វេទនាកម្មដ្ឋានវណ្ណនា

៣៥៩. អថស្ស ភគវា សោមនស្សំបាហន្តិ តិស្សោ វេទនា អារភិ. កិំ បន ភគវតា បុច្ឆិតំ កថិតំ, អបុច្ឆិតំ, សានុសន្ធិកំ, អននុសន្ធិកន្តិ? បុច្ឆិតមេវ កថិតំ, នោ អបុច្ឆិតំ, សានុសន្ធិកមេវ, នោ អននុសន្ធិកំ. ទេវតានញ្ហិ រូបតោ អរូបំ បាកដតរំ, អរូបេបិ វេទនា បាកដតរា. កស្មា? ទេវតានញ្ហិ ករជកាយំ សុខុមំ, កម្មជំ ពលវំ, ករជកាយស្ស សុខុមត្តា, កម្មជស្ស ពលវត្តា ឯកាហារម្បិ អតិក្កមិត្វា ន តិដ្ឋន្តិ, ឧណ្ហបាសាណេ ឋបិតសប្បិបិណ្ឌិ វិយ វិលីយន្តីតិ សព្ពំ ព្រហ្មជាលេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពំ. តស្មា ភគវា សក្កស្ស តិស្សោ វេទនា អារភិ. ទុវិធញ្ហិ កម្មដ្ឋានំ – រូបកម្មដ្ឋានំ, អរូបកម្មដ្ឋានញ្ច. រូបបរិគ្គហោ, អរូបបរិគ្គហោតិបិ ឯតទេវ វុច្ចតិ. តត្ថ ភគវា យស្ស រូបំ បាកដំ, តស្ស សង្ខេបមនសិការវសេន វា វិត្ថារមនសិការវសេន វា ចតុធាតុវវត្ថានំ វិត្ថារេន្តោ រូបកម្មដ្ឋានំ កថេតិ. យស្ស អរូបំ បាកដំ, តស្ស អរូបកម្មដ្ឋានំ កថេតិ. កថេន្តោ ច តស្ស វត្ថុភូតំ រូបកម្មដ្ឋានំ ទស្សេត្វាវ កថេតិ, ទេវានំ បន អរូបកម្មដ្ឋានំ បាកដន្តិ អរូបកម្មដ្ឋានវសេន វេទនា អារភិ.

តិវិធោ ហិ អរូបកម្មដ្ឋានេ អភិនិវេសោ – ផស្សវសេន, វេទនាវសេន, ចិត្តវសេនាតិ. កថំ? ឯកច្ចស្ស ហិ សង្ខិត្តេន វា វិត្ថារេន វា បរិគ្គហិតេ រូបកម្មដ្ឋានេ តស្មិំ អារម្មណេ ចិត្តចេតសិកានំ បឋមាភិនិបាតោ តំ អារម្មណំ ផុសន្តោ ឧប្បជ្ជមានោ ផស្សោ បាកដោ ហោតិ. ឯកច្ចស្ស តំ អារម្មណំ អនុភវន្តី ឧប្បជ្ជមានា វេទនា បាកដា ហោតិ. ឯកច្ចស្ស តំ អារម្មណំ បរិគ្គហេត្វា តំ វិជានន្តំ ឧប្បជ្ជមានំ វិញ្ញាណំ បាកដំ ហោតិ.

តត្ថ យស្ស ផស្សោ បាកដោ ហោតិ, សោបិ ន កេវលំ ផស្សោវ ឧប្បជ្ជតិ, តេន សទ្ធិំ តទេវ អារម្មណំ អនុភវមានា វេទនាបិ ឧប្បជ្ជតិ, សញ្ជានមានា សញ្ញាបិ, ចេតយមានា ចេតនាបិ, វិជានមានំ វិញ្ញាណម្បិ ឧប្បជ្ជតីតិ ផស្សបញ្ចមកេយេវ បរិគ្គណ្ហាតិ. យស្ស វេទនា បាកដា ហោតិ, សោបិ ន កេវលំ វេទនាវ ឧប្បជ្ជតិ, តាយ សទ្ធិំ តទេវ អារម្មណំ ផុសមានោ ផស្សោបិ ឧប្បជ្ជតិ, សញ្ជានមានា សញ្ញាបិ, ចេតយមានា ចេតនាបិ, វិជានមានំ វិញ្ញាណម្បិ ឧប្បជ្ជតីតិ ផស្សបញ្ចមកេយេវ បរិគ្គណ្ហាតិ. យស្ស វិញ្ញាណំ បាកដំ ហោតិ, សោបិ ន កេវលំ វិញ្ញាណមេវ ឧប្បជ្ជតិ, តេន សទ្ធិំ តទេវារម្មណំ ផុសមានោ ផស្សោបិ ឧប្បជ្ជតិ, អនុភវមានា វេទនាបិ, សញ្ជានមានា សញ្ញាបិ, ចេតយមានា ចេតនាបិ ឧប្បជ្ជតីតិ ផស្សបញ្ចមកេយេវ បរិគ្គណ្ហាតិ.

