២. អញ្ញតរភិក្ខុវត្ថុ

ទុន្និគ្គហស្ស លហុនោតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា សាវត្ថិយំ ជេតវនេ វិហរន្តោ អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ អារព្ភ កថេសិ.

កោសលរញ្ញោ កិរ វិជិតេ បព្ពតបាទេ មាតិកគាមោ នាម ឯកោ ឃនវាសោ គាមោ អហោសិ. អថេកទិវសំ សដ្ឋិមត្តា ភិក្ខូ សត្ថុ សន្តិកេ យាវ អរហត្តា កម្មដ្ឋានំ កថាបេត្វា តំ គាមំ គន្ត្វា បិណ្ឌាយ បវិសិំសុ. អថ នេ យោ តស្ស គាមស្ស សាមិកោ មាតិកោ នាម, តស្ស មាតា ទិស្វា គេហេ និសីទាបេត្វា នានគ្គរសេន យាគុភត្តេន បរិវិសិត្វា, ‘‘ភន្តេ, កត្ថ គន្តុកាមា’’តិ បុច្ឆិ. ‘‘យថា ផាសុកដ្ឋានំ មហាឧបាសិកេ’’តិ. សា ‘‘វស្សាវាសដ្ឋានំ, អយ្យា, បរិយេសន្តិ មញ្ញេ’’តិ ញត្វា បាទមូលេ និបជ្ជិត្វា, ‘‘សចេ, អយ្យា, ឥមំ តេមាសំ ឥធ វសិស្សន្តិ, អហំ តីណិ សរណានិ, បញ្ច សីលានិ គហេត្វា ឧបោសថកម្មំ ករិស្សាមី’’តិ អាហ. ភិក្ខូ ‘‘មយំ ឥមំ និស្សាយ ភិក្ខាយ អកិលមន្តា ភវនិស្សរណំ កាតុំ សក្ខិស្សាមា’’តិ អធិវាសយិំសុ. សា តេសំ វសនដ្ឋានំ វិហារំ បដិជគ្គិត្វា អទាសិ.

តេ តត្ថេវ វសន្តា ឯកទិវសំ សន្និបតិត្វា អញ្ញមញ្ញំ ឱវទិំសុ, ‘‘អាវុសោ, អម្ហេហិ បមាទចារំ ចរិតុំ ន វដ្ដតិ. អម្ហាកញ្ហិ សកគេហំ វិយ អដ្ឋ មហានិរយា វិវដទ្វារាយេវ, ធរមានកពុទ្ធស្ស ខោ បន សន្តិកេ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា មយំ អាគតា, ពុទ្ធា ច នាម បទានុបទិកំ វិចរន្តេនាបិ សឋេន អារាធេតុំ ន សក្កា, យថាជ្ឈាសយេនេវ អារាធេតុំ សក្កា, អប្បមត្តា ហោថ, ទ្វីហិ ឯកដ្ឋានេ ន ឋាតព្ពំ, ន និសីទិតព្ពំ, សាយំ ខោ បន ថេរូបដ្ឋានកាលេ បាតោវ ភិក្ខាចារកាលេ ឯកតោ ភវិស្សាម, សេសកាលេ ទ្វេ ឯកតោ ន ភវិស្សាម, អបិច ខោ បន អផាសុកេន ភិក្ខុនា អាគន្ត្វា វិហារមជ្ឈេ ឃណ្ឌិយា បហតាយ ឃណ្ឌិសញ្ញាយ អាគន្ត្វា តស្ស ភេសជ្ជំ ករិស្សាមា’’តិ.

