៥. មហាកស្សបត្ថេរវត្ថុ

បមាទំ អប្បមាទេនាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ មហាកស្សបត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកស្មិញ្ហិ ទិវសេ ថេរោ បិប្ផលិគុហាយំ វិហរន្តោ រាជគហេ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ អាលោកំ វឌ្ឍេត្វា បមត្តេ ច អប្បមត្តេ ច ឧទកបថវីបព្ពតាទីសុ ចវនកេ ឧបបជ្ជនកេ ច សត្តេ ទិព្ពេន ចក្ខុនា ឱលោកេន្តោ និសីទិ. សត្ថា ជេតវនេ និសិន្នកោវ ‘‘កេន នុ ខោ វិហារេន អជ្ជ មម បុត្តោ កស្សបោ វិហរតី’’តិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា ឧបធារេន្តោ ‘‘សត្តានំ ចុតូបបាតំ ឱលោកេន្តោ វិហរតី’’តិ ញត្វា ‘‘សត្តានំ ចុតូបបាតោ នាម ពុទ្ធញាណេនបិ អបរិច្ឆិន្នោ, មាតុកុច្ឆិយំ បដិសន្ធិំ គហេត្វា មាតាបិតរោ អជានាបេត្វា ចវនសត្តានំ បរិច្ឆេទោ កាតុំ ន សក្កា, តេ ជានិតុំ តវ អវិសយោ, កស្សប, អប្បមត្តកោ តវ វិសយោ, សព្ពសោ បន ចវន្តេ ច ឧបបជ្ជន្តេ ច ជានិតុំ បស្សិតុំ ពុទ្ធានមេវ វិសយោ’’តិ វត្វា ឱភាសំ ផរិត្វា សម្មុខេ និសិន្នោ វិយ ហុត្វា ឥមំ គាថមាហ –

២៨. ‘‘បមាទំ អប្បមាទេន, យទា នុទតិ បណ្ឌិតោ;

បញ្ញាបាសាទមារុយ្ហ, អសោកោ សោកិនិំ បជំ;

បព្ពតដ្ឋោវ ភូមដ្ឋេ, ធីរោ ពាលេ អវេក្ខតី’’តិ.

តត្ថ នុទតីតិ យថា នាម បោក្ខរណិំ បវិសន្តំ នវោទកំ បុរាណោទកំ ខោភេត្វា តស្សោកាសំ អទត្វា តំ អត្តនោ មត្ថកមត្ថកេន បលាយន្តំ នុទតិ នីហរតិ, ឯវមេវ បណ្ឌិតោ អប្បមាទលក្ខណំ ព្រូហេន្តោ បមាទស្សោកាសំ អទត្វា យទា អប្បមាទវេគេន តំ នុទតិ នីហរតិ, អថ សោ បនុន្នបមាទោ អច្ចុគ្គតត្ថេន បរិសុទ្ធំ ទិព្ពចក្ខុសង្ខាតំ បញ្ញាបាសាទំ តស្ស អនុច្ឆវិកំ បដិបទំ បូរេន្តោ តាយ បដិបទាយ និស្សេណិយា បាសាទំ វិយ អារុយ្ហ បហីនសោកសល្លតាយ អសោកោ, អប្បហីនសោកសល្លតាយ សោកិនិំ បជំ សត្តនិកាយំ ចវមានញ្ចេវ ឧបបជ្ជមានញ្ច ទិព្ពចក្ខុនា អវេក្ខតិ បស្សតិ. យថា កិំ? បព្ពតដ្ឋោវ ភូមដ្ឋេតិ បព្ពតមុទ្ធនិ ឋិតោ ភូមិយំ ឋិតេ, ឧបរិបាសាទេ វា បន ឋិតោ បាសាទបរិវេណេ ឋិតេ អកិច្ឆេន អវេក្ខតិ, តថា សោបិ ធីរោ បណ្ឌិតោ មហាខីណាសវោ អសមុច្ឆិន្នវដ្ដពីជេ ពាលេ ចវន្តេ ច ឧបបជ្ជន្តេ ច អកិច្ឆេន អវេក្ខតីតិ.

គាថាបរិយោសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ សច្ឆិករិំសូតិ.

មហាកស្សបត្ថេរវត្ថុ បញ្ចមំ.