១៧. សត្តរសមវគ្គោ

១. អត្ថិ អរហតោ បុញ្ញូបចយកថាវណ្ណនា

៧៧៦-៧៧៩. ឥទានិ អត្ថិ អរហតោ បុញ្ញូបចយោតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ យេសំ អរហតោ ទានសំវិភាគចេតិយវន្ទនាទីនិ កម្មានិ ទិស្វា អត្ថិ អរហតោ បុញ្ញូបចយោតិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានំ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘អរហា នាម បហីនបុញ្ញបាបោ, សោ យទិ បុញ្ញំ ករេយ្យ, បាបម្បិ ករេយ្យា’’តិ ចោទេតុំ អបុញ្ញូបចយោតិ អាហ. ឥតរោ បាណាតិបាតាទិកិរិយំ អបស្សន្តោ បដិក្ខិបតិ. បុញ្ញាភិសង្ខារន្តិអាទីសុ ភវគាមិកម្មំ អរហតោ នត្ថីតិ បដិក្ខិបតិ. ទានំ ទទេយ្យាតិអាទីសុ កិរិយចិត្តេន ទានាទិបវត្តិសព្ភាវតោ សកវាទី បដិជានាតិ. ឥតរោ ចិត្តំ អនាទិយិត្វា កិរិយាបវត្តិមត្តទស្សនេនេវ លទ្ធិំ បតិដ្ឋបេតិ. សា បន អយោនិសោ បតិដ្ឋាបិតត្តា អប្បតិដ្ឋាបិតា ហោតីតិ.

អត្ថិ អរហតោ បុញ្ញូបចយោតិកថាវណ្ណនា.

២. នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូតិកថាវណ្ណនា

៧៨០. ឥទានិ នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘នាហំ, ភិក្ខវេ, សញ្ចេតនិកានំ កម្មានំ កតានំ ឧបចិតានំ អបដិសំវេទិត្វា ព្យន្តីភាវំ វទាមី’’តិ (អ. និ. ១០.២១៧) សុត្តស្ស អត្ថំ អយោនិសោ គហេត្វា ‘‘អរហតា នាម សព្ពកម្មវិបាកំ បដិសំវេទយិត្វាវ បរិនិព្ពាយិតព្ពំ, តស្មា នត្ថិ, អរហតោ អកាលមច្ចូ’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ រាជគិរិកានញ្ចេវ សិទ្ធត្ថិកានញ្ច; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘សចេ តស្ស នត្ថិ អកាលមច្ចុ, អរហន្តឃាតកេន នាម ន ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ នត្ថិ អរហន្តឃាតកោតិ អាហ. ឥតរោ អានន្តរិយកម្មស្ស ចេវ តាទិសានញ្ច បុគ្គលានំ សព្ភាវតោ បដិក្ខិបតិ.

៧៨១. វិសំ ន កមេយ្យាតិ បញ្ហេ ‘‘យាវ បុព្ពេ កតកម្មំ បរិក្ខយំ ន គច្ឆតិ, តាវ ន កមតី’’តិ លទ្ធិយា បដិក្ខិបតិ. សេសមេត្ថ យថាបាឡិមេវ និយ្យាតិ.

៧៨២. នាហំ, ភិក្ខវេតិ សុត្តំ ឥទំ សន្ធាយ វុត្តំ – សញ្ចេតនិកានំ កម្មានំ កតានំ វិបាកំ អបដិសំវេទិត្វា អវិន្ទិត្វា អននុភវិត្វា ព្យន្តីភាវំ តេសំ កម្មានំ បរិវដុមបរិច្ឆិន្នភាវំ ន វទាមិ, តញ្ច ខោ ទិដ្ឋធម្មវេទនីយានំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ, ន តតោ បរំ, ឧបបជ្ជវេទនីយានំ អនន្តរំ ឧបបត្តិំ ឧបបជ្ជិត្វាវ ន តតោ បរំ, អបរាបរិយវេទនីយានំ យទា វិបាកោកាសំ លភន្តិ, តថារូបេ អបរាបរេ វា បរិយាយេ. ឯវំ សព្ពថាបិ សំសារបវត្តេ សតិ លទ្ធវិបាកវារេ កម្មេ ន វិជ្ជតេសោ ជគតិប្បទេសោ, យត្ថដ្ឋិតោ មុច្ចេយ្យ បាបកម្មាតិ. ឯវំ សន្តេ យទេតំ ‘‘អលទ្ធវិបាកវារម្បិ កម្មំ អវស្សំ អរហតោ បដិសំវេទិតព្ព’’ន្តិ កប្បនាវសេន ‘‘នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូ’’តិ លទ្ធិបតិដ្ឋាបនំ កតំ, តំ ទុក្កដមេវាតិ.

