សក្កូបសង្កមវណ្ណនា
៣៥០. បដិសម្មោទតីតិ ‘‘សំសន្ទតិ ខោ តេ’’តិអាទីនិ វទន្តោ ភគវា សម្មោទតិ, បញ្ចសិខោ បដិសម្មោទតិ. គាថា ច ភាសន្តោ បញ្ចសិខោ សម្មោទតិ, ភគវា បដិសម្មោទតិ. អាមន្តេសីតិ ជានាបេសិ. តស្ស កិរេវំ អហោសិ ‘‘អយំ បញ្ចសិខោ មយា មម កម្មេន បេសិតោ អត្តនោ កម្មំ ករោតិ. ឯវរូបស្ស សត្ថុ សន្តិកេ ឋត្វា កាមគុណូបសញ្ហិតំ អននុច្ឆវិកំ កថេសិ, នដា នាម និល្លជ្ជា ហោន្តិ, កថេន្តោ វិប្បការម្បិ ទស្សេយ្យ, ហន្ទ នំ មម កម្មំ ជានាបេមី’’តិ ចិន្តេត្វា អាមន្តេសិ.
៣៥១. ឯវញ្ច បន តថាគតាតិ ធម្មសង្គាហកត្ថេរេហិ ឋបិតវចនំ. អភិវទន្តីតិ អភិវាទនសម្បដិច្ឆនេន វឌ្ឍិតវចនេន វទន្តិ. អភិវទិតោតិ វឌ្ឍិតវចនេន វុត្តោ.
ឧរុន្ទា សមបាទីតិ មហន្តា វិវដា អហោសិ, អន្ធការោ គុហាយំ អន្តរធាយិ. អាលោកោ ឧទបាទីតិ យោ បកតិយា គុហាយំ អន្ធការោ, សោ អន្តរហិតោ, អាលោកោ ជាតោ. សព្ពមេតំ ធម្មសង្គាហកានំ វចនំ.
៣៥២. ចិរបដិកាហំ, ភន្តេតិ ចិរតោ អហំ, ចិរតោ បដ្ឋាយាហំ ទស្សនកាមោតិ អត្ថោ. កេហិចិ កេហិចិ កិច្ចករណីយេហីតិ ទេវានំ ធីតា ច បុត្តា ច អង្កេ និព្ពត្តន្តិ, បាទបរិចារិកា ឥត្ថិយោ សយនេ និព្ពត្តន្តិ, តាសំ មណ្ឌនបសាធនការិកា ទេវតា សយនំ បរិវារេត្វា និព្ពត្តន្តិ, វេយ្យាវច្ចករា អន្តោវិមានេ និព្ពត្តន្តិ, ឯតេសំ អត្ថាយ អឌ្ឌករណំ នាម នត្ថិ. យេ បន សីមន្តរេ និព្ពត្តន្តិ, តេ ‘‘តវ សន្តកា, មម សន្តកា’’តិ និច្ឆេតុំ អសក្កោន្តា អឌ្ឌំ ករោន្តិ, សក្កំ ទេវរាជានំ បុច្ឆន្តិ. សោ ‘‘យស្ស វិមានំ អាសន្នតរំ, តស្ស សន្តកា’’តិ វទតិ. សចេ ទ្វេបិ សមដ្ឋានេ ហោន្តិ, ‘‘យស្ស វិមានំ ឱលោកេន្តី ឋិតា, តស្ស សន្តកា’’តិ វទតិ. សចេ ឯកម្បិ ន ឱលោកេតិ, តំ ឧភិន្នំ កលហុបច្ឆេទនត្ថំ អត្តនោ សន្តកំ ករោតិ. កីឡាទីនិបិ កិច្ចានិ ករណីយានេវ. ឯវរូបានិ តានិ ករណីយានិ សន្ធាយ ‘‘កេហិចិ កេហិចិ កិច្ចករណីយេហី’’តិ អាហ.
សលឡាគារកេតិ សលឡមយគន្ធកុដិយំ. អញ្ញតរេន សមាធិនាតិ តទា កិរ ភគវា សក្កស្សេវ អបរិបាកគតំ ញាណំ វិទិត្វា ឱកាសំ អការេតុកាមោ ផលសមាបត្តិវិហារេន និសីទិ. តំ ឯស អជានន្តោ ‘‘អញ្ញតរេន សមាធិនា’’តិ អាហ. ភូជតិ ច នាមាតិ ភូជតីតិ តស្សា នាមំ. បរិចារិកាតិ បាទបរិចារិកា ទេវធីតា. សា កិរ ទ្វេ ផលានិ បត្តា, តេនស្សា ទេវលោកេ អភិរតិយេវ នត្ថិ. និច្ចំ ភគវតោ ឧបដ្ឋានំ អាគន្ត្វា អញ្ជលិំ សិរសិ ឋបេត្វា ភគវន្តំ នមស្សមានា តិដ្ឋតិ. នេមិសទ្ទេន តម្ហា សមាធិម្ហា វុដ្ឋិតោតិ ‘‘សមាបន្នោ សទ្ទំ សុណាតី’’តិ នោ វត រេ វត្តព្ពេ, ននុ ភគវា សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស ‘‘អបិចាហំ អាយស្មតោ ចក្កនេមិសទ្ទេន តម្ហា សមាធិម្ហា វុដ្ឋិតោ’’តិ ភណតីតិ. តិដ្ឋតុ នេមិសទ្ទោ, សមាបន្នោ នាម អន្តោសមាបត្តិយំ កណ្ណមូលេ ធមមានស្ស សង្ខយុគឡស្សាបិ អសនិសន្និបាតស្សាបិ សទ្ទំ ន សុណាតិ. ភគវា បន ‘‘ឯត្តកំ កាលំ សក្កស្ស ឱកាសំ ន ករិស្សាមី’’តិ បរិច្ឆិន្ទិត្វា កាលវសេន ផលសមាបត្តិំ សមាបន្នោ. សក្កោ ‘‘ន ទានិ មេ សត្ថា ឱកាសំ ករោតី’’តិ គន្ធកុដិំ បទក្ខិណំ កត្វា រថំ និវត្តេត្វា ទេវលោកាភិមុខំ បេសេសិ. គន្ធកុដិបរិវេណំ រថសទ្ទេន សមោហិតំ បញ្ចង្គិកតូរិយំ វិយ អហោសិ. ភគវតោ យថាបរិច្ឆិន្នកាលវសេន សមាបត្តិតោ វុដ្ឋិតស្ស រថសទ្ទេនេវ បឋមាវជ្ជនំ ឧប្បជ្ជិ, តស្មា ឯវមាហ.