១៤. ចិត្តគហបតិវត្ថុ

អសន្តំ ភាវនមិច្ឆេយ្យាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ សុធម្មត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ. ទេសនា មច្ឆិកាសណ្ឌេ សមុដ្ឋាយ សាវត្ថិយំ និដ្ឋិតា.

មច្ឆិកាសណ្ឌនគរស្មិញ្ហិ ចិត្តោ នាម គហបតិ បញ្ចវគ្គិយានំ អព្ភន្តរំ មហានាមត្ថេរំ នាម បិណ្ឌាយ ចរមានំ ទិស្វា តស្ស ឥរិយាបថេ បសីទិត្វា បត្តំ អាទាយ គេហំ បវេសេត្វា ភោជេត្វា ភត្តកិច្ចាវសានេ ធម្មកថំ សុណន្តោ សោតាបត្តិផលំ បត្វា អចលសទ្ធោ ហុត្វា អម្ពាដកវនំ នាម អត្តនោ ឧយ្យានំ សង្ឃារាមំ កត្តុកាមោ ថេរស្ស ហត្ថេ ឧទកំ បាតេត្វា និយ្យាទេសិ. តស្មិំ ខណេ ‘‘បតិដ្ឋិតំ ពុទ្ធសាសន’’ន្តិ ឧទកបរិយន្តំ កត្វា មហាបថវី កម្បិ. មហាសេដ្ឋិ ឧយ្យានេ មហាវិហារំ ការេត្វា សព្ពទិសាហិ អាគតានំ ភិក្ខូនំ វិវដទ្វារោ អហោសិ. មច្ឆិកាសណ្ឌេ សុធម្មត្ថេរោ នាម នេវាសិកោ អហោសិ.

អបរេន សមយេន ចិត្តស្ស គុណកថំ សុត្វា ទ្វេ អគ្គសាវកា តស្ស សង្គហំ កត្តុកាមា មច្ឆិកាសណ្ឌំ អគមំសុ. ចិត្តោ គហបតិ តេសំ អាគមនំ សុត្វា អឌ្ឍយោជនមគ្គំ បច្ចុគ្គន្ត្វា តេ អាទាយ អត្តនោ វិហារំ បវេសេត្វា អាគន្តុកវត្តំ កត្វា, ‘‘ភន្តេ, ថោកំ ធម្មកថំ សោតុកាមោម្ហី’’តិ ធម្មសេនាបតិំ យាចិ. អថ នំ ថេរោ, ‘‘ឧបាសក, អទ្ធានេន អាគតាម្ហា កិលន្តរូបា. អបិច ថោកំ សុណាហី’’តិ តស្ស ធម្មំ កថេសិ. សោ ថេរស្ស ធម្មំ សុណន្តោវ អនាគាមិផលំ បាបុណិ. សោ ទ្វេ អគ្គសាវកេ វន្ទិត្វា, ‘‘ភន្តេ, ស្វេ ភិក្ខុសហស្សេន សទ្ធិំ មម គេហេ ភិក្ខំ គណ្ហថា’’តិ និមន្តេត្វា បច្ឆា នេវាសិកំ សុធម្មត្ថេរំ ‘‘តុម្ហេបិ, ភន្តេ, ស្វេ ថេរេហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆេយ្យាថា’’តិ និមន្តេសិ. សោ ‘‘អយំ មំ បច្ឆា និមន្តេតី’’តិ កុទ្ធោ បដិក្ខិបិត្វា បុនប្បុនំ យាចិយមានោបិ បដិក្ខិបិ ឯវ. ឧបាសកោ ‘‘បញ្ញាយិស្សថ, ភន្តេ’’តិ បក្កមិត្វា បុនទិវសេ អត្តនោ និវេសនេ មហាទានំ សជ្ជេសិ. សុធម្មត្ថេរោបិ បច្ចូសកាលេយេវ ‘‘កីទិសោ នុ ខោ គហបតិនា អគ្គសាវកានំ សក្ការោ សជ្ជិតោ, ស្វេ គន្ត្វា បស្សិស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា បាតោវ បត្តចីវរំ អាទាយ តស្ស គេហំ អគមាសិ.

