បាតិមោក្ខសំវរវណ្ណនា

៣៦៤. តតោ តំ បុច្ឆន្តោ កថំ បដិបន្នោ បន, មារិសាតិអាទិមាហ. តត្ថ បាតិមោក្ខសំវរាយាតិ ឧត្តមជេដ្ឋកសីលសំវរាយ. កាយសមាចារម្បីតិអាទិ សេវិតព្ពកាយសមាចារាទិវសេន បាតិមោក្ខសំវរទស្សនត្ថំ វុត្តំ. សីលកថា ច នាមេសា កម្មបថវសេន វា បណ្ណត្តិវសេន វា កថេតព្ពា ហោតិ.

តត្ថ កម្មបថវសេន កថេន្តេន អសេវិតព្ពកាយសមាចារោ តាវ បាណាតិបាតអទិន្នាទានមិច្ឆាចារេហិ កថេតព្ពោ. បណ្ណត្តិវសេន កថេន្តេន កាយទ្វារេ បញ្ញត្តសិក្ខាបទវីតិក្កមវសេន កថេតព្ពោ. សេវិតព្ពកាយសមាចារោ បាណាតិបាតាទិវេរមណីហិ ចេវ កាយទ្វារេ បញ្ញត្តសិក្ខាបទអវីតិក្កមេន ច កថេតព្ពោ. អសេវិតព្ពវចីសមាចារោ មុសាវាទាទិវចីទុច្ចរិតេន ចេវ វចីទ្វារេ បញ្ញត្តសិក្ខាបទវីតិក្កមេន ច កថេតព្ពោ. សេវិតព្ពវចីសមាចារោ មុសាវាទាទិវេរមណីហិ ចេវ វចីទ្វារេ បញ្ញត្តសិក្ខាបទអវីតិក្កមេន ច កថេតព្ពោ.

បរិយេសនា បន កាយវាចាហិ បរិយេសនាយេវ. សា កាយវចីសមាចារគហណេន គហិតាបិ សមានា យស្មា អាជីវដ្ឋមកសីលំ នាម ឯតស្មិញ្ញេវ ទ្វារទ្វយេ ឧប្បជ្ជតិ, ន អាកាសេ, តស្មា អាជីវដ្ឋមកសីលទស្សនត្ថំ វិសុំ វុត្តា. តត្ថ នសេវិតព្ពបរិយេសនា អនរិយបរិយេសនាយ កថេតព្ពា. សេវិតព្ពបរិយេសនា អរិយបរិយេសនាយ. វុត្តញ្ហេតំ –

‘‘ទ្វេមា, ភិក្ខវេ, បរិយេសនា អនរិយា ច បរិយេសនា, អរិយា ច បរិយេសនា. កតមា ច, ភិក្ខវេ, អនរិយា បរិយេសនា? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ អត្តនា ជាតិធម្មោ សមានោ ជាតិធម្មំយេវ បរិយេសតិ, អត្តនា ជរាធម្មោ, ព្យាធិធម្មោ, មរណធម្មោ, សោកធម្មោ, សំកិលេសធម្មោ សមានោ សំកិលេសធម្មំយេវ បរិយេសតិ.

កិញ្ច, ភិក្ខវេ, ជាតិធម្មំ វទេថ? បុត្តភរិយំ, ភិក្ខវេ, ជាតិធម្មំ, ទាសិទាសំ ជាតិធម្មំ អជេឡកំ ជាតិធម្មំ, កុក្កុដសូករំ ជាតិធម្មំ, ហត្ថិគវាស្សវឡវំ ជាតិធម្មំ, ជាតរូបរជតំ ជាតិធម្មំ. ជាតិធម្មា ហេតេ, ភិក្ខវេ, ឧបធយោ, ឯត្ថាយំ គថិតោ មុច្ឆិតោ អជ្ឈាបន្នោ អត្តនា ជាតិធម្មោ សមានោ ជាតិធម្មំយេវ បរិយេសតិ.

កិញ្ច, ភិក្ខវេ, ជរាធម្មំ វទេថ? បុត្តភរិយំ, ភិក្ខវេ, ជរាធម្មំ…បេ… ជរាធម្មំយេវ បរិយេសតិ.

កិញ្ច, ភិក្ខវេ, ព្យាធិធម្មំ វទេថ? បុត្តភរិយំ, ភិក្ខវេ, ព្យាធិធម្មំ, ទាសិទាសំ ព្យាធិធម្មំ, អជេឡកំ, កុក្កុដសូករំ, ហត្ថិគវាស្សវឡវំ ព្យាធិធម្មំ. ព្យាធិធម្មា ហេតេ, ភិក្ខវេ, ឧបធយោ, ឯត្ថាយំ គថិតោ មុច្ឆិតោ អជ្ឈាបន្នោ អត្តនា ព្យាធិធម្មោ សមានោ ព្យាធិធម្មំយេវ បរិយេសតិ.

