២. នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូតិកថាវណ្ណនា
៧៨០. ឥទានិ នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘នាហំ, ភិក្ខវេ, សញ្ចេតនិកានំ កម្មានំ កតានំ ឧបចិតានំ អបដិសំវេទិត្វា ព្យន្តីភាវំ វទាមី’’តិ (អ. និ. ១០.២១៧) សុត្តស្ស អត្ថំ អយោនិសោ គហេត្វា ‘‘អរហតា នាម សព្ពកម្មវិបាកំ បដិសំវេទយិត្វាវ បរិនិព្ពាយិតព្ពំ, តស្មា នត្ថិ, អរហតោ អកាលមច្ចូ’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ រាជគិរិកានញ្ចេវ សិទ្ធត្ថិកានញ្ច; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘សចេ តស្ស នត្ថិ អកាលមច្ចុ, អរហន្តឃាតកេន នាម ន ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ នត្ថិ អរហន្តឃាតកោតិ អាហ. ឥតរោ អានន្តរិយកម្មស្ស ចេវ តាទិសានញ្ច បុគ្គលានំ សព្ភាវតោ បដិក្ខិបតិ.
៧៨១. វិសំ ន កមេយ្យាតិ បញ្ហេ ‘‘យាវ បុព្ពេ កតកម្មំ បរិក្ខយំ ន គច្ឆតិ, តាវ ន កមតី’’តិ លទ្ធិយា បដិក្ខិបតិ. សេសមេត្ថ យថាបាឡិមេវ និយ្យាតិ.
៧៨២. នាហំ, ភិក្ខវេតិ សុត្តំ ឥទំ សន្ធាយ វុត្តំ – សញ្ចេតនិកានំ កម្មានំ កតានំ វិបាកំ អបដិសំវេទិត្វា អវិន្ទិត្វា អននុភវិត្វា ព្យន្តីភាវំ តេសំ កម្មានំ បរិវដុមបរិច្ឆិន្នភាវំ ន វទាមិ, តញ្ច ខោ ទិដ្ឋធម្មវេទនីយានំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ, ន តតោ បរំ, ឧបបជ្ជវេទនីយានំ អនន្តរំ ឧបបត្តិំ ឧបបជ្ជិត្វាវ ន តតោ បរំ, អបរាបរិយវេទនីយានំ យទា វិបាកោកាសំ លភន្តិ, តថារូបេ អបរាបរេ វា បរិយាយេ. ឯវំ សព្ពថាបិ សំសារបវត្តេ សតិ លទ្ធវិបាកវារេ កម្មេ ន វិជ្ជតេសោ ជគតិប្បទេសោ, យត្ថដ្ឋិតោ មុច្ចេយ្យ បាបកម្មាតិ. ឯវំ សន្តេ យទេតំ ‘‘អលទ្ធវិបាកវារម្បិ កម្មំ អវស្សំ អរហតោ បដិសំវេទិតព្ព’’ន្តិ កប្បនាវសេន ‘‘នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូ’’តិ លទ្ធិបតិដ្ឋាបនំ កតំ, តំ ទុក្កដមេវាតិ.
នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូតិកថាវណ្ណនា.