សោ គហបតិនា ‘‘និសីទថ, ភន្តេ’’តិ វុច្ចមានោបិ ‘‘នាហំ និសីទាមិ, បិណ្ឌាយ ចរិស្សាមី’’តិ វត្វា អគ្គសាវកានំ បដិយាទិតំ សក្ការំ ឱលោកេត្វា គហបតិំ ជាតិយា ឃដ្ដេតុកាមោ ‘‘ឧឡារោ តេ, គហបតិ, សក្ការោ, អបិចេត្ថ ឯកញ្ញេវ នត្ថី’’តិ អាហ. ‘‘កិំ, ភន្តេ’’តិ? ‘‘តិលសំគុឡិកា, គហបតី’’តិ វត្វា គហបតិនា កាកោបមាយ អបសាទិតោ កុជ្ឈិត្វា ‘‘ឯសោ តេ, គហបតិ, អាវាសោ, បក្កមិស្សាមហ’’ន្តិ វត្វា យាវតតិយំ វារិយមានោបិ បក្កមិត្វា សត្ថុ សន្តិកំ គន្ត្វា ចិត្តេន ច អត្តនា ច វុត្តវចនំ អារោចេសិ. សត្ថា ‘‘តយា ឧបាសកោ សទ្ធោ បសន្នោ ហីនេន ខុំសិតោ’’តិ តស្សេវ ទោសំ អារោបេត្វា បដិសារណីយកម្មំ ការាបេត្វា ‘‘គច្ឆ, ចិត្តគហបតិំ ខមាបេហី’’តិ បេសេសិ. សោ តត្ថ គន្ត្វា, ‘‘គហបតិ, មយ្ហមេវ សោ ទោសោ, ខមាហិ មេ’’តិ វត្វាបិ ‘‘នាហំ ខមាមី’’តិ តេន បដិក្ខិត្តោ មង្កុភូតោ តំ ខមាបេតុំ នាសក្ខិ. បុនទេវ សត្ថុ សន្តិកំ បច្ចាគមាសិ. សត្ថា ‘‘នាស្ស ឧបាសកោ ខមិស្សតី’’តិ ជានន្តោបិ ‘‘មានថទ្ធោ ឯស, តិំសយោជនំ តាវ មគ្គំ គន្ត្វា បច្ចាគច្ឆតូ’’តិ ខមនូបាយំ អនាចិក្ខិត្វាវ ឧយ្យោជេសិ. អថស្ស បុនាគតកាលេ និហតមានស្ស អនុទូតំ ទត្វា ‘‘គច្ឆ, ឥមិនា សទ្ធិំ គន្ត្វា ឧបាសកំ ខមាបេហី’’តិ វត្វា ‘‘សមណេន នាម ‘មយ្ហំ វិហារោ, មយ្ហំ និវាសដ្ឋានំ, មយ្ហំ ឧបាសកោ, មយ្ហំ ឧបាសិកា’តិ មានំ វា ឥស្សំ វា កាតុំ ន វដ្ដតិ. ឯវំ ករោន្តស្ស ហិ ឥច្ឆាមានាទយោ កិលេសា វឌ្ឍន្តី’’តិ អនុសន្ធិំ ឃដ្ដេត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមា គាថា អភាសិ –

៧៣. ‘‘អសន្តំ ភាវនមិច្ឆេយ្យ, បុរេក្ខារញ្ច ភិក្ខុសុ;

អាវាសេសុ ឥស្សរិយំ, បូជា បរកុលេសុ ច.

៧៤. ‘‘មមេវ កត មញ្ញន្តុ, គិហី បព្ពជិតា ឧភោ.

