១០. ឧបវានត្ថេរអបទានវណ្ណនា

ទសមាបទានេ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិកំ អាយស្មតោ ឧបវានត្ថេរស្ស អបទានំ. អយំ កិរ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ កេនចិ កម្មច្ឆិទ្ទេន បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ទល្លិទ្ទកុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ ភគវតិ បរិនិព្ពុតេ តស្ស ធាតុំ គហេត្វា មនុស្សទេវនាគគរុឡយក្ខកុម្ភណ្ឌគន្ធព្ពេហិ សត្តរតនមយេ សត្តយោជនិកេ ថូបេ កតេ តត្ថ សុធោតំ អត្តនោ ឧត្តរាសង្គំ វេឡគ្គេ អាពន្ធិត្វា ធជំ កត្វា បូជំ អកាសិ. តំ គហេត្វា អភិសម្មតកោ នាម យក្ខសេនាបតិ ទេវេហិ ចេតិយបូជារក្ខណត្ថំ ឋបិតោ អទិស្សមានកាយោ អាកាសេ ធារេន្តោ ចេតិយំ តិក្ខត្តុំ បទក្ខិណំ អកាសិ. តំ ទិស្វា ភិយ្យោសោមត្តាយ បសន្នមានសោ អហោសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តិត្វា ឧបវានោតិ លទ្ធនាមោ វយប្បត្តោ ជេតវនបដិគ្គហណេ ពុទ្ធានុភាវំ ទិស្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តោ ឆឡភិញ្ញោ អហោសិ. អថាយស្មា ឧបវានោ ភគវតោ ឧបដ្ឋាកោ អហោសិ. តេន ច សមយេន ភគវតោ វាតាពាធោ ឧប្បជ្ជិ. ថេរស្ស គិហិសហាយោ ទេវហិតោ នាម ព្រាហ្មណោ សាវត្ថិយំ បដិវសតិ. សោ ថេរំ ចតូហិ បច្ចយេហិ បវារេសិ. អថាយស្មា ឧបវានោ និវាសេត្វា បត្តចីវរំ គហេត្វា តស្ស ព្រាហ្មណស្ស និវេសនំ ឧបគញ្ឆិ. ព្រាហ្មណោ ‘‘កេនចិ មញ្ញេ បយោជនេន ថេរោ អាគតោ ភវិស្សតី’’តិ ញត្វា ‘‘វទេយ្យាថ, ភន្តេ, កេនត្ថោ’’តិ អាហ. ថេរោ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស បយោជនំ អាចិក្ខន្តោ –

‘‘អរហំ សុគតោ លោកេ, វាតេហាពាធិកោ មុនិ;

សចេ ឧណ្ហោទកំ អត្ថិ, មុនិនោ ទេហិ ព្រាហ្មណ.

‘‘បូជិតោ បូជនេយ្យានំ, សក្ករេយ្យាន សក្កតោ;

អបចិតោបចេយ្យានំ, តស្ស ឥច្ឆាមិ ហាតវេ’’តិ. (ថេរគា. ១៨៥-១៨៦) –

គាថាទ្វយំ អភាសិ.

តស្សត្ថោ – យោ ឥមស្មិំ លោកេ បូជនេយ្យានំ បូជេតព្ពេហិ សក្កាទីហិ ទេវេហិ មហាព្រហ្មាទីហិ ច ព្រហ្មេហិ បូជិតោ, សក្ករេយ្យានំ សក្កាតព្ពេហិ ពិម្ពិសារកោសលរាជាទីហិ សក្កតោ, អបចេយ្យានំ អបចាយិតព្ពេហិ មហេសីហិ ខីណាសវេហិ អបចិតោ, កិលេសេហិ អារកត្តាទិនា អរហំ, សោភនគមនាទិនា សុគតោ សព្ពញ្ញូ មុនិ មយ្ហំ សត្ថា ទេវទេវោ សក្កានំ អតិសក្កោ ព្រហ្មានំ អតិព្រហ្មា, សោ ទានិ វាតេហិ វាតហេតុ វាតក្ខោភនិមិត្តំ អាពាធិកោ ជាតោ. សចេ, ព្រាហ្មណ, ឧណ្ហោទកំ អត្ថិ, តស្ស វាតាពាធវូបសមនត្ថំ តំ ហាតវេ ឧបនេតុំ ឥច្ឆាមីតិ.