តេសុ ឯវំ កតិកំ កត្វា វិហរន្តេសុ ឯកទិវសំ សា ឧបាសិកា សប្បិតេលផាណិតាទីនិ គាហាបេត្វា ទាសទាសិកម្មករាទីហិ បរិវុតា សាយន្ហសមយេ តំ វិហារំ គន្ត្វា វិហារមជ្ឈេ ភិក្ខូ អទិស្វា, ‘‘កហំ នុ ខោ, អយ្យា, គតា’’តិ បុរិសេ បុច្ឆិត្វា, ‘‘អត្តនោ អត្តនោ រត្តិដ្ឋានទិវាដ្ឋានេសុ និសិន្នា ភវិស្សន្តិ, អយ្យេ’’តិ វុត្តេ, ‘‘កិំ នុ ខោ កត្វា ទដ្ឋុំ សក្ខិស្សាមី’’តិ អាហ. អថ នំ ភិក្ខុសង្ឃស្ស កតិកវត្តំ ជាននមនុស្សា អាហំសុ – ‘‘ឃណ្ឌិយា បហតាយ សន្និបតិស្សន្តិ, អយ្យេ’’តិ. សា ច ឃណ្ឌិំ បហរាបេសិ. ភិក្ខូ ឃណ្ឌិសទ្ទំ សុត្វា, ‘‘កស្សចិ អផាសុកំ ភវិស្សតី’’តិ សកសកដ្ឋានេហិ និក្ខមិត្វា វិហារមជ្ឈេ សន្និបតិំសុ. ទ្វេបិ ជនា ឯកមគ្គេនាគតា នាម នត្ថិ. ឧបាសិកា ឯកេកដ្ឋានតោ ឯកេកមេវ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា, ‘‘មម បុត្តេហិ អញ្ញមញ្ញំ កលហោ កតោ ភវិស្សតី’’តិ ចិន្តេត្វា ភិក្ខុសង្ឃំ វន្ទិត្វា បុច្ឆិ – ‘‘កលហំ នុ ខោ, ភន្តេ, ករិត្ថា’’តិ? ‘‘ន ករោម, មហាឧបាសិកេ’’តិ. ‘‘សចេ វោ, ភន្តេ, កលហោ នត្ថិ, អថ កស្មា យថា អម្ហាកំ គេហំ អាគច្ឆន្តា សព្ពេ ឯកតោវ អាគច្ឆថ, ឯវំ អនាគន្ត្វា ឯកេកដ្ឋានតោ ឯកេកាវ អាគតា’’តិ? ‘‘មហាឧបាសិកេ, ឯកេកស្មិំ ឋានេ និសីទិត្វា សមណធម្មំ ករិម្ហា’’តិ. ‘‘កោ ឯស, ភន្តេ, សមណធម្មោ នាមា’’តិ? ‘‘ទ្វត្តិំសាការេ សជ្ឈាយំ ករោម, អត្តភាវេ ច ខយវយំ បដ្ឋបេម, មហាឧបាសិកេ’’តិ. ‘‘កិំ បន, ភន្តេ, ទ្វត្តិំសាការេ សជ្ឈាយំ កាតុំ, អត្តភាវេ ច ខយវយំ បដ្ឋបេតុំ តុម្ហាកមេវ វដ្ដតិ, ឧទាហុ អម្ហាកម្បីតិ, កស្សចិបិ អវារិតោ ឯស ធម្មោ, មហាឧបាសិកេ’’តិ. ‘‘តេន ហិ, ភន្តេ, មយ្ហម្បិ ទ្វត្តិំសាការំ ទេថ, អត្តភាវេ ច ខយវយបដ្ឋបនំ អាចិក្ខថា’’តិ. ‘‘តេន ហិ ឧគ្គណ្ហ, មហាឧបាសិកេ’’តិ សព្ពំ ឧគ្គណ្ហាបេសុំ.

សា តតោ បដ្ឋាយ ទ្វត្តិំសាការេ សជ្ឈាយំ កត្វា អត្តនិ ខយវយំ បដ្ឋបេត្វា តេហិ ភិក្ខូហិ បុរេតរមេវ តយោ មគ្គេ, តីណិ ច ផលានិ បាបុណិ. មគ្គេនេវ ចស្សា ចតស្សោ បដិសម្ភិទា លោកិយអភិញ្ញា ច អាគមិំសុ. សា មគ្គផលសុខតោ វុដ្ឋាយ ទិព្ពចក្ខុនា ឱលោកេត្វា, ‘‘កទា នុ ខោ មម បុត្តេហិ អយំ ធម្មោ អធិគតោ’’តិ ឧបធារេន្តី សព្ពេបិមេ សរាគា សទោសា សមោហា ឈានវិបស្សនាមត្តម្បិ តេសំ នត្ថិ, ‘‘កិំ នុ ខោ មយ្ហំ បុត្តានំ អរហត្តស្ស ឧបនិស្សយោ អត្ថិ, នត្ថី’’តិ អាវជ្ជេត្វា, ‘‘អត្ថី’’តិ ទិស្វា, ‘‘សេនាសនសប្បាយំ នុ ខោ អត្ថិ, នត្ថី’’តិ អាវជ្ជេត្វា តម្បិ ទិស្វា, ‘‘បុគ្គលសប្បាយំ នុ ខោ លភន្តិ, ន លភន្តី’’តិ អាវជ្ជេសិ, បុគ្គលសប្បាយម្បិ ទិស្វា, ‘‘អាហារសប្បាយំ នុ ខោ លភន្តិ, ន លភន្តី’’តិ ឧបធារេន្តី ‘‘អាហារសប្បាយំ នេសំ នត្ថី’’តិ ទិស្វា តតោ បដ្ឋាយ នានាវិធំ យាគុំ, អនេកប្បការំ ខជ្ជកំ, នានគ្គរសញ្ច ភោជនំ សម្បាទេត្វា គេហេ ភិក្ខូ និសីទាបេត្វា ទក្ខិណោទកំ ទត្វា, ‘‘ភន្តេ, តុម្ហាកំ យំ យំ រុច្ចតិ, តំ តំ គហេត្វា បរិភុញ្ជថា’’តិ និយ្យាទេសិ. តេ យថារុចិ យាគុអាទីនិ គហេត្វា បរិភុញ្ជន្តិ. តេសំ សប្បាយាហារំ លភន្តានំ ចិត្តំ ឯកគ្គំ អហោសិ.

តេ ឯកគ្គេន ចិត្តេន វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា ចិន្តយិំសុ – ‘‘អហោ មហាឧបាសិកា អម្ហាកំ បតិដ្ឋា ជាតា, សចេ មយំ សប្បាយាហារំ ន លភិម្ហ, ន នោ មគ្គផលបដិវេធោ អភវិស្ស, ឥទានិ វុដ្ឋវស្សា បវារេត្វា សត្ថុ សន្តិកំ គមិស្សាមា’’តិ. តេ ‘‘សត្ថារំ ទដ្ឋុកាមម្ហា’’តិ មហាឧបាសិកំ អាបុច្ឆិំសុ. ‘‘មហាឧបាសិកា សាធុ, អយ្យា’’តិ. តេ អនុគន្ត្វា បុនបិ, ‘‘ភន្តេ, អម្ហេ ឱលោកេយ្យាថា’’តិ ពហូនិ បិយវចនានិ វត្វា បដិនិវត្តិ. តេបិ ខោ ភិក្ខូ សាវត្ថិំ គន្ត្វា សត្ថារំ វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសិន្នា ‘‘កច្ចិ, ភិក្ខវេ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយំ, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិត្ថា’’តិ វុត្តេ ‘‘ខមនីយំ, ភន្តេ, យាបនីយំ, ភន្តេ, បិណ្ឌកេន បន នេវ កិលមិម្ហ. អម្ហាកញ្ហិ មាតិកមាតា នាមេកា ឧបាសិកា ចិត្តាចារំ ញត្វា, ‘អហោ វត នោ ឯវរូបំ នាម អាហារំ បដិយាទេយ្យា’តិ ចិន្តិតេ យថាចិន្តិតំ អាហារំ បដិយាទេត្វា អទាសី’’តិ តស្សា គុណកថំ កថយិំសុ.

អញ្ញតរោ ភិក្ខុ តស្សា គុណកថំ សុត្វា តត្ថ គន្តុកាមោ ហុត្វា សត្ថុ សន្តិកេ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា, ‘‘ភន្តេ, តំ គាមំ គមិស្សាមី’’តិ សត្ថារំ អាបុច្ឆិត្វា ជេតវនតោ និក្ខមិត្វា អនុបុព្ពេន តំ គាមំ បត្វា វិហារំ បវិសនទិវសេយេវ ចិន្តេសិ – ‘‘អយំ កិរ ឧបាសិកា ចិន្តិតចិន្តិតំ ជានាតិ, អហញ្ច មគ្គកិលន្តោ វិហារំ បដិជគ្គិតុំ ន សក្ខិស្សាមិ, អហោ វត មេ វិហារបដិជគ្គកំ មនុស្សំ បេសេយ្យា’’តិ. ឧបាសិកា គេហេ និសិន្នាវ អាវជ្ជេន្តី តមត្ថំ ញត្វា, ‘‘គច្ឆ, វិហារំ បដិជគ្គិត្វា ឯហី’’តិ មនុស្សំ បេសេសិ. ឥតរោបិ បានីយំ បិវិតុកាមោ ‘‘អហោ វត មេ សក្ខរបានកំ កត្វា បេសេយ្យា’’តិ ចិន្តេសិ. ឧបាសិកា តម្បិ បេសេសិ. សោ បុនទិវសេ ‘‘បាតោវ សិនិទ្ធយាគុំ មេ សឧត្តរិភង្គំ បេសេតូ’’តិ ចិន្តេសិ. ឧបាសិកា តថា អកាសិ. សោ យាគុំ បិវិត្វា, ‘‘អហោ វត មេ ឯវរូបំ ខជ្ជកំ បេសេយ្យា’’តិ ចិន្តេសិ. ឧបាសិកា តម្បិ បេសេសិ. សោ ចិន្តេសិ – ‘‘អយំ ឧបាសិកា មយា សព្ពំ ចិន្តិតចិន្តិតំ បេសេសិ, អហំ ឯតំ ទដ្ឋុកាមោ, អហោ វត មេ នានគ្គរសភោជនំ គាហាបេត្វា សយមេវ អាគច្ឆេយ្យា’’តិ. ឧបាសិកា ‘‘មម បុត្តោ មំ ទដ្ឋុកាមោ, អាគមនំ មេ បច្ចាសីសតី’’តិ ភោជនំ គាហាបេត្វា វិហារំ គន្ត្វា តស្ស អទាសិ. សោ កតភត្តកិច្ចោ ‘‘មាតិកមាតា នាម ត្វំ, មហាឧបាសិកេ’’តិ បុច្ឆិ. ‘‘អាម, តាតា’’តិ. ‘‘ត្វំ បរចិត្តំ ជានាសី’’តិ? ‘‘កិំ មំ បុច្ឆសិ, តាតា’’តិ? ‘‘មយា ចិន្តិតចិន្តិតំ សព្ពមកាសិ, តេន តំ បុច្ឆាមី’’តិ. ‘‘បរចិត្តជាននកភិក្ខូ ពហូ, តាតា’’តិ? ‘‘នាហំ អញ្ញេ បុច្ឆាមិ, តុវំ បុច្ឆាមិ, ឧបាសិកេ’’តិ. ឯវំ សន្តេបិ ឧបាសិកា ‘‘បរចិត្តំ ជានាមី’’តិ អវត្វា ‘‘បរចិត្តំ ជានន្តា នាម ឯវំ ករោន្តិ បុត្តា’’តិ អាហ. សោ ‘‘ភារិយំ វតិទំ កម្មំ, បុថុជ្ជនា នាម សោភនម្បិ អសោភនម្បិ ចិន្តេន្តិ, សចាហំ កិញ្ចិ អយុត្តំ ចិន្តយិស្សាមិ, សហ ភណ្ឌកេន ចោរំ ចូឡាយ គណ្ហន្តី វិយ មំ វិប្បការំ បាបេយ្យ, មយា ឥតោ បលាយិតុំ វដ្ដតី’’តិ ចិន្តេត្វា, ‘‘ឧបាសិកេ, អហំ គមិស្សាមី’’តិ អាហ. ‘‘កហំ, អយ្យា’’តិ? ‘‘សត្ថុ សន្តិកំ, ឧបាសិកេ’’តិ. ‘‘វសថ តាវ, ភន្តេ, ឥធា’’តិ. ‘‘ន វសិស្សាមិ, ឧបាសិកេ, គមិស្សាមេវា’’តិ និក្ខមិត្វា សត្ថុ សន្តិកំ អគមាសិ. អថ នំ សត្ថា ‘‘កិំ ភិក្ខុ ន ត្វំ តត្ថ វសសី’’តិ បុច្ឆិ. ‘‘អាម, ភន្តេ, ន សក្កា តត្ថ វសិតុ’’ន្តិ. ‘‘កិំ ការណា ភិក្ខូ’’តិ? ‘‘ភន្តេ, សា ឧបាសិកា ចិន្តិតចិន្តិតំ សព្ពំ ជានាតិ, បុថុជ្ជនា ច នាម សោភនម្បិ អសោភនម្បិ ចិន្តេន្តិ, សចាហំ កិញ្ចិ អយុត្តំ ចិន្តេស្សាមិ, សហ ភណ្ឌកេន ចោរំ ចូឡាយ គណ្ហន្តី វិយ មំ វិប្បការំ បាបេស្សតី’’តិ ចិន្តេត្វា អាគតោម្ហីតិ. ‘‘ភិក្ខុ, តត្ថេវ តយា វសិតុំ វដ្ដតី’’តិ, ‘‘ន សក្កោមិ, ភន្តេ, នាហំ តត្ថ វសិស្សាមី’’តិ. ‘‘តេន ហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ឯកមេវ រក្ខិតុំ សក្ខិស្សសី’’តិ. ‘‘កិំ, ភន្តេ’’តិ? ‘‘តវ ចិត្តមេវ រក្ខ, ចិត្តំ នាមេតំ ទុរក្ខំ, ត្វំ អត្តនោ ចិត្តមេវ និគ្គណ្ហ, មា អញ្ញំ កិញ្ចិ ចិន្តយិ, ចិត្តំ នាមេតំ ទុន្និគ្គហ’’ន្តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

