២. សង្ខព្រាហ្មណចរិយាវណ្ណនា
១១-១២. ទុតិយស្មិំ បុនាបរន្តិ បុន អបរំ, ន កេវលមិទំ អកិត្តិចរិយមេវ, អថ ខោ បុន អបរំ អញ្ញំ សង្ខចរិយម្បិ បវក្ខិស្សំ, សុណោហីតិ អធិប្បាយោ. ឥតោ បរេសុបិ ឯសេវ នយោ. សង្ខសវ្ហយោតិ សង្ខនាមោ. មហាសមុទ្ទំ តរិតុកាមោតិ សុវណ្ណភូមិំ គន្តុំ នាវាយ មហាសមុទ្ទំ តរិតុកាមោ. ឧបគច្ឆាមិ បដ្ដនន្តិ តាមលិត្តិបដ្ដនំ ឧទ្ទិស្ស គច្ឆាមិ. សយម្ភុញាណេន បច្ចេកពោធិយា អធិគតត្តា សយមេវ ភូតន្តិ សយម្ភុំ. កិលេសមារាទីសុ កេនចិបិ ន បរាជិតន្តិ អបរាជិតំ, តិណ្ណំ មារានំ មត្ថកំ មទ្ទិត្វា ឋិតន្តិ អត្ថោ. តត្តាយ កឋិនភូមិយាតិ ឃម្មសន្តាបេន សន្តត្តាយ សក្ខរវាលុកានិចិតត្តា ខរាយ កក្ខឡាយ ភូមិយា.
១៣. តន្តិ តំ បច្ចេកពុទ្ធំ. ឥមមត្ថន្តិ ឥមំ ឥទានិ វក្ខមានំ ‘‘ឥទំ ខេត្ត’’ន្តិអាទិកំ អត្ថំ. វិចិន្តយិន្តិ តទា សង្ខព្រាហ្មណភូតោ ចិន្តេសិន្តិ សត្ថា វទតិ. តត្រាយំ អនុបុព្ពិកថា –
អតីតេ អយំ ពារាណសី មោឡិនី នាម អហោសិ. មោឡិនីនគរេ ព្រហ្មទត្តេ រជ្ជំ ការេន្តេ ពោធិសត្តោ សង្ខោ នាម ព្រាហ្មណោ ហុត្វា អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ ចតូសុ នគរទ្វារេសុ នគរមជ្ឈេ អត្តនោ និវេសនទ្វារេតិ ឆសុ ឋានេសុ ឆ ទានសាលាយោ ការេត្វា ទេវសិកំ ឆសតសហស្សានិ វិស្សជ្ជេន្តោ កបណទ្ធិកាទីនំ មហាទានំ បវត្តេសិ. សោ ឯកទិវសំ ចិន្តេសិ – ‘‘អហំ គេហេ ធនេ ខីណេ ទានំ ទាតុំ ន សក្ខិស្សាមិ, អបរិក្ខីណេយេវ ធនេ នាវាយ សុវណ្ណភូមិំ គន្ត្វា ធនំ អាហរិស្សាមី’’តិ. សោ នាវំ ភណ្ឌស្ស បូរាបេត្វា បុត្តទារំ អាមន្តេត្វា ‘‘យាវាហំ អាគច្ឆិស្សាមិ, តាវ មេ ទានំ អនុបច្ឆិន្ទន្តា បវត្តេយ្យាថា’’តិ វត្វា ទាសកម្មករបរិវុតោ ឧបាហនំ អារុយ្ហ ឆត្តេន ធារិយមានេន បដ្ដនគាមាភិមុខោ បាយាសិ.