មមេវាតិវសា អស្សុ, កិច្ចាកិច្ចេសុ កិស្មិចិ;

ឥតិ ពាលស្ស សង្កប្បោ, ឥច្ឆា មានោ ច វឌ្ឍតី’’តិ.

តត្ថ អសន្តន្តិ យោ ពាលោ ភិក្ខុ អវិជ្ជមានំ សម្ភាវនំ ឥច្ឆេយ្យ, ‘‘អស្សទ្ធោវ សមានោ ‘សទ្ធោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតី’’តិ. បាបិច្ឆតានិទ្ទេសេ (វិភ. ៨៥១) វុត្តនយេនេវ ពាលោ ‘‘អសទ្ធោ ទុស្សីលោ អប្បស្សុតោ អប្បវិវិត្តោ កុសីតោ អនុបដ្ឋិតស្សតិ អសមាហិតោ ទុប្បញ្ញោ អខីណាសវោវ សមានោ ‘អហោ វត មំ ជនោ អយំ សទ្ធោ, សីលវា, ពហុស្សុតោ, បវិវិត្តោ, អារទ្ធវីរិយោ, ឧបដ្ឋិតស្សតិ, សមាហិតោ, បញ្ញវា, ខីណាសវោ’តិ ជានេយ្យា’’តិ ឥទំ អសន្តសម្ភាវនំ ឥច្ឆតិ. បុរេក្ខារន្តិ បរិវារំ. ‘‘អហោ វត មំ សកលវិហារេ ភិក្ខូ បរិវារេត្វា បញ្ហំ បុច្ឆន្តា វិហរេយ្យុ’’ន្តិ ឯវំ ឥច្ឆាចារេ ឋត្វា បុរេក្ខារញ្ច ភិក្ខូសុ ឥច្ឆតិ. អាវាសេសូតិ សង្ឃិកេសុ ច អាវាសេសុ យានិ វិហារមជ្ឈេ បណីតសេនាសនានិ, តានិ អត្តនោ សន្ទិដ្ឋសម្ភត្តាទីនំ ភិក្ខូនំ ‘‘តុម្ហេ ឥធ វសថា’’តិ វិចារេន្តោ សយម្បិ វរតរំ សេនាសនំ បលិពោធេន្តោ, សេសានំ អាគន្តុកភិក្ខូនំ បច្ចន្តិមានិ លាមកសេនាសនានិ ចេវ អមនុស្សបរិគ្គហិតានិ ច ‘‘តុម្ហេ ឥធ វសថា’’តិ វិចារេន្តោ អាវាសេសុ ឥស្សរិយំ ឥច្ឆតិ. បូជា បរកុលេសុ ចាតិ នេវ មាតាបិតូនំ ន ញាតកានំ បរេសុយេវ កុលេសុ ‘‘អហោ វតិមេ មយ្ហមេវ ទទេយ្យុំ, ន អញ្ញេស’’ន្តិ ឯវំ ចតុប្បច្ចយេហិ បូជំ ឥច្ឆតិ.

មមេវ កត មញ្ញន្តូតិ យស្ស ច ពាលស្ស ‘‘យំកិញ្ចិ វិហារេ ឧបោសថាគារាទិករណវសេន កតំ នវកម្មំ, តំ សព្ពំ អម្ហាកំ ថេរេន កតន្តិ ឯវំ គិហី ច បព្ពជិតា ច ឧភោបិ មមេវ និស្សាយ កតំ បរិកម្មំ និដ្ឋិតំ មញ្ញន្តូ’’តិ សង្កប្បោ ឧប្បជ្ជតិ. មមេវាតិវសា អស្សូតិ ‘‘គិហី ច បព្ពជិតា ច សព្ពេបិ មមេវ វសេ វត្តន្តុ, សកដគោណវាសិផរសុអាទីនិ វា លទ្ធព្ពានិ ហោន្តុ, អន្តមសោ យាគុមត្តម្បិ តាបេត្វា បិវនាទីនិ វា, ឯវរូបេសុ កិច្ចាកិច្ចេសុ ខុទ្ទកមហន្តេសុ ករណីយេសុ កិស្មិញ្ចិ ឯកកិច្ចេបិ មមេវ វសេ វត្តន្តុ, មមេវ អាបុច្ឆិត្វា ករោន្តូ’’តិ សង្កប្បោ ឧប្បជ្ជតិ. ឥតិ ពាលស្សាតិ យស្ស ពាលស្ស សា ច ឥច្ឆា អយញ្ច ឯវរូបោ សង្កប្បោ ឧប្បជ្ជតិ, តស្ស នេវ វិបស្សនា, ន មគ្គផលានិ វឌ្ឍន្តិ. កេវលំ បនស្ស ចន្ទោទយេ សមុទ្ទស្ស ឧទកំ វិយ ឆសុ ទ្វារេសុ ឧប្បជ្ជមានា តណ្ហា ចេវ នវវិធមានោ ច វឌ្ឍតីតិ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

