឯវមេវ អត្តនា កតំ អត្តនិ ជាតំ អត្តសម្ភវំ បាបំ ទុម្មេធំ និប្បញ្ញំ បុគ្គលំ ចតូសុ អបាយេសុ អភិមត្ថតិ កន្តតិ វិទ្ធំសេតីតិ.

ទេសនាវសានេ សម្បត្តភិក្ខូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

មហាកាលឧបាសកវត្ថុ បញ្ចមំ.