តស្មិំ ខណេ គន្ធមាទនេ ឯកោ បច្ចេកពុទ្ធោ សត្តាហំ និរោធសមាបត្តិំ សមាបជ្ជិត្វា និរោធសមាបត្តិតោ វុដ្ឋាយ លោកំ វោលោកេន្តោ តំ ធនាហរណត្ថំ គច្ឆន្តំ ទិស្វា ‘‘មហាបុរិសោ ធនំ អាហរិតុំ គច្ឆតិ, ភវិស្សតិ នុ ខោ អស្ស មហាសមុទ្ទេ អន្តរាយោ, នោ’’តិ អាវជ្ជេត្វា ‘‘ភវិស្សតី’’តិ ញត្វា ‘‘ឯស មំ ទិស្វា ឆត្តញ្ច ឧបាហនញ្ច មយ្ហំ ទត្វា ឧបាហនទាននិស្សន្ទេន សមុទ្ទេ ភិន្នាយ នាវាយ បតិដ្ឋំ លភិស្សតិ, ករិស្សាមិស្ស អនុគ្គហ’’ន្តិ អាកាសេន គន្ត្វា តស្ស អវិទូរេ ឱតរិត្វា មជ្ឈន្ហិកសមយេ ចណ្ឌវាតាតបេន អង្គារសន្ថតសទិសំ ឧណ្ហវាលុកំ មទ្ទន្តោ តស្ស អភិមុខំ អាគញ្ឆិ. សោ តំ ទិស្វាវ ហដ្ឋតុដ្ឋោ ‘‘បុញ្ញក្ខេត្តំ មេ អាគតំ, អជ្ជ មយា ឯត្ថ ពីជំ រោបេតុំ វដ្ដតី’’តិ ចិន្តេសិ. តេន វុត្តំ ‘‘តមហំ បដិបថេ ទិស្វា, ឥមមត្ថំ វិចិន្តយិ’’ន្តិអាទិ.
តត្ថ ឥទំ ខេត្តន្តិអាទិ ចិន្តិតាការទស្សនំ. ខេត្តន្តិ ខិត្តំ ពីជំ មហប្ផលភាវករណេន តាយតីតិ ខេត្តំ, បុព្ពណ្ណាបរណ្ណវិរុហនភូមិ. ឥធ បន ខេត្តំ វិយាតិ ខេត្តំ, អគ្គទក្ខិណេយ្យោ បច្ចេកពុទ្ធោ. តេនេវាហ ‘‘បុញ្ញកាមស្ស ជន្តុនោ’’តិ.
១៤. មហាគមន្តិ វិបុលផលាគមំ, សស្សសម្បត្តិទាយកន្តិ អត្ថោ. ពីជំ ន រោបេតីតិ ពីជំ ន វបតិ.
១៥. ខេត្តវរុត្តមន្តិ ខេត្តវរេសុបិ ឧត្តមំ. សីលាទិគុណសម្បន្នា ហិ វិសេសតោ អរិយសាវកា ខេត្តវរា, តតោបិ អគ្គភូតោ បច្ចេកពុទ្ធោ ខេត្តវរុត្តមោ. ការន្តិ សក្ការំ. យទិ ន ករោមីតិ សម្ពន្ធោ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – ឥទមីទិសំ អនុត្តរំ បុញ្ញក្ខេត្តំ លភិត្វា តត្ថ បូជាសក្ការំ យទិ ន ករោមិ, បុញ្ញេន អត្ថិកោ នាមាហំ ន ភវេយ្យន្តិ.
១៦-១៧. យថា អមច្ចោតិអាទីនំ ទ្វិន្នំ គាថានំ អយំ សង្ខេបត្ថោ – យថា នាម យោ កោចិ រញ្ញា មុទ្ទាធិការេ ឋបិតោ លញ្ឆនធរោ អមច្ចបុរិសោ សេនាបតិ វា សោ អន្តេបុរេ ជនេ ពហិទ្ធា ច ពលកាយាទីសុ រញ្ញោ យថានុសិដ្ឋំ ន បដិបជ្ជតិ ន តេសំ ធនធញ្ញំ ទេតិ, តំ តំ កត្តព្ពំ វត្តំ បរិហាបេតិ. សោ មុទ្ទិតោ បរិហាយតិ មុទ្ទាធិការលទ្ធវិភវតោ បរិធំសតិ, ឯវមេវ អហម្បិ បុញ្ញកម្មស្ស រតោ លទ្ធព្ពបុញ្ញផលសង្ខាតំ បុញ្ញកាមោ ទក្ខិណាយ វិបុលផលភាវករណេន វិបុលំ ទិស្វាន តំ ទក្ខិណំ ឧឡារំ ទក្ខិណេយ្យំ លភិត្វា តស្ស ទានំ យទិ ន ទទាមិ បុញ្ញតោ អាយតិំ បុញ្ញផលតោ ច បរិធំសាមិ. តស្មា ឥធ មយា បុញ្ញំ កាតព្ពមេវាតិ.
ឯវំ បន ចិន្តេត្វា មហាបុរិសោ ទូរតោវ ឧបាហនា ឱរោហិត្វា វេគេន ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ‘‘ភន្តេ, មយ្ហំ អនុគ្គហត្ថាយ ឥមំ រុក្ខមូលំ ឧបគច្ឆថា’’តិ វត្វា តស្មិំ រុក្ខមូលំ ឧបសង្កមន្តេ តត្ថ វាលុកំ ឧស្សាបេត្វា ឧត្តរាសង្គំ បញ្ញាបេត្វា បច្ចេកពុទ្ធេ តត្ថ និសិន្នេ វន្ទិត្វា វាសិតបរិស្សាវិតេន ឧទកេន តស្ស បាទេ ធោវិត្វា, គន្ធតេលេន មក្ខេត្វា, អត្តនោ ឧបាហនំ បុញ្ឆិត្វា, គន្ធតេលេន មក្ខេត្វា, តស្ស បាទេ បដិមុញ្ចិត្វា ‘‘ភន្តេ, ឥមំ ឧបាហនំ អារុយ្ហ, ឥមំ ឆត្តំ មត្ថកេ កត្វា គច្ឆថា’’តិ ឆត្តុបាហនំ អទាសិ. សោបិស្ស អនុគ្គហត្ថាយ តំ គហេត្វា បសាទសំវឌ្ឍនត្ថំ បស្សន្តស្សេវ វេហាសំ ឧប្បតិត្វា គន្ធមាទនំ អគមាសិ. តេន វុត្តំ –
១៨. ‘‘ឯវាហំ ចិន្តយិត្វាន, ឱរោហិត្វា ឧបាហនា;
តស្ស បាទានិ វន្ទិត្វា, អទាសិំ ឆត្តុបាហន’’ន្តិ.
ពោធិសត្តោ តំ ទិស្វា អតិវិយ បសន្នចិត្តោ បដ្ដនំ គន្ត្វា នាវំ អភិរុហិ. អថស្ស មហាសមុទ្ទំ តរន្តស្ស សត្តមេ ទិវសេ នាវា វិវរមទាសិ. ឧទកំ ឧស្សិញ្ចិតុំ នាសក្ខិំសុ. មហាជនោ មរណភយភីតោ អត្តនោ អត្តនោ ទេវតា នមស្សិត្វា មហាវិរវំ វិរវិ. ពោធិសត្តោ ឯកំ ឧបដ្ឋាកំ គហេត្វា សកលសរីរំ តេលេន មក្ខេត្វា សប្បិនា សទ្ធិំ សក្ខរចុណ្ណានិ យាវទត្ថំ ខាទិត្វា តម្បិ ខាទាបេត្វា តេន សទ្ធិំ កូបកយដ្ឋិមត្ថកំ អារុយ្ហ ‘‘ឥមាយ ទិសាយ អម្ហាកំ នគរ’’ន្តិ ទិសំ វវត្ថបេត្វា មច្ឆកច្ឆបបរិបន្ថតោ អត្តានំ សច្ចាធិដ្ឋានេន បមោចេន្តោ តេន សទ្ធិំ ឧសភមត្តដ្ឋានំ អតិក្កមិត្វា បតិត្វា សមុទ្ទំ តរិតុំ អារភិ. មហាជនោ បន តត្ថេវ វិនាសំ បាបុណិ. តស្ស តរន្តស្សេវ សត្ត ទិវសា គតា. សោ តស្មិម្បិ កាលេ លោណោទកេន មុខំ វិក្ខាលេត្វា ឧបោសថិកោ អហោសិយេវ.
