៣. ឆន្នត្ថេរវត្ថុ
ន ភជេ បាបកេ មិត្តេតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ឆន្នត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.
សោ កិរ អាយស្មា ‘‘អហំ អម្ហាកំ អយ្យបុត្តេន សទ្ធិំ មហាភិនិក្ខមនំ និក្ខន្តោ តទា អញ្ញំ ឯកម្បិ ន បស្សាមិ, ឥទានិ បន ‘អហំ សារិបុត្តោ នាម, អហំ មោគ្គល្លានោ នាម, មយំ អគ្គសាវកម្ហា’តិ វត្វា ឥមេ វិចរន្តី’’តិ ទ្វេ អគ្គសាវកេ អក្កោសតិ. សត្ថា ភិក្ខូនំ សន្តិកា តំ បវត្តិំ សុត្វា ឆន្នត្ថេរំ បក្កោសាបេត្វា ឱវទតិ. សោ តង្ខណេយេវ តុណ្ហី ហុត្វា បុន គន្ត្វា ថេរេ អក្កោសតិយេវ. ឯវំ យាវតតិយំ អក្កោសន្តំ បក្កោសាបេត្វា សត្ថា ឱវទិត្វា ‘‘ឆន្ន, ទ្វេ អគ្គសាវកា នាម តុយ្ហំ កល្យាណមិត្តា ឧត្តមបុរិសា, ឯវរូបេ កល្យាណមិត្តេ សេវស្សុ ភជស្សូ’’តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –
៧៨. ‘‘ន ភជេ បាបកេ មិត្តេ, ន ភជេ បុរិសាធមេ;
ភជេថ មិត្តេ កល្យាណេ, ភជេថ បុរិសុត្តមេ’’តិ.
តស្សត្ថោ – កាយទុច្ចរិតាទិអកុសលកម្មាភិរតា បាបមិត្តា នាម. សន្ធិច្ឆេទនាទិកេ វា ឯកវីសតិអនេសនាទិភេទេ វា អដ្ឋានេ និយោជកា បុរិសាធមា នាម. ឧភោបិ វា ឯតេ បាបមិត្តា ចេវ បុរិសាធមា ច, តេ ន ភជេយ្យ ន បយិរុបាសេយ្យ, វិបរីតា បន កល្យាណមិត្តា ចេវ សប្បុរិសា ច, តេ ភជេថ បយិរុបាសេថាតិ.
ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.
ឆន្នត្ថេរោ បន តំ ឱវាទំ សុត្វាបិ បុរិមនយេនេវ ភិក្ខូ អក្កោសតិ បរិភាសតិ. បុនបិ សត្ថុ អារោចេសុំ. សត្ថា, ‘‘ភិក្ខវេ, មយិ ធរន្តេ ឆន្នំ សិក្ខាបេតុំ ន សក្ខិស្សថ, មយិ បន បរិនិព្ពុតេ សក្ខិស្សថា’’តិ វត្វា បរិនិព្ពានកាលេ អាយស្មតា អានន្ទេន, ‘‘ភន្តេ, កថំ ឆន្នត្ថេរេ អម្ហេហិ បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ វុត្តេ, ‘‘អានន្ទ, ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ ព្រហ្មទណ្ឌោ ទាតព្ពោ’’តិ អាណាបេសិ. សោ សត្ថរិ បរិនិព្ពុតេ អានន្ទត្ថេរេន អារោចិតំ ព្រហ្មទណ្ឌំ សុត្វា ទុក្ខី ទុម្មនោ តិក្ខត្តុំ មុច្ឆិតោ បតិត្វា ‘‘មា មំ, ភន្តេ, នាសយិត្ថា’’តិ យាចិត្វា សម្មា វត្តំ បូរេន្តោ ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណីតិ.
ឆន្នត្ថេរវត្ថុ តតិយំ.