៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា
៩១៧-៩១៨. ឥទានិ អបរិនិប្ផន្នកថា នាម ហោតិ. តត្ថ –
‘‘ទុក្ខមេវ ហិ សម្ភោតិ, ទុក្ខំ តិដ្ឋតិ វេតិ ច;
នាញ្ញត្រ ទុក្ខា សម្ភោតិ, នាញ្ញំ ទុក្ខា និរុជ្ឈតី’’តិ. (សំ. និ. ១.១៧១) –
វចនំ និស្សាយ ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្នំ, សេសា ខន្ធាយតនធាតុឥន្ទ្រិយធម្មា អបរិនិប្ផន្នាតិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯកច្ចានំ ឧត្តរបថកានញ្ចេវ ហេតុវាទានញ្ច; តេ សន្ធាយ រូបំ អបរិនិប្ផន្នន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘សចេ រូបំ អបរិនិប្ផន្នំ, ន អនិច្ចាទិសភាវំ សិយា’’តិ ចោទេតុំ រូបំ ន អនិច្ចន្តិអាទិមាហ. ឥតរោ តថារូបំ រូបំ អបស្សន្តោ បដិក្ខិបតិ. សកវាទី ននុ រូបំ អនិច្ចន្តិអាទិ វចនេន តស្ស ឯកំ លទ្ធិំ បដិសេធេត្វា ទុតិយំ បុច្ឆន្តោ ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្នន្តិអាទិមាហ. អថស្ស តម្បិ លទ្ធិំ បដិសេធេតុំ ន យទនិច្ចន្តិអាទិមាហ. តត្រាយំ អធិប្បាយោ – ន កេវលញ្ហិ បឋមសច្ចមេវ ទុក្ខំ. យំ បន កិញ្ចិ អនិច្ចំ, តំ ទុក្ខមេវ. រូបញ្ច អនិច្ចំ, តស្មា តម្បិ បរិនិប្ផន្នំ. ឥតិ យំ ត្វំ វទេសិ ‘‘រូបំ អបរិនិប្ផន្នំ, ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្ន’’ន្តិ, តំ នោ វត រេ វត្តព្ពេ ‘‘ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្ន’’ន្តិ. វេទនាទិមូលិកាទីសុបិ យោជនាសុ ឯសេវ នយោ. ធម្មាយតនធម្មធាតូសុ បន ឋបេត្វា និព្ពានំ សេសធម្មានំ វសេន អនិច្ចតា វេទិតព្ពា. ឥន្ទ្រិយានិ អនិច្ចានេវាតិ.
អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា.
តេវីសតិមោ វគ្គោ.
និគមនកថា
ឯត្តាវតា ច –
បណ្ណាសកេហិ ចតូហិ, តីហិ វគ្គេហិ ចេវ ច;
សង្គហេត្វា កថា សព្ពា, ឩនតិសតភេទនា.
កថាវត្ថុប្បករណំ, កថាមគ្គេសុ កោវិទោ;
យំ ជិនោ ទេសយិ តស្ស, និដ្ឋិតា អត្ថវណ្ណនា.
ឥមំ តេរសមត្តេហិ, ភាណវារេហិ តន្តិយា;
ចិរដ្ឋិតត្ថំ ធម្មស្ស, សង្ខរោន្តេន យំ មយា.
យំ បត្តំ កុសលំ តេន, លោកោយំ សនរាមរោ;
ធម្មរាជស្ស សទ្ធម្ម-រសមេវាធិគច្ឆតូតិ.
កថាវត្ថុ-អដ្ឋកថា និដ្ឋិតា.
នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស