៤. ពាលនក្ខត្តសង្ឃុដ្ឋវត្ថុ

បមាទមនុយុញ្ជន្តីតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ពាលនក្ខត្តំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកស្មិញ្ហិ សមយេ សាវត្ថិយំ ពាលនក្ខត្តំ នាម សង្ឃុដ្ឋំ. តស្មិំ នក្ខត្តេ ពាលា ទុម្មេធិនោ ជនា ឆារិកាយ ចេវ គោមយេន ច សរីរំ មក្ខេត្វា សត្តាហំ អសព្ភំ ភណន្តា វិចរន្តិ. កិញ្ចិ ញាតិ សុហជ្ជំ វា បព្ពជិតំ វា ទិស្វា លជ្ជន្តា នាម នត្ថិ. ទ្វារេ ទ្វារេ ឋត្វា អសព្ភំ ភណន្តិ. មនុស្សា តេសំ អសព្ភំ សោតុំ អសក្កោន្តា យថាពលំ អឌ្ឍំ វា បាទំ វា កហាបណំ វា បេសេន្តិ. តេ តេសំ ទ្វារេ លទ្ធំ លទ្ធំ គហេត្វា បក្កមន្តិ. តទា បន សាវត្ថិយំ បញ្ច កោដិមត្តា អរិយសាវកា វសន្តិ, តេ សត្ថុ សន្តិកំ សាសនំ បេសយិំសុ – ‘‘ភគវា, ភន្តេ, សត្តាហំ ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ នគរំ អប្បវិសិត្វា វិហារេយេវ ហោតូ’’តិ. តញ្ច បន សត្តាហំ ភិក្ខុសង្ឃស្ស វិហារេយេវ យាគុភត្តាទីនិ សម្បាទេត្វា បហិណិំសុ, សយម្បិ គេហា ន និក្ខមិំសុ. តេ នក្ខត្តេ បន បរិយោសិតេ អដ្ឋមេ ទិវសេ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ និមន្តេត្វា នគរំ បវេសេត្វា មហាទានំ ទត្វា ឯកមន្តំ និសិន្នា, ‘‘ភន្តេ, អតិទុក្ខេន នោ សត្ត ទិវសានិ អតិក្កន្តានិ, ពាលានំ អសព្ភានិ សុណន្តានំ កណ្ណា ភិជ្ជនាការប្បត្តា ហោន្តិ, កោចិ កស្សចិ ន លជ្ជតិ, តេន មយំ តុម្ហាកំ អន្តោនគរំ បវិសិតុំ នាទម្ហ, មយម្បិ គេហតោ ន និក្ខមិម្ហា’’តិ អាហំសុ. សត្ថា តេសំ កថំ សុត្វា, ‘‘ពាលានំ ទុម្មេធានំ កិរិយា នាម ឯវរូបា ហោតិ, មេធាវិនោ បន ធនសារំ វិយ អប្បមាទំ រក្ខិត្វា អមតមហានិព្ពានសម្បត្តិំ បាបុណន្តី’’តិ វត្វា ឥមា គាថា អភាសិ –

២៦. ‘‘បមាទមនុយុញ្ជន្តិ, ពាលា ទុម្មេធិនោ ជនា;

អប្បមាទញ្ច មេធាវី, ធនំ សេដ្ឋំវ រក្ខតិ.

២៧. ‘‘មា បមាទមនុយុញ្ជេថ, មា កាមរតិសន្ថវំ;

អប្បមត្តោ ហិ ឈាយន្តោ, បប្បោតិ វិបុលំ សុខ’’ន្តិ.

តត្ថ ពាលាតិ ពាល្យេន សមន្នាគតា ឥធលោកបរលោកត្ថំ អជានន្តា. ទុម្មេធិនោតិ និប្បញ្ញា. តេ បមាទេ អាទីនវំ អបស្សន្តា បមាទំ អនុយុញ្ជន្តិ បវត្តេន្តិ, បមាទេន កាលំ វីតិនាមេន្តិ. មេធាវីតិ ធម្មោជបញ្ញាយ សមន្នាគតោ បន បណ្ឌិតោ កុលវំសាគតំ សេដ្ឋំ ឧត្តមំ សត្តរតនធនំ វិយ អប្បមាទំ រក្ខតិ. យថា ហិ ឧត្តមំ ធនំ និស្សាយ ‘‘កាមគុណសម្បត្តិំ បាបុណិស្សាម, បុត្តទារំ បោសេស្សាម, បរលោកគមនមគ្គំ សោធេស្សាមា’’តិ ធនេ អានិសំសំ បស្សន្តា តំ រក្ខន្តិ, ឯវំ បណ្ឌិតោបិ អប្បមត្តោ ‘‘បឋមជ្ឈានាទីនិ បដិលភិស្សាមិ, មគ្គផលាទីនិ បាបុណិស្សាមិ, តិស្សោ វិជ្ជា, ឆ អភិញ្ញា សម្បាទេស្សាមី’’តិ អប្បមាទេ អានិសំសំ បស្សន្តោ ធនំ សេដ្ឋំវ អប្បមាទំ រក្ខតីតិ អត្ថោ. មា បមាទន្តិ តស្មា តុម្ហេ មា បមាទមនុយុញ្ជេថ មា បមាទេន កាលំ វីតិនាមយិត្ថ. មា កាមរតិសន្ថវន្តិ វត្ថុកាមកិលេសកាមេសុ រតិសង្ខាតំ តណ្ហាសន្ថវម្បិ មា អនុយុញ្ជេថ មា ចិន្តយិត្ថ មា បដិលភិត្ថ. អប្បមត្តោ ហីតិ ឧបដ្ឋិតស្សតិតាយ ហិ អប្បមត្តោ ឈាយន្តោ បុគ្គលោ វិបុលំ ឧឡារំ និព្ពានសុខំ បាបុណាតីតិ.

គាថាបរិយោសានេ ពហូ សោតាបន្នាទយោ អហេសុំ. មហាជនស្ស សាត្ថិកា ធម្មទេសនា ជាតាតិ.

ពាលនក្ខត្តសង្ឃុដ្ឋវត្ថុ ចតុត្ថំ.