សុធម្មត្ថេរោបិ ឥមំ ឱវាទំ សុត្វា សត្ថារំ វន្ទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បទក្ខិណំ កត្វា តេន អនុទូតេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ គន្ត្វា ឧបាសកស្ស ចក្ខុបថេ អាបត្តិំ បដិករិត្វា ឧបាសកំ ខមាបេសិ. សោ ឧបាសកេន ‘‘ខមាមហំ, ភន្តេ, សចេ មយ្ហំ ទោសោ អត្ថិ, ខមថ មេ’’តិ បដិខមាបិតោ សត្ថារា ទិន្នេ ឱវាទេ ឋត្វា កតិបាហេនេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិ. ឧបាសកោបិ ចិន្តេសិ – ‘‘មយា សត្ថារំ អទិស្វាវ សោតាបត្តិផលំ បត្តំ, អទិស្វា ឯវ អនាគាមិផលេ បតិដ្ឋិតោ, សត្ថារំ មេ ទដ្ឋុំ វដ្ដតី’’តិ. សោ តិលតណ្ឌុលសប្បិផាណិតវត្ថច្ឆាទនាទីហិ បរិបូរានិ បញ្ច សកដសតានិ យោជាបេត្វា ‘‘សត្ថារំ ទដ្ឋុកាមា អាគច្ឆន្តុ, បិណ្ឌបាតាទីហិ ន កិលមិស្សន្តី’’តិ ភិក្ខុសង្ឃស្ស អារោចាបេត្វា ភិក្ខុនីសង្ឃស្សាបិ ឧបាសកានម្បិ ឧបាសិកានម្បិ អារោចាបេសិ. តេន សទ្ធិំ បញ្ចសតា បញ្ចសតា ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច ឧបាសកា ច ឧបាសិកាយោ ច និក្ខមិំសុ. សោ តេសញ្ចេវ អត្តនោ បរិសាយ ចាតិ តិណ្ណំ ជនសហស្សានំ យថា តិំសយោជនេ មគ្គេ យាគុភត្តាទីហិ កិញ្ចិ វេកល្លំ ន ហោតិ, តថា សំវិទហិ. តស្ស បន និក្ខន្តភាវំ ញត្វា យោជនេ យោជនេ ទេវតា ខន្ធាវារំ ពន្ធិត្វា ទិព្ពេហិ យាគុខជ្ជកភត្តបានកាទីហិ តំ មហាជនំ ឧបដ្ឋហិំសុ, កស្សចិ កេនចិ វេកល្លំ ន ហោតិ. ឯវំ ទេវតាហិ ឧបដ្ឋិយមានោ ទេវសិកំ យោជនំ គច្ឆន្តោ មាសេន សាវត្ថិំ បាបុណិ, បញ្ច សកដសតានិ យថាបូរិតានេវ អហេសុំ. ទេវតាហិ ចេវ មនុស្សេហិ ច អភិហដំ បណ្ណាការំ វិស្សជ្ជេន្តោវ អគមាសិ.

