១០. អញ្ញតរឥត្ថិវត្ថុ

រមណីយានីតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ អញ្ញតរំ ឥត្ថិំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកោ កិរ បិណ្ឌបាតិកោ ភិក្ខុ សត្ថុ សន្តិកេ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា ឯកំ ជិណ្ណឧយ្យានំ បវិសិត្វា សមណធម្មំ ករោតិ. ឯកា នគរសោភិនី ឥត្ថី បុរិសេន សទ្ធិំ ‘‘អហំ អសុកដ្ឋានំ នាម គមិស្សាមិ, ត្វំ តត្ថ អាគច្ឆេយ្យាសី’’តិ សង្កេតំ កត្វា អគមាសិ. សោ បុរិសោ នាគច្ឆិ. សា តស្ស អាគមនមគ្គំ ឱលោកេន្តី តំ អទិស្វា ឧក្កណ្ឋិត្វា ឥតោ ចិតោ ច វិចរមានា តំ ឧយ្យានំ បវិសិត្វា ថេរំ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា និសិន្នំ ទិស្វា ឥតោ ចិតោ ច ឱលោកយមានា អញ្ញំ កញ្ចិ អទិស្វា ‘‘អយញ្ច បុរិសោ ឯវ, ឥមស្ស ចិត្តំ បមោហេស្សាមី’’តិ តស្ស បុរតោ ឋត្វា បុនប្បុនំ និវត្ថសាដកំ មោចេត្វា និវាសេតិ, កេសេ មុញ្ចិត្វា ពន្ធតិ, បាណិំ បហរិត្វា ហសតិ. ថេរស្ស សំវេគោ ឧប្បជ្ជិត្វា សកលសរីរំ ផរិ. សោ ‘‘កិំ នុ ខោ ឥទ’’ន្តិ ចិន្តេសិ. សត្ថាបិ ‘‘មម សន្តិកេ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា ‘សមណធម្មំ ករិស្សាមី’តិ គតស្ស ភិក្ខុនោ កា នុ ខោ បវត្តី’’តិ ឧបធារេន្តោ តំ ឥត្ថិំ ទិស្វា តស្សា អនាចារកិរិយំ, ថេរស្ស ច សំវេគុប្បត្តិំ ញត្វា គន្ធកុដិយំ និសិន្នោវ តេន សទ្ធិំ កថេសិ – ‘‘ភិក្ខុ, កាមគវេសកានំ អរមណដ្ឋានមេវ វីតរាគានំ រមណដ្ឋានំ ហោតី’’តិ. ឯវញ្ច បន វត្វា ឱភាសំ ផរិត្វា តស្ស ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

៩៩. ‘‘រមណីយានិ អរញ្ញានិ, យត្ថ ន រមតី ជនោ;

វីតរាគា រមិស្សន្តិ, ន តេ កាមគវេសិនោ’’តិ.

តត្ថ អរញ្ញានីតិ សុបុប្ផិតតរុវនសណ្ឌបដិមណ្ឌិតានិ វិមលសលិលសម្បន្នានិ អរញ្ញានិ នាម រមណីយានិ. យត្ថាតិ យេសុ អរញ្ញេសុ វិកសិតេសុ បទុមវនេសុ គាមមក្ខិកា វិយ កាមគវេសកោ ជនោ ន រមតិ. វីតរាគាតិ វិគតរាគា បន ខីណាសវា នាម ភមរមធុករា វិយ បទុមវនេសុ តថារូបេសុ អរញ្ញេសុ រមិស្សន្តិ. កិំ ការណា? ន តេ កាមបវេសិនោ, យស្មា តេ កាមគវេសិនោ ន ហោន្តីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ សោ ថេរោ យថានិសិន្នោវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិត្វា អាកាសេនាគន្ត្វា ថុតិំ ករោន្តោ តថាគតស្ស បាទេ វន្ទិត្វា អគមាសីតិ.

អញ្ញតរឥត្ថិវត្ថុ ទសមំ.

អរហន្តវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សត្តមោ វគ្គោ.