សោ ‘‘ឥមេ ផស្សបញ្ចមកា ធម្មា កិំ និស្សិតា’’តិ ឧបធារេន្តោ ‘‘វត្ថុនិស្សិតា’’តិ បជានាតិ. វត្ថុ នាម ករជកាយោ, យំ សន្ធាយ វុត្តំ – ‘‘ឥទញ្ច បន មេ វិញ្ញាណំ ឯត្ថ សិតំ ឯត្ថ បដិពទ្ធ’’ន្តិ. សោ អត្ថតោ ភូតានិ ចេវ ឧបាទារូបានិ ច. ឯវមេត្ថ វត្ថុ រូបំ, ផស្សបញ្ចមកា នាមន្តិ នាមរូបមត្តមេវ បស្សតិ. រូបញ្ចេត្ថ រូបក្ខន្ធោ, នាមំ ចត្តារោ អរូបិនោ ខន្ធាតិ បញ្ចក្ខន្ធមត្តំ ហោតិ. នាមរូបវិនិមុត្តា ហិ បញ្ចក្ខន្ធា, បញ្ចក្ខន្ធវិនិមុត្តំ វា នាមរូបំ នត្ថិ. សោ ‘‘ឥមេ បញ្ចក្ខន្ធា កិំ ហេតុកា’’តិ ឧបបរិក្ខន្តោ ‘‘អវិជ្ជាទិហេតុកា’’តិ បស្សតិ. តតោ ‘‘បច្ចយោ ចេវ បច្ចយុប្បន្នញ្ច ឥទំ, អញ្ញោ សត្តោ វា បុគ្គលោ វា នត្ថិ, សុទ្ធសង្ខារបុញ្ជមត្តមេវា’’តិ សប្បច្ចយនាមរូបវសេន តិលក្ខណំ អារោបេត្វា វិបស្សនាបដិបាដិយា ‘‘អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា’’តិ សម្មសន្តោ វិចរតិ, សោ អជ្ជ អជ្ជាតិ បដិវេធំ អាកង្ខមានោ តថារូបេ ទិវសេ ឧតុសប្បាយំ, បុគ្គលសប្បាយំ, ភោជនសប្បាយំ, ធម្មសវនសប្បាយំ វា លភិត្វា ឯកបល្លង្កេន និសិន្នោវ វិបស្សនំ មត្ថកំ បាបេត្វា អរហត្តេ បតិដ្ឋាតិ. ឯវមិមេសម្បិ តិណ្ណំ ជនានំ យាវ អរហត្តា កម្មដ្ឋានំ កថិតំ ហោតិ.

ឥធ បន ភគវា អរូបកម្មដ្ឋានំ កថេន្តោ វេទនាសីសេន កថេសិ. ផស្សវសេន ហិ វិញ្ញាណវសេន វា កថិយមានំ ឯតស្ស ន បាកដំ ហោតិ, អន្ធការំ វិយ ខាយតិ. វេទនាវសេន បន បាកដំ ហោតិ. កស្មា? វេទនានំ ឧប្បត្តិយា បាកដតាយ. សុខទុក្ខវេទនានញ្ហិ ឧប្បត្តិ បាកដា. យទា សុខំ ឧប្បជ្ជតិ, តទា សកលំ សរីរំ ខោភេន្តំ មទ្ទន្តំ ផរមានំ អភិសន្ទយមានំ សតធោតសប្បិំ ខាទាបយន្តំ វិយ, សតបាកតេលំ មក្ខយមានំ វិយ, ឃដសហស្សេន បរិឡាហំ និព្ពាបយមានំ វិយ, ‘‘អហោ សុខំ, អហោ សុខ’’ន្តិ វាចំ និច្ឆារយមានមេវ ឧប្បជ្ជតិ. យទា ទុក្ខំ ឧប្បជ្ជតិ, តទា សកលសរីរំ ខោភេន្តំ មទ្ទន្តំ ផរមានំ អភិសន្ទយមានំ តត្តផាលំ បវេសេន្តំ វិយ, វិលីនតម្ពលោហេន អាសិញ្ចន្តំ វិយ, សុក្ខតិណវនប្បតិម្ហិ អរញ្ញេ ទារុឧក្កាកលាបំ ខិបមានំ វិយ ‘‘អហោ ទុក្ខំ, អហោ ទុក្ខ’’ន្តិ វិប្បលាបយមានមេវ ឧប្បជ្ជតិ. ឥតិ សុខទុក្ខវេទនានំ ឧប្បត្តិ បាកដា ហោតិ.