សត្ថា អានន្ទត្ថេរំ អាហ – ‘‘អានន្ទ, អជ្ជ វឌ្ឍមានកច្ឆាយាយ ចិត្តោ គហបតិ បញ្ចហិ ឧបាសកសតេហិ បរិវុតោ អាគន្ត្វា មំ វន្ទិស្សតី’’តិ. ‘‘កិំ បន, ភន្តេ, តស្ស តុម្ហាកំ វន្ទនកាលេ កិញ្ចិ បាដិហារិយំ ភវិស្សតី’’តិ? ‘‘ភវិស្សតិ, អានន្ទា’’តិ. ‘‘កិំ, ភន្តេ’’តិ? តស្ស អាគន្ត្វា ‘‘មំ វន្ទនកាលេ រាជមានេន អដ្ឋករីសមត្តេ បទេសេ ជណ្ណុកមត្តេន ឱធិនា បញ្ចវណ្ណានំ ទិព្ពបុប្ផានំ ឃនវស្សំ វស្សិស្សតី’’តិ. តំ កថំ សុត្វា នគរវាសិនោ ‘‘ឯវំ មហាបុញ្ញោ កិរ ចិត្តោ នាម គហបតិ អាគន្ត្វា អជ្ជ សត្ថារំ វន្ទិស្សតិ, ឯវរូបំ កិរ បាដិហារិយំ ភវិស្សតិ, មយម្បិ តំ មហាបុញ្ញំ ទដ្ឋុំ លភិស្សាមា’’តិ បណ្ណាការំ អាទាយ មគ្គស្ស ឧភោសុ បស្សេសុ អដ្ឋំសុ. វិហារសមីបេ អាគតកាលេ បញ្ច ភិក្ខុសតានិ បឋមំ អាគមិំសុ. ចិត្តោ គហបតិ, ‘‘អម្មា, តុម្ហេ បច្ឆតោ អាគច្ឆថា’’តិ មហាឧបាសិកាយោ ឋបេត្វា បញ្ចហិ ឧបាសកសតេហិ បរិវុតោ សត្ថុ សន្តិកំ អគមាសិ. ពុទ្ធានំ សម្មុខដ្ឋានេ បន ឋិតា វា និសិន្នា វា ឥតោ វា ឯត្តោ វា ន ហោន្តិ, ពុទ្ធវីថិយា ទ្វីសុ បស្សេសុ និច្ចលាវ តិដ្ឋន្តិ. ចិត្តោ គហបតិ មហន្តំ ពុទ្ធវីថិំ ឱក្កមិ. តីណិ ផលានិ បត្តេន អរិយសាវកេន ឱលោកិតោលោកិតដ្ឋានំ កម្បិ. ‘‘ឯសោ កិរ ចិត្តោ គហបតី’’តិ មហាជនោ ឱលោកេសិ. សោ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា ឆព្ពណ្ណានំ ពុទ្ធរស្មីនំ អន្តោ បវិសិត្វា ទ្វីសុ គោប្ផកេសុ សត្ថុ បាទេ គហេត្វា វន្ទិ. តំ ខណញ្ញេវ វុត្តប្បការំ បុប្ផវស្សំ វស្សិ, សាធុការសហស្សានិ បវត្តយិំសុ. សោ ឯកមាសំ សត្ថុ សន្តិកេ វសិ, វសមានោ ច សកលំ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ វិហារេយេវ និសីទាបេត្វា មហាទានំ អទាសិ, អត្តនា សទ្ធិំ អាគតេបិ អន្តោវិហារេយេវ កត្វា បដិជគ្គិ. ឯកទិវសម្បិ អត្តនោ សកដេសុ កិញ្ចិ គហេតព្ពំ នាហោសិ, ទេវមនុស្សេហិ អាភតបណ្ណាការេនេវ ទានំ អទាសិ, សព្ពកិច្ចានិ អកាសិ. សោ សត្ថារំ វន្ទិត្វា អាហ – ‘‘ភន្តេ, អហំ ‘តុម្ហាកំ ទានំ ទស្សាមី’តិ អាគច្ឆន្តោ មាសំ អន្តរាមគ្គេ អហោសិំ. ឥធេវ មេ មាសោ វីតិវត្តោ, មយា អាភតំ បណ្ណាការំ កិញ្ចិ គហេតុំ ន លភាមិ, ឯត្តកំ កាលំ ទេវមនុស្សេហិ អាភតបណ្ណាការេនេវ ទានំ អទាសិំ, សោហំ សចេបិ ឥធ សំវច្ឆរំ វសិស្សាមិ, នេវ មម ទេយ្យធម្មំ ទាតុំ លភិស្សាមិ. អហំ សកដានិ ឱតារេត្វា គន្តុំ ឥច្ឆាមិ, បដិសាមនដ្ឋានំ មេ អារោចាបេថា’’តិ.

