៨. នន្ទគោបាលកវត្ថុ

ទិសោ ទិសន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា កោសលជនបទេ នន្ទគោបាលកំ អារព្ភ កថេសិ.

សាវត្ថិយំ កិរ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិនោ នន្ទោ នាម គោបាលកោ គោយូថំ រក្ខតិ អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ. សោ កិរ យថា កេណិយោ ជដិលោ បព្ពជ្ជាវេសេន, ឯវំ គោបាលកត្តេន រាជពលិំ បរិហរន្តោ អត្តនោ កុដុម្ពំ រក្ខតិ. សោ កាលេន កាលំ បញ្ច គោរសេ អាទាយ អនាថបិណ្ឌិកស្ស សន្តិកំ អាគន្ត្វា សត្ថារំ បស្សតិ, ធម្មំ សុណាតិ, អត្តនោ វសនដ្ឋានំ អាគមនត្ថាយ សត្ថារំ យាចតិ. សត្ថា តស្ស ញាណបរិបាកំ អាគមយមានោ អាគន្ត្វា បរិបក្កភាវំ ញត្វា ឯកទិវសំ មហាភិក្ខុសង្ឃបរិវុតោ ចារិកំ ចរន្តោ មគ្គា ឱក្កម្ម តស្ស វសនដ្ឋានាសន្នេ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសីទិ. នន្ទោ សត្ថុ សន្តិកំ អគន្ត្វា វន្ទិត្វា បដិសន្ថារំ កត្វា សត្ថារំ និមន្តេត្វា សត្ថាហំ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស បណីតំ បញ្ចគោរសទានំ អទាសិ. សត្តមេ ទិវសេ សត្ថា អនុមោទនំ កត្វា ទានកថាទិភេទំ អនុបុព្ពិំ កថំ កថេសិ. កថាបរិយោសានេ នន្ទគោបាលកោ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋាយ សត្ថុ បត្តំ គហេត្វា សត្ថារំ អនុគច្ឆន្តោ ទូរំ គន្ត្វា, ‘‘តិដ្ឋ, ឧបាសកា’’តិ និវត្តិយមានោ វន្ទិត្វា និវត្តិ. អថ នំ ឯកោ លុទ្ទកោ វិជ្ឈិត្វា មារេសិ. បច្ឆតោ អាគច្ឆន្តា ភិក្ខូ នំ ទិស្វា គន្ត្វា សត្ថារំ អាហំសុ – ‘‘នន្ទោ, ភន្តេ, គោបាលកោ តុម្ហាកំ ឥធាគតត្តា មហាទានំ ទត្វា អនុគន្ត្វា និវត្តេន្តោ មារិតោ, សចេ តុម្ហេ នាគច្ឆិស្សថ, នាស្ស មរណំ អភវិស្សា’’តិ. សត្ថា, ‘‘ភិក្ខវេ, មយិ អាគតេបិ អនាគតេបិ តស្ស ចតស្សោ ទិសា ចតស្សោ អនុទិសា ច គច្ឆន្តស្សាបិ មរណតោ មុច្ចនូបាយោ នាម នត្ថិ. យញ្ហិ នេវ ចោរា, ន វេរិនោ ករោន្តិ, តំ ឥមេសំ សត្តានំ អន្តោបទុដ្ឋំ មិច្ឆាបណិហិតំ ចិត្តមេវ ករោតី’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

៤២. ‘‘ទិសោ ទិសំ យំ តំ កយិរា, វេរី វា បន វេរិនំ;

មិច្ឆាបណិហិតំ ចិត្តំ, បាបិយោ នំ តតោ ករេ’’តិ.

តត្ថ ទិសោ ទិសន្តិ ចោរោ ចោរំ. ‘‘ទិស្វា’’តិ បាឋសេសោ. យំ តំ កយិរាតិ យំ តំ តស្ស អនយព្យសនំ ករេយ្យ. ទុតិយបទេបិ ឯសេវ នយោ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – ឯកោ ឯកស្ស មិត្តទុព្ភី ចោរោ បុត្តទារខេត្តវត្ថុ គោមហិំសាទីសុ អបរជ្ឈន្តោ យស្ស អបរជ្ឈតិ, តម្បិ តថេវ អត្តនិ អបរជ្ឈន្តំ ចោរំ ទិស្វា, វេរិ វា បន កេនចិទេវ ការណេន ពទ្ធវេរំ វេរិំ ទិស្វា អត្តនោ កក្ខឡតាយ ទារុណតាយ យំ តំ តស្ស អនយព្យសនំ ករេយ្យ, បុត្តទារំ វា បីឡេយ្យ, ខេត្តាទីនិ វា នាសេយ្យ, ជីវិតា វា បន នំ វោរោបេយ្យ, ទសសុ អកុសលកម្មបថេសុ មិច្ឆាឋបិតត្តា មិច្ឆាបហិណិតំ ចិត្តំ បាបិយោ នំ តតោ ករេ តំ បុរិសំ តតោ បាបតរំ ករេយ្យ. វុត្តប្បការេហិ, ទិសោ ទិសស្ស វា វេរី វេរិនោ វា ឥមស្មិំយេវ អត្តភាវេ ទុក្ខំ វា ឧប្បាទេយ្យ, ជីវិតក្ខយំ វា ករេយ្យ. ឥទំ បន អកុសលកម្មបថេសុ មិច្ឆាឋបិតំ ចិត្តំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អនយព្យសនំ បាបេតិ, អត្តភាវសតសហស្សេសុបិ ចតូសុ អបាយេសុ ខិបិត្វា សីសំ ឧក្ខិបិតុំ ន ទេតីតិ.

ទេសនាបរិយោសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បត្តា. មហាជនស្ស សាត្ថិកា ទេសនា ជាតា. ឧបាសកេន បន ភវន្តរេ កតកម្មំ ភិក្ខូហិ ន បុច្ឆិតំ, តស្មា សត្ថារា ន កថិតន្តិ.

នន្ទគោបាលកវត្ថុ អដ្ឋមំ.