៩. ចក្ខុនារូបំបស្សតីតិកថាវណ្ណនា

៨២៦-៨២៧. ឥទានិ ចក្ខុនា រូបំ បស្សតីតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា’’តិ វចនំ និស្សាយ ‘‘បសាទចក្ខុមេវ រូបំ បស្សតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ មហាសង្ឃិកានំ, តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យទិ ចក្ខុនា រូបំ បស្សេយ្យ, រូបេន រូបំ បស្សេយ្យាតី’’តិ ចោទេតុំ រូបេន រូបំ បស្សតីតិ អាហ. ឥតរោ រូបាយតនំ សន្ធាយ បដិក្ខិបិត្វា បុន បុដ្ឋោ ចក្ខុមេវ សន្ធាយ បដិជានាតិ. បដិវិជានាតីតិ ឯត្ថ អយមធិប្បាយោ – បស្សតីតិ ហិ មយំ បដិជាននំ សន្ធាយ បុច្ឆាម, ន ចក្ខូបសំហារមត្តំ. តស្មា វទេហិ តាវ ‘‘កិំ តេ ចក្ខុមា រូបេន រូបំ បដិវិជានាតី’’តិ. ឥតរោ បុរិមនយេនេវ បដិក្ខិបតិ ចេវ បដិជានាតិ ច. អថ នំ ‘‘ឯវំ សន្តេ រូបំ មនោវិញ្ញាណំ អាបជ្ជតិ, តញ្ហិ បដិវិជានាតិ នាមា’’តិ ចោទេតុំ រូបំ មនោវិញ្ញាណន្តិ អាហ. ឥតរោ លេសំ អលភន្តោ បដិក្ខិបតេវ. អត្ថិ ចក្ខុស្ស អាវដ្ដនាតិអាទិ ‘‘យទិ ចក្ខុ បដិវិជាននដ្ឋេន បស្សតិ, ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស វិយ តស្សាបិ អាវជ្ជនាយ ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ បុច្ឆតិ. ឥតរោ យស្មា ន អាវជ្ជនបដិពទ្ធំ ចក្ខុ, ន តំ អាវជ្ជនានន្តរំ ឧប្បជ្ជតិ, តស្មា ន ហេវន្តិ បដិក្ខិបតិ. សោតេន សទ្ទន្តិអាទីសុបិ ឯសេវ នយោ. ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ បស្សតីតិ សសម្ភារកថានយេន វុត្តំ. យថា ហិ ឧសុនា វិជ្ឈន្តោបិ ‘‘ធនុនា វិជ្ឈតី’’តិ វុច្ចតិ, ឯវំ ចក្ខុវិញ្ញាណេន បស្សន្តោបិ ‘‘ចក្ខុនា បស្សតី’’តិ វុត្តោ, តស្មា អសាធកមេតំ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោបិ.

ចក្ខុនា រូបំ បស្សតីតិកថាវណ្ណនា.

អដ្ឋារសមោ វគ្គោ.