តទា បន ឦទិសានំ បុរិសវិសេសានំ រក្ខណត្ថាយ ចតូហិ លោកបាលេហិ ឋបិតា មណិមេខលា នាម ទេវធីតា អត្តនោ ឥស្សរិយេន សត្តាហំ បមជ្ជិត្វា សត្តមេ ទិវសេ តំ ទិស្វា ‘‘សចាយំ ឥធ មរិស្ស, អតិវិយ គារយ្ហា អភវិស្ស’’ន្តិ សំវិគ្គហទយា សុវណ្ណបាតិយា ទិព្ពភោជនស្ស បូរេត្វា វេគេនាគន្ត្វា ‘‘ព្រាហ្មណ, ឥទំ ទិព្ពភោជនំ ភុញ្ជា’’តិ អាហ. សោ តំ ឧល្លោកេត្វា ‘‘នាហំ ភុញ្ជាមិ, ឧបោសថិកោម្ហី’’តិ បដិក្ខិបិត្វា តំ បុច្ឆន្តោ –
‘‘យំ ត្វំ សុខេនាភិសមេក្ខសេ មំ, ភុញ្ជស្សុ ភត្តំ ឥតិ មំ វទេសិ;
បុច្ឆាមិ តំ នារិ មហានុភាវេ, ទេវី នុសិ ត្វំ ឧទ មានុសី នូ’’តិ. (ជា. ១.១០.៤២) –
អាហ. សា តស្ស បដិវចនំ ទេន្តី –
‘‘ទេវី អហំ សង្ខ មហានុភាវា, ឥធាគតា សាគរវារិមជ្ឈេ;
អនុកម្បិកា នោ ច បទុដ្ឋចិត្តា, តវេវ អត្ថាយ ឥធាគតាស្មិ.
‘‘ឥធន្នបានំ សយនាសនញ្ច, យានានិ នានាវិវិធានិ សង្ខ;
សព្ពស្ស ត្យាហំ បដិបាទយាមិ, យំ កិញ្ចិ តុយ្ហំ មនសាភិបត្ថិត’’ន្តិ. (ជា. ១.១០.៤៣-៤៤) –
ឥមា គាថា អភាសិ. តំ សុត្វា មហាសត្តោ ‘‘អយំ ទេវធីតា សមុទ្ទបិដ្ឋេ មយ្ហំ ‘ឥទញ្ចិទញ្ច ទម្មី’តិ វទតិ, យញ្ចេសា មយ្ហំ ទេតិ, តម្បិ មម បុញ្ញេនេវ, តំ បន បុញ្ញំ អយំ ទេវធីតា ជានាតិ នុ ខោ, ឧទាហុ ន ជានាតិ, បុច្ឆិស្សាមិ តាវ ន’’ន្តិ ចិន្តេត្វា បុច្ឆន្តោ ឥមំ គាថមាហ –
‘‘យំ កិញ្ចិ យិដ្ឋញ្ច ហុតញ្ច មយ្ហំ, សព្ពស្ស នោ ឥស្សរា ត្វំ សុគត្តេ;
សុស្សោណិ សុព្ភូរុ វិលគ្គមជ្ឈេ, កិស្ស មេ កម្មស្ស អយំ វិបាកោ’’តិ. (ជា. ១.១០.៤៥);
តត្ថ យិដ្ឋន្តិ ទានវសេន យជិតំ. ហុតន្តិ អាហុនបាហុនវសេន ទិន្នំ. សព្ពស្ស នោ ឥស្សរា ត្វន្តិ អម្ហាកំ បុញ្ញកម្មស្ស សព្ពស្ស ត្វំ ឥស្សរា, ‘‘អយំ ឥមស្ស វិបាកោ, អយំ ឥមស្សា’’តិ ព្យាករិតុំ សមត្ថា. សុស្សោណីតិ សុន្ទរជឃនេ. សុព្ភូរូតិ សុន្ទរេហិ ភមុកេហិ ឩរូហិ ច សមន្នាគតេ. វិលគ្គមជ្ឈេតិ វិលគ្គតនុមជ្ឈេ. កិស្ស មេតិ មយា កតកម្មេសុ កតរកម្មស្ស អយំ វិបាកោ, យេនាហំ អប្បតិដ្ឋេ មហាសមុទ្ទេ អជ្ជ បតិដ្ឋំ លភាមីតិ.
តំ សុត្វា ទេវធីតា ‘‘អយំ ព្រាហ្មណោ ‘យំ អត្តនា កុសលកម្មំ កតំ, តំ កម្មំ ន ជានាតី’តិ សញ្ញាយ បុច្ឆតិ មញ្ញេ, កថេស្សាមិ ន’’ន្តិ នាវាភិរុហនទិវសេ បច្ចេកពុទ្ធស្ស ឆត្តុបាហនទានបុញ្ញមេវ តស្ស ការណន្តិ កថេន្តី –
‘‘ឃម្មេ បថេ ព្រាហ្មណ ឯកភិក្ខុំ, ឧគ្ឃដ្ដបាទំ តសិតំ កិលន្តំ;
បដិបាទយី សង្ខ ឧបាហនានិ, សា ទក្ខិណា កាមទុហា តវជ្ជា’’តិ. (ជា. ១.១០.៤៦) –
គាថមាហ.