សត្ថា អានន្ទត្ថេរំ អាហ – ‘‘អានន្ទ, ឧបាសកស្ស ឯកំ បទេសំ តុច្ឆំ ការេត្វា ទេហី’’តិ. ថេរោ តថា អកាសិ. កប្បិយភូមិ (មហាវ. ២៩៥) កិរ ចិត្តស្ស គហបតិនោ អនុញ្ញាតា. ឧបាសកោបិ អត្តនា សទ្ធិំ អាគតេហិ តីហិ ជនសហស្សេហិ សទ្ធិំ តុច្ឆសកដេហិ បុន មគ្គំ បដិបជ្ជិ. ទេវមនុស្សា ឧដ្ឋាយ, ‘‘អយ្យ, តយា តុច្ឆសកដេហិ គមនកម្មំ កត’’ន្តិ សត្តហិ រតនេហិ សកដានិ បូរយិំសុ. សោ អត្តនោ អាភតបណ្ណាការេនេវ មហាជនំ បដិជគ្គន្តោ អគមាសិ. អានន្ទត្ថេរោ សត្ថារំ វន្ទិត្វា អាហ – ‘‘ភន្តេ, តុម្ហាកំ សន្តិកំ អាគច្ឆន្តោបិ មាសេន អាគតោ, ឥធាបិ មាសមេវ វុដ្ឋោ, ឯត្តកំ កាលំ ទេវមនុស្សេហិ អភិហដបណ្ណាការេនេវ មហាវទានំ អទាសិ, ឥទានិ បញ្ច សកដសតានិ តុច្ឆានិ កត្វា មាសេនេវ កិរ គមិស្សតិ, ទេវមនុស្សា បនស្ស ឧដ្ឋាយ, ‘អយ្យ, តយា តុច្ឆសកដេហិ គមនកម្មំ កត’ន្តិ បញ្ច សកដសតានិ សត្តរតនេហិ បូរយិំសុ. សោ បុន អត្តនោ អាភតបណ្ណាការេនេវ កិរ មហាជនំ បដិជគ្គន្តោ គមិស្សតី’’តិ. ‘‘កិំ បន, ភន្តេ, ឯតស្ស តុម្ហាកំ សន្តិកំ អាគច្ឆន្តស្សេវាយំ សក្ការោ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទាហុ អញ្ញត្ថ គច្ឆន្តស្សាបិ ឧប្បជ្ជតី’’តិ? ‘‘អានន្ទ, មម សន្តិកំ អាគច្ឆន្តស្សាបិ អញ្ញត្ថ គច្ឆន្តស្សាបិ ឯតស្ស ឧប្បជ្ជតេវ. អយញ្ហិ ឧបាសកោ សទ្ធោ បសន្នោ សម្បន្នសីលោ, ឯវរូបោ បុគ្គលោ យំ យំ បទេសំ ភជតិ, តត្ថ តត្ថេវស្ស លាភសក្ការោ និព្ពត្តតី’’តិ វត្វា សត្ថា ឥមំ បកិណ្ណកវគ្គេ គាថមាហ –

‘‘សទ្ធោ សីលេន សម្បន្នោ, យសោ ភោគសមប្បិតោ;

យំ យំ បទេសំ ភជតិ, តត្ថ តត្ថេវ បូជិតោ’’តិ. (ធ. ប. ៣០៣);

អត្ថោ បនស្សា តត្ថេវ អាវិភវិស្សតិ.

