៨. សារិបុត្តត្ថេរវត្ថុ

អស្សទ្ធោតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ សារិបុត្តត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកស្មិញ្ហិ សមយេ តិំសមត្តា អារញ្ញកា ភិក្ខូ សត្ថុ សន្តិកំ អាគន្ត្វា វន្ទិត្វា និសីទិំសុ. សត្ថា តេសំ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តស្សូបនិស្សយំ ទិស្វា សារិបុត្តត្ថេរំ អាមន្តេត្វា ‘‘សទ្ទហសិ ត្វំ, សារិបុត្ត, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ភាវិតំ ពហុលីកតំ អមតោគធំ ហោតិ អមតបរិយោសាន’’ន្តិ (សំ. និ. ៥.៥១៤) ឯវំ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អារព្ភ បញ្ហំ បុច្ឆិ. ថេរោ ‘‘ន ខ្វាហំ, ភន្តេ, ឯត្ថ ភគវតោ សទ្ធាយ គច្ឆាមិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… អមតបរិយោសានំ. យេសញ្ហេតំ, ភន្តេ, អញ្ញាតំ អស្ស អទិដ្ឋំ អវិទិតំ អសច្ឆិកតំ អផស្សិតំ បញ្ញាយ, តេ តត្ថ បរេសំ សទ្ធាយ គច្ឆេយ្យុំ. សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… អមតបរិយោសាន’’ន្តិ (សំ. និ. ៥.៥១៤) ឯវំ តំ បញ្ហំ ព្យាកាសិ. តំ សុត្វា ភិក្ខូ កថំ សមុដ្ឋាបេសុំ ‘‘សារិបុត្តត្ថេរោ មិច្ឆាគហណំ នេវ វិស្សជ្ជេសិ, អជ្ជាបិ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ន សទ្ទហតិយេវា’’តិ. តំ សុត្វា សត្ថា ‘‘កិំ នាមេតំ, ភិក្ខវេ, វទេថ. អហញ្ហិ ‘បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អភាវេត្វា សមថវិបស្សនំ អវឌ្ឍេត្វា មគ្គផលានិ សច្ឆិកាតុំ សមត្ថោ នាម អត្ថីតិ សទ្ទហសិ ត្វំ សារិបុត្តោ’តិ បុច្ឆិំ. សោ ‘ឯវំ សច្ឆិករោន្តោ អត្ថិ នាមាតិ ន សទ្ទហាមិ, ភន្តេ’តិ កថេសិ. ន ទិន្នស្ស វា កតស្ស វា ផលំ វិបាកំ ន សទ្ទហតិ, នាបិ ពុទ្ធាទីនំ គុណំ ន សទ្ទហតិ. ឯសោ បន អត្តនា បដិវិទ្ធេសុ ឈានវិបស្សនាមគ្គផលធម្មេសុ បរេសំ សទ្ធាយ ន គច្ឆតិ. តស្មា អនុបវជ្ជោ’’តិ វត្វា អនុសន្ធិំ ឃដេត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

៩៧. ‘‘អស្សទ្ធោ អកតញ្ញូ ច, សន្ធិច្ឆេទោ ច យោ នរោ,

ហតាវកាសោ វន្តាសោ, ស វេ ឧត្តមបោរិសោ’’តិ.

តស្សថោ – អត្តនោ បដិវិទ្ធគុណំ បរេសំ កថាយ ន សទ្ទហតីតិ អស្សទ្ធោ. អកតំ និព្ពានំ ជានាតីតិ អកតញ្ញូ, សច្ឆិកតនិព្ពានោតិ អត្ថោ. វដ្ដសន្ធិំ, សំសារសន្ធិំ ឆិន្ទិត្វា ឋិតោតិ សន្ធិច្ឆេទោ. កុសលាកុសលកម្មពីជស្ស ខីណត្តា និព្ពត្តនាវកាសោ ហតោ អស្សាតិ ហតាវកាសោ. ចតូហិ មគ្គេហិ កត្តព្ពកិច្ចស្ស កតត្តា,សព្ពា អាសា ឥមិនា វន្តាតិ វន្តាសោ. សោ ឯវរូបោ នរោ. បដិវិទ្ធលោកុត្តរធម្មតាយ បុរិសេសុ ឧត្តមភាវំ បត្តោតិ បុរិសុត្តមោតិ.

គាថាវសានេ តេ អារញ្ញកា តិំសមត្តា ភិក្ខូ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិំសុ. សេសជនស្សាបិ សត្ថិកា ធម្មទេសនា អហោសីតិ.

សារិបុត្តត្ថេរវត្ថុ អដ្ឋមំ.