៣៥. ‘‘ទុន្និគ្គហស្ស លហុនោ, យត្ថកាមនិបាតិនោ;

ចិត្តស្ស ទមថោ សាធុ, ចិត្តំ ទន្តំ សុខាវហ’’ន្តិ.

តត្ថ ចិត្តំ នាមេតំ ទុក្ខេន និគ្គយ្ហតីតិ ទុន្និគ្គហំ. លហុំ ឧប្បជ្ជតិ ច និរុជ្ឈតិ ចាតិ លហុ. តស្ស ទុន្និគ្គហស្ស លហុនោ. យត្ថកាមនិបាតិនោតិ យត្ថ កត្ថចិទេវ និបតនសីលស្ស. ឯតញ្ហិ លភិតព្ពដ្ឋានំ វា អលភិតព្ពដ្ឋានំ វា យុត្តដ្ឋានំ វា អយុត្តដ្ឋានំ វា ន ជានាតិ, នេវ ជាតិំ ឱលោកេតិ, ន គោត្តំ, ន វយំ. យត្ថ យត្ថ ឥច្ឆតិ, តត្ថ តត្ថេវ និបតតីតិ ‘‘យត្ថកាមនិបាតី’’តិ វុច្ចតិ. តស្ស ឯវរូបស្ស ចិត្តស្ស ទមថោ សាធុ ចតូហិ អរិយមគ្គេហិ ទន្តភាវោ យថា និព្ពិសេវនំ ហោតិ, តថា កតភាវោ សាធុ. កិំ ការណា? ឥទញ្ហិ ចិត្តំ ទន្តំ សុខាវហំ និព្ពិសេវនំ កតំ មគ្គផលសុខំ បរមត្ថនិព្ពានសុខញ្ច អាវហតីតិ.

ទេសនាបរិយោសានេ សម្បត្តបរិសាយ ពហូ សោតាបន្នាទយោ អហេសុំ, មហាជនស្ស សាត្ថិកា ធម្មទេសនា ជាតាតិ.