កិញ្ច, ភិក្ខវេ, មរណធម្មំ វទេថ? បុត្តភរិយំ, ភិក្ខវេ, មរណធម្មំ…បេ… មរណធម្មំយេវ បរិយេសតិ.

កិញ្ច, ភិក្ខវេ, សោកធម្មំ វទេថ? បុត្តភរិយំ…បេ… សោកធម្មំយេវ បរិយេសតិ.

កិញ្ច, ភិក្ខវេ, សំកិលេសធម្មំ វទេថ…បេ… ជាតរូបរជតំ សំកិលេសធម្មំ. សំកិលេសធម្មា, ហេតេ, ភិក្ខវេ, ឧបធយោ, ឯត្ថាយំ គថិតោ មុច្ឆិតោ អជ្ឈាបន្នោ អត្តនា សំកិលេសធម្មោ សមានោ សំកិលេសធម្មំយេវ បរិយេសតិ. អយំ, ភិក្ខវេ, អនរិយា បរិយេសនាតិ (ម. និ. ១.២៧៤).

អបិច កុហនាទិវសេន បញ្ចវិធា, អគោចរវសេន ឆព្ពិធា វេជ្ជកម្មាទិវសេន ឯកវីសតិវិធា, ឯវំ បវត្តា សព្ពាបិ អនេសនា អនរិយបរិយេសនាយេវាតិ វេទិតព្ពា.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, អរិយា បរិយេសនា? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ អត្តនា ជាតិធម្មោ សមានោ ជាតិធម្មេ អាទីនវំ វិទិត្វា អជាតំ អនុត្តរំ យោគក្ខេមំ និព្ពានំ បរិយេសតិ, អត្តនា ជរាធម្មោ, ព្យាធិ, មរណ, សោក, សំកិលេសធម្មោ សមានោ សំកិលេសធម្មេ អាទីនវំ វិទិត្វា អសំកិលិដ្ឋំ អនុត្តរំ យោគក្ខេមំ និព្ពានំ បរិយេសតិ. អយំ អរិយា បរិយេសនាតិ (ម. និ. ១.២៧៥).

អបិច បញ្ច កុហនាទីនិ ឆ អគោចរេ ឯកវីសតិវិធញ្ច អនេសនំ វជ្ជេត្វា ភិក្ខាចរិយាយ ធម្មេន សមេន បរិយេសនាបិ អរិយបរិយេសនាយេវាតិ វេទិតព្ពា.

ឯត្ថ ច យោ យោ ‘‘ន សេវិតព្ពោ’’តិ វុត្តោ, សោ សោ បុព្ពភាគេ បាណាតិបាតាទីនំ សម្ភារបរិយេសនាបយោគករណគមនកាលតោ បដ្ឋាយ ន សេវិតព្ពោវ. ឥតរោ អាទិតោ បដ្ឋាយ សេវិតព្ពោ, អសក្កោន្តេន ចិត្តម្បិ ឧប្បាទេតព្ពំ. អបិច សង្ឃភេទាទីនំ អត្ថាយ បរក្កមន្តានំ ទេវទត្តាទីនំ វិយ កាយសមាចារោ ន សេវិតព្ពោ, ទិវសស្ស ទ្វត្តិក្ខត្តុំ តិណ្ណំ រតនានំ ឧបដ្ឋានគមនាទិវសេន បវត្តោ ធម្មសេនាបតិមហាមោគ្គល្លានត្ថេរាទីនំ វិយ កាយសមាចារោ សេវិតព្ពោ. ធនុគ្គហបេសនាទិវសេន វាចំ ភិន្ទន្តានំ ទេវទត្តាទីនំ វិយ វចីសមាចារោ ន សេវិតព្ពោ, តិណ្ណំ រតនានំ គុណកិត្តនាទិវសេន បវត្តោ ធម្មសេនាបតិមហាមោគ្គល្លានត្ថេរាទីនំ វិយ វចីសមាចារោ សេវិតព្ពោ. អនរិយបរិយេសនំ បរិយេសន្តានំ ទេវទត្តាទីនំ វិយ បរិយេសនា ន សេវិតព្ពា, អរិយបរិយេសនមេវ បរិយេសន្តានំ ធម្មសេនាបតិមហាមោគ្គល្លានត្ថេរាទីនំ វិយ បរិយេសនា សេវិតព្ពា.

ឯវំ បដិបន្នោ ខោតិ ឯវំ អសេវិតព្ពំ កាយវចីសមាចារំ បរិយេសនញ្ច បហាយ សេវិតព្ពានំ បារិបូរិយា បដិបន្នោ, ទេវានមិន្ទ, ភិក្ខុ បាតិមោក្ខសំវរាយ ឧត្តមជេដ្ឋកសីលសំវរត្ថាយ បដិបន្នោ នាម ហោតីតិ ភគវា ខីណាសវស្ស អាគមនីយបុព្ពភាគបដិបទំ កថេសិ.