តត្ថ ឯកភិក្ខុន្តិ ឯកំ បច្ចេកពុទ្ធំ សន្ធាយាហ. ឧគ្ឃដ្ដបាទន្តិ ឧណ្ហវាលុកាយ ឃដ្ដបាទំ, វិពាធិតបាទន្តិ អត្ថោ. តសិតន្តិ បិបាសិតំ. បដិបាទយីតិ បដិបាទេសិ យោជេសិ. កាមទុហាតិ សព្ពកាមទាយិកា.
តំ សុត្វា មហាសត្តោ ‘‘ឯវរូបេបិ នាម អប្បតិដ្ឋេ មហាសមុទ្ទេ មយា ទិន្នំ ឆត្តុបាហនទានំ មម សព្ពកាមទទំ ជាតំ អហោ សុទិន្ន’’ន្តិ តុដ្ឋចិត្តោ –
‘‘សា ហោតុ នាវា ផលកូបបន្នា, អនវស្សុតា ឯរកវាតយុត្តា;
អញ្ញស្ស យានស្ស ន ហេត្ថ ភូមិ, អជ្ជេវ មំ មោឡិនិំ បាបយស្សូ’’តិ. (ជា. ១.១០.៤៧) –
គាថមាហ.
តត្ថ ផលកូបបន្នាតិ មហានាវតាយ ពហូហិ ផលកេហិ ឧបេតា. ឧទកប្បវេសនាភាវេន អនវស្សុតា. សម្មា គហេត្វា គមនកវាតេន ឯរកវាតយុត្តា.
ទេវធីតា តស្ស វចនំ សុត្វា តុដ្ឋហដ្ឋា ទីឃតោ អដ្ឋឧសភំ វិត្ថារតោ ចតុឧសភំ គម្ភីរតោ វីសតិយដ្ឋិកំ សត្តរតនមយំ នាវំ មាបេត្វា កូបផិយារិត្តយុត្តានិ ឥន្ទនីលរជតសុវណ្ណមយាទីនិ និម្មិនិត្វា សត្តន្នំ រតនានំ បូរេត្វា ព្រាហ្មណំ អាលិង្គេត្វា នាវំ អារោបេសិ, ឧបដ្ឋាកំ បនស្ស ន ឱលោកេសិ. ព្រាហ្មណោ អត្តនា កតកល្យាណតោ តស្ស បត្តិំ អទាសិ, សោ អនុមោទិ. អថ ទេវធីតា តម្បិ អាលិង្គេត្វា នាវាយ បតិដ្ឋាបេត្វា តំ នាវំ មោឡិនីនគរំ នេត្វា ព្រាហ្មណស្ស ឃរេ ធនំ បតិដ្ឋាបេត្វា អត្តនោ វសនដ្ឋានមេវ អគមាសិ. តេនាហ ភគវា –
‘‘សា តត្ថ វិត្តា សុមនា បតីតា, នាវំ សុចិត្តំ អភិនិម្មិនិត្វា;
អាទាយ សង្ខំ បុរិសេន សទ្ធិំ, ឧបានយី នគរំ សាធុរម្ម’’ន្តិ. (ជា. ១.១០.៤៨);
មហាបុរិសស្ស ហិ ចិត្តសម្បត្តិយា បច្ចេកពុទ្ធស្ស ច និរោធតោ វុដ្ឋិតភាវេន សត្តសុ ចេតនាសុ អាទិចេតនា ទិដ្ឋធម្មវេទនីយា អតិឧឡារផលា ច ជាតា. ឥទម្បិ តស្ស ទានស្ស អប្បមត្តផលន្តិ ទដ្ឋព្ពំ. អបរិមាណផលញ្ហិ តំ ទានំ ពោធិសម្ភារភូតំ. តេន វុត្តំ –
១៩. ‘‘តេនេវាហំ សតគុណតោ, សុខុមាលោ សុខេធិតោ;
អបិ ច ទានំ បរិបូរេន្តោ, ឯវំ តស្ស អទាសហ’’ន្តិ.