សត្ថា តស្ស ភិក្ខុនោ ឥមំ ឱវាទំ ទត្វា, ‘‘គច្ឆ, ភិក្ខុ, អញ្ញំ កិញ្ចិ អចិន្តយិត្វា តត្ថេវ វសាហី’’តិ បហិណិ. សោ ភិក្ខុ សត្ថុ សន្តិកា ឱវាទំ លភិត្វា តត្ថ អគមាសិ. កិញ្ចិ ពហិទ្ធា ចិន្តនំ នាម ន ចិន្តេសិ. មហាឧបាសិកាបិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា ឱលោកេន្តី ថេរំ ទិស្វា, ‘‘ឥទានិ ឱវាទទាយកំ អាចរិយំ លភិត្វា បុនាគតោ មម បុត្តោ’’តិ អត្តនោ ញាណេនេវ បរិច្ឆិន្ទិត្វា តស្ស សប្បាយាហារំ បដិយាទេត្វា អទាសិ. សោ សប្បាយភោជនំ សេវិត្វា កតិបាហេនេវ អរហត្តំ បត្វា មគ្គផលសុខេន វីតិនាមេន្តោ ‘‘អហោ មហាឧបាសិកា មយ្ហំ បតិដ្ឋា ជាតា, អហំ ឥមំ និស្សាយ ភវនិស្សរណំ បត្តោម្ហី’’តិ ចិន្តេត្វា, ‘‘ឥមស្មិំ តាវ មេ អត្តភាវេ បតិដ្ឋា ជាតា, សំសារេ បន មេ សំសរន្តស្ស អញ្ញេសុបិ អត្តភាវេសុ អយំ បតិដ្ឋា ភូតបុព្ពា, នោ’’តិ ឧបធារេន្តោ ឯកូនអត្តភាវសតំ អនុស្សរិ. សាបិ ឯកូនអត្តភាវសតេ តស្ស បាទបរិចារិកា អញ្ញេសុ បដិពទ្ធចិត្តា ហុត្វា តំ ជីវិតា វោរោបេសិ. ថេរោ តស្សា ឯត្តកំ អគុណំ ទិស្វា, ‘‘អហោ មយំ មហាឧបាសិកា ភារិយំ កម្មំ អកាសី’’តិ ចិន្តេសិ.

មហាឧបាសិកាបិ គេហេ និសិន្នាវ ‘‘កិំ នុ ខោ មយ្ហំ បុត្តស្ស បព្ពជិតកិច្ចំ មត្តកំ បត្តំ, នោ’’តិ ឧបធារយមានា តស្ស អរហត្តបត្តិំ ញត្វា ឧត្តរិ ឧបធារិយមានា, ‘‘មម បុត្តោ អរហត្តំ បត្វា អហោ វត មេ អយំ ឧបាសិកា មហតី បតិដ្ឋា ជាតា’’តិ ចិន្តេត្វា, ‘‘អតីតេបិ នុ ខោ មេ អយំ បតិដ្ឋា ភូតបុព្ពា, នោ’’តិ ឧបធារេន្តោ ឯកូនអត្តភាវសតំ អនុស្សរិ, ‘‘អហំ ខោ បន ឯកូនអត្តភាវសតេ អញ្ញេហិ សទ្ធិំ ឯកតោ ហុត្វា ឯតំ ជីវិតា វោរោបេសិំ, អយំ មេ ឯត្តកំ អគុណំ ទិស្វា ‘អហោ ភារិយំ កម្មំ កតំ ឧបាសិកាយា’’តិ ចិន្តេសិ. ‘‘អត្ថិ នុ ខោ ឯវំ សំសារេ សំសរន្តិយា មម បុត្តស្ស ឧបការោ កតបុព្ពោ’’តិ ឧបធារយមានា តតោ ឧត្តរិំ សតមំ អត្តភាវំ អនុស្សរិត្វា សតមេ អត្តភាវេ មយា ឯតស្ស បាទបរិចារិកាយ ហុត្វា ឯតស្មិំ ជីវិតា វោរោបនដ្ឋានេ ជីវិតទានំ ទិន្នំ, អហោ មយា មម បុត្តស្ស មហាឧបការោ កតបុព្ពោ’’តិ គេហេ និសិន្នាវ ឧត្តរិំ វិសេសេត្វា ‘‘ឧបធារេថា’’តិ អាហ. សោ ទិព្ពាយ សោតធាតុយា សទ្ទំ សុត្វា វិសេសេត្វា សតមំ អត្តភាវំ អនុស្សរិត្វា តត្ថ តាយ អត្តនោ ជីវិតស្ស ទិន្នភាវំ ទិស្វា, ‘‘អហោ មម ឥមាយ មហាឧបាសិកាយ ឧបការោ កតបុព្ពោ’’តិ អត្តមនោ ហុត្វា តស្សា តត្ថេវ ចតូសុ មគ្គផលេសុ បញ្ហំ កថេត្វា អនុបាទិសេសាយ និព្ពានធាតុយា បរិនិព្ពាយីតិ.

អញ្ញតរភិក្ខុវត្ថុ ទុតិយំ.