អទុក្ខមសុខា បន ទុទ្ទីបនា អន្ធការេន វិយ អភិភូតា. សា សុខទុក្ខានំ អបគមេ សាតាសាតបដិក្ខេបវសេន មជ្ឈត្តាការភូតា អទុក្ខមសុខា វេទនាតិ នយតោ គណ្ហន្តស្ស បាកដា ហោតិ. យថា កិំ? យថា អន្តរា បិដ្ឋិបាសាណំ អារុហិត្វា បលាតស្ស មិគស្ស អនុបទំ គច្ឆន្តោ មិគលុទ្ទកោ បិដ្ឋិបាសាណស្ស ឱរភាគេបិ បរភាគេបិ បទំ ទិស្វា មជ្ឈេ អបស្សន្តោបិ ‘‘ឥតោ អារុឡ្ហោ, ឥតោ ឱរុឡ្ហោ, មជ្ឈេ បិដ្ឋិបាសាណេ ឥមិនា បទេសេន គតោ ភវិស្សតី’’តិ នយតោ ជានាតិ. ឯវំ អារុឡ្ហដ្ឋានេ បទំ វិយ ហិ សុខវេទនាយ ឧប្បត្តិ បាកដា ហោតិ, ឱរុឡ្ហដ្ឋានេ បទំ វិយ ទុក្ខវេទនាយ ឧប្បត្តិ បាកដា ហោតិ, ឥតោ អារុយ្ហ, ឥតោ ឱរុយ្ហ, មជ្ឈេ ឯវំ គតោតិ នយតោ គហណំ វិយ សុខទុក្ខានំ អបគមេ សាតាសាតបដិក្ខេបវសេន មជ្ឈត្តាការភូតា អទុក្ខមសុខា វេទនាតិ នយតោ គណ្ហន្តស្ស បាកដា ហោតិ. ឯវំ ភគវា បឋមំ រូបកម្មដ្ឋានំ កថេត្វា បច្ឆា អរូបកម្មដ្ឋានំ វេទនាវសេន និវត្តេត្វា ទស្សេសិ.

ន កេវលញ្ច ឥធេវ ឯវំ ទស្សេសិ, មហាសតិបដ្ឋានេ, មជ្ឈិមនិកាយម្ហិ សតិបដ្ឋានេ, ចូឡតណ្ហាសង្ខយេ, មហាតណ្ហាសង្ខយេ, ចូឡវេទល្លសុត្តេ, មហាវេទល្លសុត្តេ, រដ្ឋបាលសុត្តេ, មាគណ្ឌិយសុត្តេ, ធាតុវិភង្គេ, អានេញ្ជសប្បាយេ, សកលេ វេទនាសំយុត្តេតិ ឯវំ អនេកេសុ សុត្តន្តេសុ បឋមំ រូបកម្មដ្ឋានំ កថេត្វា បច្ឆា អរូបកម្មដ្ឋានំ វេទនាវសេន និវត្តេត្វា ទស្សេសិ. យថា ច តេសុ តេសុ, ឯវំ ឥមស្មិម្បិ សក្កបញ្ហេ បឋមំ រូបកម្មដ្ឋានំ កថេត្វា បច្ឆា អរូបកម្មដ្ឋានំ វេទនាវសេន និវត្តេត្វា ទស្សេសិ. រូបកម្មដ្ឋានំ បនេត្ថ វេទនាយ អារម្មណមត្តកំយេវ សង្ខិត្តំ, តស្មា បាឡិយំ នារុឡ្ហំ ភវិស្សតិ.