តត្ថ តេនាតិ តតោ បច្ចេកពុទ្ធតោ, សតគុណតោតិ សតគុណេន អហំ តទា សង្ខភូតោ សុខុមាលោ, តស្មា សុខេធិតោ សុខសំវឌ្ឍោ, អបិ ច ឯវំ សន្តេបិ ទានំ បរិបូរេន្តោ, ឯវំ មយ្ហំ ទានបារមី បរិបូរេតូតិ តស្ស បច្ចេកពុទ្ធស្ស អត្តនោ សរីរទុក្ខំ អនបេក្ខិត្វា ឆត្តុបាហនំ អទាសិន្តិ អត្តនោ ទានជ្ឈាសយស្ស ឧឡារភាវំ សត្ថា បវេទេសិ.
ពោធិសត្តោបិ យាវជីវំ អមិតធនគេហំ អជ្ឈាវសន្តោ ភិយ្យោសោមត្តាយ ទានានិ ទត្វា សីលានិ រក្ខិត្វា អាយុបរិយោសានេ សបរិសោ ទេវនគរំ បូរេសិ.
តទា ទេវធីតា ឧប្បលវណ្ណា អហោសិ, បុរិសោ អានន្ទត្ថេរោ, លោកនាថោ សង្ខព្រាហ្មណោ.
តស្ស សុវិសុទ្ធនិច្ចសីលឧបោសថសីលាទិវសេន សីលបារមី ទានសីលាទីនំ បដិបក្ខតោ និក្ខន្តត្តា កុសលធម្មវសេន នេក្ខម្មបារមី, ទានាទិនិប្ផាទនត្ថំ អព្ភុស្សហនវសេន តថា មហាសមុទ្ទតរណវាយាមវសេន ច វីរិយបារមី, តទត្ថំ អធិវាសនខន្តិវសេន ខន្តិបារមី, បដិញ្ញានុរូបប្បដិបត្តិយា សច្ចបារមី, សព្ពត្ថ អចលសមាទានាធិដ្ឋានវសេន អធិដ្ឋានបារមី, សព្ពសត្តេសុ ហិតជ្ឈាសយវសេន មេត្តាបារមី, សត្តសង្ខារកតវិប្បការេសុ មជ្ឈត្តភាវប្បត្តិយា ឧបេក្ខាបារមី, សព្ពបារមីនំ ឧបការានុបការេ ធម្មេ ជានិត្វា អនុបការេ ធម្មេ បហាយ ឧបការធម្មេសុ បវត្តាបនបុរេចរា សហជាតា ច ឧបាយកោសល្លភូតា បញ្ញា បញ្ញាបារមីតិ ឥមាបិ បារមិយោ លព្ភន្តិ.
ទានជ្ឈាសយស្ស បន អតិឧឡារភាវេន ទានបារមីវសេន ទេសនា បវត្តា. យស្មា ចេត្ថ ទស បារមិយោ លព្ភន្តិ, តស្មា ហេដ្ឋា វុត្តា មហាករុណាទយោ ពោធិសត្តគុណា ឥធាបិ យថារហំ និទ្ធារេតព្ពា. តថា អត្តនោ ភោគសុខំ អនបេក្ខិត្វា មហាករុណាយ ‘‘ទានបារមិំ បូរេស្សាមី’’តិ ទានសម្ភារសំហរណត្ថំ សមុទ្ទតរណំ, តត្ថ ច សមុទ្ទបតិតស្សបិ ឧបោសថាធិដ្ឋានំ, សីលខណ្ឌភយេន ទេវធីតាយបិ ឧបគតាយ អាហារានាហរណន្តិ ឯវមាទយោ មហាសត្តស្ស គុណា វេទិតព្ពា. ឥទានិ វក្ខមានេសុ សេសចរិតេសុ ឥមិនាវ នយេន គុណនិទ្ធារណំ វេទិតព្ពំ. តត្ថ តត្ថ វិសេសមត្តមេវ វក្ខាម. តេនេតំ វុច្ចតិ –
‘‘ឯវំ អច្ឆរិយា ហេតេ, អព្ភុតា ច មហេសិនោ…បេ…;
បគេវានុកិរិយា តេសំ, ធម្មស្ស អនុធម្មតោ’’តិ.
សង្ខព្រាហ្មណចរិយាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.