៧. ធម្មកថាវណ្ណនា
៨៨៧-៨៨៨. ឥទានិ ធម្មកថា នាម ហោតិ. តត្ថ យស្មា រូបាទយោ រូបាទិសភាវេន និយតា ន តំ សភាវំ វិជហន្តិ, តស្មា សព្ពធម្មា និយតាតិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានញ្ចេវ ឯកច្ចានញ្ច ឧត្តរាបថកានំ; តេ សន្ធាយ សព្ពេ ធម្មាតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘សចេ តេ និយតា, មិច្ឆត្តនិយតា វា សិយុំ សម្មត្តនិយតា វា, ឥតោ អញ្ញោ និយាមោ នាម នត្ថី’’តិ ចោទេតុំ មិច្ឆត្តនិយតាតិអាទិមាហ. តត្ថ បដិក្ខេបោ ច បដិញ្ញា ច បរវាទិស្ស. រូបំ រូបដ្ឋេនាតិអាទិ យេនត្ថេន និយតាតិ វទតិ, តស្ស វសេន ចោទេតុំ វុត្តំ. តត្រាយំ អធិប្បាយោ – រូបញ្ហិ រូបដ្ឋេន និយតន្តិ រូបំ រូបមេវ, ន វេទនាទិសភាវន្តិ អធិប្បាយេន វត្តព្ពំ, ឥតោ អញ្ញថា ន វត្តព្ពំ. កស្មា? រូបដ្ឋតោ អញ្ញស្ស រូបស្ស អភាវា. រូបសភាវោ ហិ រូបដ្ឋោ, រូបសភាវោ ច រូបមេវ, ន រូបតោ អញ្ញោ. វេទនាទីហិ បនស្ស នានត្តបញ្ញាបនត្ថំ ឯស វោហារោ ហោតីតិ. តស្មា ‘‘រូបំ រូបដ្ឋេន និយត’’ន្តិ វទន្តេន រូបំ និយតន្តិ វុត្តំ ហោតិ. និយតញ្ច នាម មិច្ឆត្តនិយតំ វា សិយា សម្មត្តនិយតំ វា, ឥតោ អញ្ញោ និយាមោ នាម នត្ថីតិ. អថ កស្មា បដិជានាតីតិ? អត្ថន្តរវសេន. រូបំ រូបដ្ឋេន និយតន្តិ ឯត្ថ ហិ រូបំ រូបមេវ, ន វេទនាទិសភាវន្តិ អយមត្ថោ. តស្មា បដិជានាតិ. ឥតោ អញ្ញថា បនស្ស និយតត្តំ នត្ថីតិ បុន តេនេវ នយេន ចោទេតុំ មិច្ឆត្តនិយតន្តិអាទិមាហ. តំ សព្ពំ ឧត្តានត្ថមេវ. តេន ហិ រូបន្តិ លទ្ធិបិ អយោនិសោ បតិដ្ឋាបិតត្តា អប្បតិដ្ឋិតាវ ហោតីតិ.
ធម្មកថាវណ្ណនា.