៣៦០. អរូបកម្មដ្ឋានេ យំ តស្ស បាកដំ វេទនាវសេន អភិនិវេសមុខំ, តមេវ ទស្សេតុំ សោមនស្សំបាហំ, ទេវានមិន្ទាតិអាទិមាហ. តត្ថ ទុវិធេនាតិ ទ្វិវិធេន, ទ្វីហិ កោដ្ឋាសេហីតិ អត្ថោ. ឯវរូបំ សោមនស្សំ ន សេវិតព្ពន្តិ ឯវរូបំ គេហសិតសោមនស្សំ ន សេវិតព្ពំ. គេហសិតសោមនស្សំ នាម ‘‘តត្ថ កតមានិ ឆ គេហសិតានិ សោមនស្សានិ? ចក្ខុវិញ្ញេយ្យានំ រូបានំ ឥដ្ឋានំ កន្តានំ មនាបានំ មនោរមានំ លោកាមិសបដិសំយុត្តានំ បដិលាភំ វា បដិលាភតោ សមនុបស្សតោ, បុព្ពេ វា បដិលទ្ធបុព្ពំ អតីតំ និរុទ្ធំ វិបរិណតំ សមនុស្សរតោ ឧប្បជ្ជតិ សោមនស្សំ, យំ ឯវរូបំ សោមនស្សំ, ឥទំ វុច្ចតិ គេហសិតំ សោមនស្ស’’ន្តិ ឯវំ ឆសុ ទ្វារេសុ វុត្តកាមគុណនិស្សិតំ សោមនស្សំ (ម. និ. ៣.៣០៦).

ឯវរូបំ សោមនស្សំ សេវិតព្ពន្តិ ឯវរូបំ នេក្ខម្មសិតំ សោមនស្សំ សេវិតព្ពំ. នេក្ខម្មសិតំ សោមនស្សំ នាម – ‘‘តត្ថ កតមានិ ឆ នេក្ខម្មសិតានិ សោមនស្សានិ? រូបានំ ត្វេវ អនិច្ចតំ វិទិត្វា វិបរិណាមវិរាគនិរោធំ បុព្ពេ ចេវ រូបា ឯតរហិ ច សព្ពេ តេ រូបា អនិច្ចា, ទុក្ខា, វិបរិណាមធម្មាតិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ ឧប្បជ្ជតិ សោមនស្សំ, យំ ឯវរូបំ សោមនស្សំ, ឥទំ វុច្ចតិ នេក្ខម្មសិតំ សោមនស្ស’’ន្តិ (ម. និ. ៣.៣០៨) ឯវំ ឆសុ ទ្វារេសុ ឥដ្ឋារម្មណេ អាបាថគតេ អនិច្ចាទិវសេន វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា ឧស្សុក្កាបេតុំ សក្កោន្តស្ស ‘‘ឧស្សុក្កិតា មេ វិបស្សនា’’តិ សោមនស្សជាតស្ស ឧប្បន្នំ សោមនស្សំ. សេវិតព្ពន្តិ ឥទំ នេក្ខម្មវសេន, វិបស្សនាវសេន, អនុស្សតិវសេន, បឋមជ្ឈានាទិវសេន ច ឧប្បជ្ជនកសោមនស្សំ សេវិតព្ពំ នាម.

តត្ថ យំ ចេ សវិតក្កំ សវិចារន្តិ តស្មិម្បិ នេក្ខម្មសិតេ សោមនស្សេ យំ នេក្ខម្មវសេន, វិបស្សនាវសេន, អនុស្សតិវសេន, បឋមជ្ឈានវសេន ច ឧប្បន្នំ សវិតក្កំ សវិចារំ សោមនស្សន្តិ ជានេយ្យ. យំ ចេ អវិតក្កំ អវិចារន្តិ យំ បន ទុតិយតតិយជ្ឈានវសេន ឧប្បន្នំ អវិតក្កំ អវិចារំ សោមនស្សន្តិ ជានេយ្យ. យេ អវិតក្កេ អវិចារេ, តេ បណីតតរេតិ ឯតេសុបិ ទ្វីសុ យំ អវិតក្កំ អវិចារំ, តំ បណីតតរន្តិ អត្ថោ.

