៤. ធាតុយមកំ
១-១៩. ឥទានិ តេយេវ មូលយមកេ ទេសិតេ កុសលាទិធម្មេ ធាតុវសេន សង្គណ្ហិត្វា អាយតនយមកានន្តរំ ទេសិតស្ស ធាតុយមកស្ស វណ្ណនា ហោតិ. តត្ថ អាយតនយមកេ វុត្តនយេនេវ បាឡិវវត្ថានំ វេតិទព្ពំ. ឥធាបិ ហិ បណ្ណត្តិវារាទយោ តយោ មហាវារា, អវសេសា អន្តរវារា ច សទ្ធិំ កាលប្បភេទាទីហិ អាយតនយមកេ អាគតសទិសាយេវ. ឥធាបិ ច យមកបុច្ឆាសុខត្ថំ បដិបាដិយា អជ្ឈត្តិកពាហិរា រូបធាតុយោវ វត្វា វិញ្ញាណធាតុយោ វុត្តា. ធាតូនំ បន ពហុត្តា ឥធ អាយតនយមកតោ ពហុតរានិ យមកានិ, យមកទិគុណា បុច្ឆា, បុច្ឆាទិគុណា ច អត្ថា ហោន្តិ. តត្ថ ចក្ខុធាតុមូលកាទីសុ យមកេសុ លព្ភមានានំ យមកានំ អត្ថវិនិច្ឆយោ អាយតនយមកេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពោ. តំសទិសាយេវ ហេត្ថ អត្ថគតិ, តេនេវ ច ការណេន បាឡិបិ សង្ខិត្តា. បរិញ្ញាវារោ បាកតិកោយេវាតិ.
ធាតុយមកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.