តំ សុត្វា ព្រាហ្មណោ ឧណ្ហោទកំ តទនុរូបំ វាតហរញ្ច ភេសជ្ជំ ភគវតោ ឧបនាមេសិ. តេន ច សត្ថុ រោគោ វូបសមិ. តស្ស ភគវា អនុមោទនំ អកាសិ.

១២២. អថាយស្មា ឧបវានោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិមាហ. តត្ថ បទុមុត្តរោតិអាទីនិ បុព្ពេ វុត្តត្ថានេវ.

១២៣. មហាជនា សមាគម្មាតិ សកលជម្ពុទីបវាសិនោ រាសិភូតាតិ អត្ថោ. ចិតកំ កត្វាតិ យោជនុព្ពេធំ ចន្ទនរាសិចិតកំ កត្វា ភគវតោ សរីរំ តត្ថ អភិរោបយិំសូតិ សម្ពន្ធោ.

១២៤. សរីរកិច្ចំ កត្វានាតិ អាទហនាតិ អគ្គិនា ទហនកិច្ចំ កត្វាតិ អត្ថោ.

១២៧-២៨. ជង្ឃា មណិមយា អាសីតិ មនុស្សេហិ កតថូបេ ជង្ឃា បុប្ផវាហត្ថំ ចរិតដ្ឋានំ មណិមយា ឥន្ទនីលមណិនា កតាតិ អត្ថោ. មយម្បីតិ សព្ពេ ទេវា ថូបំ ករិស្សាមាតិ អត្ថោ.

១២៩. ធាតុ អាវេណិកា នត្ថីតិ ទេវមនុស្សេហិ វិសុំ វិសុំ ចេតិយំ កាតុំ អាវេណិកា វិសុំ ធាតុ នត្ថិ, តំ ទស្សេន្តោ សរីរំ ឯកបិណ្ឌិតន្តិ អាហ. អធិដ្ឋានពលេន សកលសរីរធាតុ ឯកឃនសិលាមយបដិមា វិយ ឯកមេវ អហោសីតិ អត្ថោ. ឥមម្ហិ ពុទ្ធថូបម្ហីតិ សកលជម្ពុទីបវាសីហិ កតម្ហិ ឥមម្ហិ សុវណ្ណថូបម្ហិ មយំ សព្ពេ សមាគន្ត្វា កញ្ចុកថូបំ ករិស្សាមាតិ អត្ថោ.

១៣៣. ឥន្ទនីលំ មហានីលន្តិ ឥន្ទីវរបុប្ផវណ្ណាភំ មណិ ឥន្ទនីលមណិ. តតោ អធិកវណ្ណតា មហាមណិ ឥន្ទនីលមណយោ ច មហានីលមណយោ ច ជោតិរសមណិជាតិរង្គមណយោ ច ឯកតោ សន្និបាតេត្វា រាសី កត្វា សុវណ្ណថូបេ កញ្ចុកថូបំ កត្វា អឆាទយុន្តិ សម្ពន្ធោ.

១៤៤. បច្ចេកំ ពុទ្ធសេដ្ឋស្សាតិ ពុទ្ធុត្តមស្ស បតិ ឯកំ វិសុំ ឧបរិឆទនេន ថូបំ អកំសូតិ អត្ថោ.

១៤៧. កុម្ភណ្ឌា គុយ្ហកា តថាតិ កុម្ភមត្តានិ អណ្ឌានិ យេសំ ទេវានំ តេ កុម្ភណ្ឌា, បដិច្ឆាទេត្វា និគុហិត្វា បដិច្ឆាទនតោ គរុឡា គុយ្ហកា នាម ជាតា, តេ កុម្ភណ្ឌា គុយ្ហកាបិ ថូបំ អកំសូតិ អត្ថោ.

១៥១. អតិភោន្តិ ន តស្សាភាតិ តស្ស ចេតិយស្ស បភំ ចន្ទសូរិយតារកានំ បភា ន អតិភោន្តិ, ន អជ្ឈោត្ថរន្តីតិ អត្ថោ.

១៥៨. អហម្បិ ការំ កស្សាមីតិ តាទិនោ លោកនាថស្ស ថូបស្មិំ អហម្បិ ការំ បុញ្ញកិរិយំ កុសលកម្មំ ធជបដាកបូជំ ករិស្សាមីតិ អត្ថោ.

ឧបវានត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.