១. វាទយុត្តិវណ្ណនា

២៨២. ឥទានិ សព្ពមត្ថីតិវាទកថា នាម ហោតិ. តត្ថ យេសំ ‘‘យំ កិញ្ចិ រូបំ អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នំ…បេ… អយំ វុច្ចតិ រូបក្ខន្ធោ’’តិអាទិវចនតោ (វិភ. ២) ‘‘សព្ពេបិ អតីតាទិភេទា ធម្មា ខន្ធសភាវំ ន វិជហន្តិ, តស្មា សព្ពំ អត្ថិយេវ នាមា’’តិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯតរហិ សព្ពមត្ថិវាទានំ, តេសំ លទ្ធិវិសោធនត្ថំ សព្ពមត្ថីតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, វុត្តប្បការាយ លទ្ធិយា ឋត្វា បដិញ្ញា ឥតរស្ស. សព្ពថាតិ សព្ពស្មិំ សរីរេ សព្ពមត្ថីតិ បុច្ឆតិ. សព្ពទាតិ សព្ពស្មិំ កាលេ សព្ពមត្ថីតិ បុច្ឆតិ. សព្ពេន សព្ពន្តិ សព្ពេនាការេន សព្ពមត្ថីតិ បុច្ឆតិ. សព្ពេសូតិ សព្ពេសុ ធម្មេសុ សព្ពមត្ថីតិ បុច្ឆតិ. អយោគន្តិ អយុត្តំ. នានាសភាវានញ្ហិ យោគោ ហោតិ, ន ឯកសភាវស្ស. ឥតិ ឥមស្មិំ បញ្ហេ រូបំ វេទនាយ, វេទនំ វា រូបេន អនានំ ឯកលក្ខណមេវ កត្វា សព្ពមត្ថីតិ បុច្ឆតិ. យម្បិ នត្ថិ តម្បត្ថីតិ យម្បិ ឆដ្ឋខន្ធាទិកំ សសវិសាណាទិកំ វា កិញ្ចិ នត្ថីតិ សិទ្ធំ, តម្បិ តេ អត្ថីតិ បុច្ឆតិ. សព្ពមត្ថីតិ យា ទិដ្ឋិ សា ទិដ្ឋិ មិច្ឆាទិដ្ឋីតិ, យា ទិដ្ឋិ សា ទិដ្ឋិ សម្មាទិដ្ឋីតិ ហេវមត្ថីតិ ឥមិនា ឥទំ បុច្ឆតិ – យា តេ ឯសា សព្ពមត្ថីតិ ទិដ្ឋិ, សា ទិដ្ឋិ អយាថាវកត្តា មិច្ឆាទិដ្ឋីតិ ឯវំ យា អម្ហាកំ ទិដ្ឋិ, សា ទិដ្ឋិ យាថាវកត្តា សម្មាទិដ្ឋីតិ ឯវំ តវ សមយេ អត្ថីតិ បុច្ឆតិ. ឥតរោ សព្ពេសុបិ ឯតេសុ នយេសុ វុត្តប្បការាយ អត្ថិតាយ អភាវតោ បដិក្ខិបតិ. ឥមេសុ បន សព្ពេសុបិ នយេសុ ‘‘អាជានាហិ និគ្គហ’’ន្តិ អាទិំ កត្វា សព្ពោ កថាមគ្គភេទោ វិត្ថារតោ វេទិតព្ពោតិ អយំ តាវេត្ថ វាទយុត្តិ.