នត្ថិ អរហតោ អកាលមច្ចូតិកថាវណ្ណនា.

៣. សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថាវណ្ណនា

៧៨៣. ឥទានិ សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘កម្មុនា វត្តតិ លោកោ’’តិ សុត្តំ និស្សាយ ‘‘សព្ពមិទំ កម្មកិលេសវិបាកវដ្ដំ កម្មតោវ ហោតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ រាជគិរិកានញ្ចេវ សិទ្ធត្ថិកានញ្ច; តេ សន្ធាយ សព្ពមិទន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘ឯវំ សន្តេ កម្មម្បិ កម្មតោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ កម្មម្បិ កម្មតោតិ អាហ. ឥតរោ យទិ កម្មម្បិ កម្មតោវ នាម តំ កម្មំ វិបាកោយេវ សិយាតិ បដិក្ខិបតិ. បុព្ពេកតហេតូតិ ‘‘យទិ សព្ពមិទំ កម្មតោ, បុព្ពេកតហេតុនា តេន ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ បុច្ឆតិ, ឥតរោ បុព្ពេកតហេតុវាទភយេន បដិក្ខិបតិ.

៧៨៤. កម្មវិបាកតោតិ ‘‘យទិ សព្ពមិទំ កម្មតោ, យំ អតីតភវេ បវត្តស្ស ហេតុភូតំ កម្មំ, តម្បិ បុរិមតរេ ភវេ កម្មតោតិ កម្មវិបាកោ សម្បជ្ជតិ, តេន តេ សព្ពមិទំ កម្មវិបាកតោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ បុច្ឆតិ. ឥតរោ ពីជតោ អំកុរស្សេវ បច្ចុប្បន្នបវត្តស្ស កម្មតោ និព្ពត្តិំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ. ទុតិយំ បុដ្ឋោ តស្សាបិ កម្មស្ស ពីជស្ស បុរិមពីជតោ វិយ បុរិមកម្មតោ បវត្តត្តា បដិជានាតិ. បាណំ ហនេយ្យាតិអាទិ ‘‘យទិ សព្ពំ កម្មវិបាកតោ, បាណាតិបាតាទីនិ កម្មវិបាកេនេវ ករេយ្យា’’តិ ចោទេតុំ វុត្តំ. ឥតរោ ទុស្សីល្យចេតនាបិ បុរិមកម្មនិព្ពត្តា ឯកេន បរិយាយេន វិបាកោយេវាតិ លទ្ធិយា បដិជានាតិ. អថ នំ ‘‘យទិ តេ បាណាតិបាតោ កម្មវិបាកតោ និព្ពត្តតិ, បាណាតិបាតោ វិយ វិបាកោបិ សផលោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ សផលោតិ អាហ. ឥតរោ បាណាតិបាតស្ស និរយសំវត្តនិកាទិភាវតោ សផលតំ បស្សន្តោ បដិជានាតិ. កម្មវិបាកស្ស បន ឥទំ នាម ផលន្តិ វុត្តដ្ឋានំ អបស្សន្តោ បដិក្ខិបតិ. អទិន្នាទានាទីសុបិ ឯសេវ នយោ. គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារោ សផលោតិ ទេយ្យធម្មវសេន ទានផលំ បុច្ឆតិ. កម្មុនា វត្តតីតិ សុត្តំ ‘‘នត្ថិ កម្ម’’ន្តិ អកម្មវាទិតំ បដិក្ខិបិត្វា ‘‘អត្ថិ កម្ម’’ន្តិ កម្មវាទិតំ កម្មស្សកតំ ទីបេតិ. ន សព្ពស្សេវ កម្មតោ និព្ពត្តិំ, តស្មា អសាធកន្តិ.

សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថាវណ្ណនា.

៤. ឥន្ទ្រិយពទ្ធកថាវណ្ណនា

៧៨៦-៧៨៧. ឥទានិ ឥន្ទ្រិយពទ្ធកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ទុវិធំ ទុក្ខំ – ឥន្ទ្រិយពទ្ធំ, អនិន្ទ្រិយពទ្ធញ្ច. ឥន្ទ្រិយពទ្ធំ ទុក្ខវត្ថុតាយ ទុក្ខំ, អនិន្ទ្រិយពទ្ធំ ឧទយព្ពយបដិបីឡនដ្ឋេន ‘‘យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខ’’ន្តិ សង្គហិតត្តា ទុក្ខំ. ឥមំ វិភាគំ អគ្គហេត្វា ‘‘យស្ស បរិញ្ញាយ ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតិ, តំ ឥន្ទ្រិយពទ្ធមេវ ទុក្ខំ, ន ឥតរ’’ន្តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ហេតុវាទានំ, តេសំ ឥតរស្សាបិ ទុក្ខភាវំ ទស្សេតុំ ឥន្ទ្រិយពទ្ធញ្ញេវាតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យស្មា ភគវតា ‘យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខ’ន្តិ វុត្តំ, តស្មា ឥន្ទ្រិយពទ្ធេនេវ តេន អនិច្ចេន ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ ឥន្ទ្រិយពទ្ធញ្ញេវ អនិច្ចន្តិអាទិមាហ. ននុ អនិន្ទ្រិយពទ្ធំ អនិច្ចន្តិ ននុ បថវីបព្ពតបាសាណាទិ អនិន្ទ្រិយពទ្ធម្បិ អនិច្ចន្តិ អត្ថោ.

៧៨៨. ន វត្តព្ពំ ឥន្ទ្រិយពទ្ធញ្ញេវ ទុក្ខន្តិ បញ្ហេ អាមន្តាតិ បដិញ្ញា សកវាទិស្ស. អនិន្ទ្រិយពទ្ធញ្ហិ ទុក្ខទោមនស្សានំ អារម្មណំ ហោតិ. ឧណ្ហកាលស្មិញ្ហិ អគ្គិ សីតកាលេ ច វាតោ ទុក្ខស្ស អារម្មណំ, និច្ចម្បិ ភោគវិនាសាទយោ ទោមនស្សស្ស. តស្មា វិនាបិ អនិច្ចដ្ឋេន អនិន្ទ្រិយពទ្ធំ ទុក្ខន្តិ វត្តព្ពំ. កម្មកិលេសេហិ បន អនិព្ពត្តត្តា ទុក្ខំ អរិយសច្ចន្តិ ន វត្តព្ពំ, តថា មគ្គេន អបរិញ្ញេយ្យត្តា. យស្មា បន តិណកដ្ឋាទិនិរោធោ វា ឧតុពីជាទិនិរោធោ វា ទុក្ខនិរោធំ អរិយសច្ចំ នាម ន ហោតិ, តស្មា ឥន្ទ្រិយពទ្ធំ ទុក្ខញ្ចេវ អរិយសច្ចញ្ច, ឥតរំ បន ទុក្ខមេវាតិ ឥទំ នានត្តំ ទស្សេតុំ បដិជានាតិ. យថា ឥន្ទ្រិយពទ្ធស្សាតិអាទិវចនំ ឥន្ទ្រិយពទ្ធស្ស បរិញ្ញាយ ព្រហ្មចរិយវាសំ បរិញ្ញាតស្ស បុន អនុប្បត្តិំ ទីបេតិ. តេនេវេត្ថ សកវាទិនា បដិក្ខេបោ កតោ. ‘‘យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខ’’ន្តិ វចនេន បន សង្គហិតស្ស អនិន្ទ្រិយពទ្ធស្ស ទុក្ខភាវំ បដិសេធេតុំ ន សក្កាតិ, តស្មា អសាធកន្តិ.