ឥមិនា កិំ កថិតំ ហោតិ? ទ្វិន្នំ អរហត្តំ កថិតំ. កថំ? ឯកោ កិរ ភិក្ខុ សវិតក្កសវិចារេ សោមនស្សេ វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា ‘‘ឥទំ សោមនស្សំ កិំ និស្សិត’’ន្តិ ឧបធារេន្តោ ‘‘វត្ថុនិស្សិត’’ន្តិ បជានាតីតិ ផស្សបញ្ចមកេ វុត្តនយេនេវ អនុក្កមេន អរហត្តេ បតិដ្ឋាតិ. ឯកោ អវិតក្កអវិចារេ សោមនស្សេ វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា វុត្តនយេនេវ អរហត្តេ បតិដ្ឋាតិ. តត្ថ អភិនិវិដ្ឋសោមនស្សេសុបិ សវិតក្កសវិចារតោ អវិតក្កអវិចារំ បណីតតរំ. សវិតក្កសវិចារសោមនស្សវិបស្សនាតោបិ អវិតក្កអវិចារវិបស្សនា បណីតតរា. សវិតក្កសវិចារសោមនស្សផលសមាបត្តិតោបិ អវិតក្កអវិចារសោមនស្សផលសមាបត្តិយេវ បណីតតរា. តេនាហ ភគវា ‘‘យេ អវិតក្កេ អវិចារេ, តេ បណីតតរេ’’តិ.

៣៦១. ឯវរូបំ ទោមនស្សំ ន សេវិតព្ពន្តិ ឯវរូបំ គេហសិតទោមនស្សំ ន សេវិតព្ពំ. គេហសិតទោមនស្សំ នាម – ‘‘តត្ថ កតមានិ ឆ គេហសិតានិ ទោមនស្សានិ? ចក្ខុវិញ្ញេយ្យានំ រូបានំ ឥដ្ឋានំ កន្តានំ មនាបានំ មនោរមានំ លោកាមិសបដិសំយុត្តានំ អប្បដិលាភំ វា អប្បដិលាភតោ សមនុបស្សតោ បុព្ពេ វា អបដិលទ្ធបុព្ពំ អតីតំ និរុទ្ធំ វិបរិណតំ សមនុស្សរតោ ឧប្បជ្ជតិ ទោមនស្សំ, យំ ឯវរូបំ ទោមនស្សំ, ឥទំ វុច្ចតិ គេហសិតទោមនស្ស’’ន្តិ (ម. និ. ៣.៣០៧). ឯវំ ឆសុ ទ្វារេសុ ឥដ្ឋារម្មណំ នានុភវិំ, នានុភវិស្សាមិ, នានុភវាមីតិ វិតក្កយតោ ឧប្បន្នំ កាមគុណនិស្សិតំ ទោមនស្សំ.

ឯវរូបំ ទោមនស្សំ សេវិតព្ពន្តិ ឯវរូបំ នេក្ខម្មសិតទោមនស្សំ សេវិតព្ពំ. នេក្ខម្មសិតទោមនស្សំ នាម – ‘‘តត្ថ កតមានិ ឆ នេក្ខម្មសិតានិ ទោមនស្សានិ? រូបានំ ត្វេវ អនិច្ចតំ វិទិត្វា វិបរិណាមវិរាគនិរោធំ បុព្ពេ ចេវ រូបា ឯតរហិ ច សព្ពេ តេ រូបា អនិច្ចា, ទុក្ខា, វិបរិណាមធម្មាតិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្បប្បញ្ញាយ ទិស្វា អនុត្តរេសុ វិមោក្ខេសុ បិហំ ឧបដ្ឋាបេតិ ‘កុទាស្សុ នាមាហំ តទាយតនំ, ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សាមិ, យទរិយា ឯតរហិ អាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’តិ. ឥតិ អនុត្តរេសុ វិមោក្ខេសុ បិហំ ឧបដ្ឋាបយតោ ឧប្បជ្ជតិ បិហបច្ចយា ទោមនស្សំ, យំ ឯវរូបំ ទោមនស្សំ, ឥទំ វុច្ចតិ នេក្ខម្មសិតទោមនស្ស’’ន្តិ (ម. និ. ៣.៣០៧) ឯវំ ឆសុ ទ្វារេសុ ឥដ្ឋារម្មណេ អាបាថគតេ អនុត្តរវិមោក្ខសង្ខាតអរិយផលធម្មេសុ បិហំ ឧបដ្ឋបេត្វា តទធិគមាយ អនិច្ចាទិវសេន វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា ឧស្សុក្កាបេតុមសក្កោន្តស្ស ឥមម្បិ បក្ខំ, ឥមម្បិ មាសំ, ឥមម្បិ សំវច្ឆរំ វិបស្សនំ ឧស្សុក្កាបេត្វា អរិយភូមិំ បាបុណិតុំ នាសក្ខិន្តិ អនុសោចតោ ឧប្បន្នំ ទោមនស្សំ. សេវិតព្ពន្តិ ឥទំ នេក្ខម្មវសេន, វិបស្សនាវសេន, អនុស្សតិវសេន, បឋមជ្ឈានាទិវសេន ច ឧប្បជ្ជនកទោមនស្សំ សេវិតព្ពំ នាម.