ឯវំ វុត្តេ អានន្ទត្ថេរោ ចិត្តស្ស បុព្ពកម្មំ បុច្ឆិ. អថស្ស សត្ថា អាចិក្ខន្តោ អាហ –

អានន្ទ, អយំ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ បាទមូលេ កតាភិនីហារោ កប្បសតសហស្សំ ទេវមនុស្សេសុ សំសរិត្វា កស្សបពុទ្ធកាលេ មិគលុទ្ទកកុលេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិមន្វាយ ឯកទិវសំ ទេវេ វស្សន្តេ មិគានំ មារណត្តាយ សត្តិំ អាទាយ អរញ្ញំ គន្ត្វា មិគេ ឱលោកេន្តោ ឯកស្មិំ អកដបព្ភារេ សសីសំ បារុបិត្វា ឯកំ ភិក្ខុំ និសិន្នំ ទិស្វា ‘‘ឯកោ, អយ្យោ, សមណធម្មំ ករោន្តោ និសិន្នោ ភវិស្សតិ, ភត្តមស្ស អាហរិស្សាមី’’តិ វេគេន គេហំ គន្ត្វា ឯកស្មិំ ឧទ្ធនេ ហិយ្យោ, អាភតមំសំ, ឯកស្មិំ ភត្តំ បចាបេត្វា អញ្ញេ បិណ្ឌបាតចារិកេ ភិក្ខូ ទិស្វា តេសម្បិ បត្តេ អាទាយ បញ្ញត្តាសនេ និសីទាបេត្វា ភិក្ខំ សម្បាទេត្វា, ‘‘អយ្យេ, បរិវិសថា’’តិ អញ្ញំ អាណាបេត្វា តំ ភត្តំ បុដកេ បក្ខិបិត្វា អាទាយ គច្ឆន្តោ អន្តរាមគ្គេ នានាបុប្ផានិ ឱចិនិត្វា បត្តបុដេ កត្វា ថេរស្ស និសិន្នដ្ឋានំ គន្ត្វា ‘‘មយ្ហំ, ភន្តេ, សង្គហំ ករោថា’’តិ វត្វា បត្តំ អាទាយ បូរេត្វា ថេរស្ស ហត្ថេ ឋបេត្វា តេហិ បុប្ផេហិ បូជំ កត្វា ‘‘យថា មេ អយំ រសបិណ្ឌបាតោ បុប្ផបូជាយ សទ្ធិំ ចិត្តំ តោសេសិ, ឯវំ និព្ពត្តនិព្ពត្តដ្ឋានេ បណ្ណាការសហស្សានិ អាទាយ អាគន្ត្វា មយ្ហំ ចិត្តំ តោសេន្តុ, បញ្ចវណ្ណកុសុមវស្សញ្ច វស្សតូ’’តិ បត្ថនំ បដ្ឋបេសិ. សោ យាវជីវំ កុសលំ កត្វា ទេវលោកេ និព្ពត្តិ, និព្ពត្តដ្ឋានេ ជណ្ណុកមត្តេន ឱធិនា ទិព្ពបុប្ផវស្សំ វស្សិ. ឥទានិបិស្ស ជាតទិវសេ ចេវ ឥធ ច អាគតស្ស បុប្ផវស្សវស្សនញ្ច បណ្ណាការាភិហារោ ច សត្តហិ រតនេហិ សកដបូរណញ្ច តស្សេវ កម្មស្ស និស្សន្ទោតិ.

ចិត្តគហបតិវត្ថុ ចុទ្ទសមំ.