តត្ថ យំ ចេ សវិតក្កសវិចារន្តិ តស្មិម្បិ ទុវិធេ ទោមនស្សេ គេហសិតទោមនស្សមេវ សវិតក្កសវិចារទោមនស្សំ នាម. នេក្ខម្មវសេន, វិបស្សនាវសេន, អនុស្សតិវសេន, បឋមទុតិយជ្ឈានវសេន ច ឧប្បន្នទោមនស្សំ បន អវិតក្កអវិចារទោមនស្សន្តិ វេទិតព្ពំ. និប្បរិយាយេន បន អវិតក្កអវិចារទោមនស្សំ នាម នត្ថិ. ទោមនស្សិន្ទ្រិយញ្ហិ ឯកំសេន អកុសលញ្ចេវ សវិតក្កសវិចារញ្ច, ឯតស្ស បន ភិក្ខុនោ មញ្ញនវសេន សវិតក្កសវិចារន្តិ ច អវិតក្កអវិចារន្តិ ច វុត្តំ.

តត្រាយំ នយោ – ឥធ ភិក្ខុ ទោមនស្សបច្ចយភូតេ សវិតក្កសវិចារធម្មេ អវិតក្កអវិចារធម្មេ ច ទោមនស្សបច្ចយា ឯវ ឧប្បន្នេ មគ្គផលធម្មេ ច អញ្ញេសំ បដិបត្តិទស្សនវសេន ទោមនស្សន្តិ គហេត្វា ‘‘កទា នុ ខោ មេ សវិតក្កសវិចារទោមនស្សេ វិបស្សនា បដ្ឋបិតា ភវិស្សតិ, កទា អវិតក្កអវិចារទោមនស្សេ’’តិ ច ‘‘កទា នុ ខោ មេ សវិតក្កសវិចារទោមនស្សផលសមាបត្តិ និព្ពត្តិតា ភវិស្សតិ, កទា អវិតក្កអវិចារទោមនស្សផលសមាបត្តី’’តិ ចិន្តេត្វា តេមាសិកំ, ឆមាសិកំ, នវមាសិកំ វា បដិបទំ គណ្ហាតិ. តេមាសិកំ គហេត្វា បឋមមាសេ ឯកំ យាមំ ជគ្គតិ, ទ្វេ យាមេ និទ្ទាយ ឱកាសំ ករោតិ, មជ្ឈិមេ មាសេ ទ្វេ យាមេ ជគ្គតិ, ឯកំ យាមំ និទ្ទាយ ឱកាសំ ករោតិ, បច្ឆិមមាសេ ចង្កមនិសជ្ជាយេវ យាបេតិ. ឯវំ ចេ អរហត្តំ បាបុណាតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ. នោ ចេ បាបុណាតិ, វិសេសេត្វា ឆមាសិកំ គណ្ហាតិ. តត្រាបិ ទ្វេ ទ្វេ មាសេ វុត្តនយេន បដិបជ្ជិត្វា អរហត្តំ បាបុណិតុំ អសក្កោន្តោ វិសេសេត្វា នវមាសិកំ គណ្ហាតិ. តត្រាបិ តយោ តយោ មាសេ តថេវ បដិបជ្ជិត្វា អរហត្តំ បាបុណិតុំ អសក្កោន្តស្ស ‘‘ន លទ្វំ វត មេ សព្រហ្មចារីហិ សទ្ធិំ វិសុទ្ធិបវារណំ បវារេតុ’’ន្តិ អាវជ្ជតោ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, អស្សុធារា បវត្តន្តិ គាមន្តបព្ភារវាសីមហាសីវត្ថេរស្ស វិយ.