ឥន្ទ្រិយពទ្ធកថាវណ្ណនា.

៥. ឋបេត្វា អរិយមគ្គន្តិកថាវណ្ណនា

៧៨៩-៧៩០. ឥទានិ ឋបេត្វា អរិយមគ្គន្តិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘យស្មា អរិយមគ្គោ ‘ទុក្ខនិរោធគាមិនិបដិបទា’តិ វុត្តោ, តស្មា ឋបេត្វា អរិយមគ្គំ អវសេសា សង្ខារា ទុក្ខា’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ហេតុវាទានំ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យទិ ឯវំ សមុទយស្សាបិ ទុក្ខភាវោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ ទុក្ខសមុទយោបីតិ អាហ. ឥតរោ ហេតុលក្ខណំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ. បុន បុដ្ឋោ បវត្តបរិយាបន្នភាវំ សន្ធាយ បដិជានាតិ. តីណេវាតិ បញ្ហេសុ សុត្តវិរោធភយេន បដិក្ខិបតិ, លទ្ធិវសេន បដិជានាតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.

ឋបេត្វា អរិយមគ្គន្តិកថាវណ្ណនា.

៦. ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ បដិគ្គណ្ហាតីតិកថាវណ្ណនា

៧៩១-៧៩២. ឥទានិ ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ បដិគ្គណ្ហាតីតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘បរមត្ថតោ មគ្គផលានេវ សង្ឃោ, មគ្គផលេហិ អញ្ញោ សង្ឃោ នាម នត្ថិ, មគ្គផលានិ ច ន កិញ្ចិ បដិគ្គណ្ហន្តិ, តស្មា ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ បដិគ្គណ្ហាតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯតរហិ មហាបុញ្ញវាទីសង្ខាតានំ វេតុល្លកានំ; តេ សន្ធាយ ន វត្តព្ពន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យទិ សង្ឃោ ន បដិគ្គណ្ហេយ្យ, ន នំ សត្ថា អាហុនេយ្យាតិអាទីហិ ថោមេយ្យា’’តិ ចោទេតុំ ននុ សង្ឃោ អាហុនេយ្យោតិអាទិមាហ. សង្ឃស្ស ទានំ ទេន្តីតិ ‘‘យេ តេ សង្ឃស្ស ទេន្តិ, តេ បដិគ្គាហកេសុ អសតិ កស្ស ទទេយ្យុ’’ន្តិ ចោទនត្ថំ វុត្តំ. អាហុតិំ ជាតវេទោ វាតិ សុត្តំ បរសមយតោ អាគតំ. តត្ថ មហាមេឃន្តិ មេឃវុដ្ឋិំ សន្ធាយ វុត្តំ. វុដ្ឋិញ្ហិ មេទនី បដិគ្គណ្ហាតិ, ន មេឃមេវ. មគ្គោ បដិគ្គណ្ហាតីតិ ‘‘មគ្គផលានិ សង្ឃោ’’តិ លទ្ធិយា វទតិ, ន ច មគ្គផលានេវ សង្ឃោ. មគ្គផលបាតុភាវបរិសុទ្ធេ បន ខន្ធេ ឧបាទាយ បញ្ញត្តា អដ្ឋ បុគ្គលា សង្ឃោ, តស្មា អសាធកមេតន្តិ.

ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ បដិគ្គណ្ហាតីតិកថាវណ្ណនា.

៧. ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ វិសោធេតីតិកថាវណ្ណនា

៧៩៣-៧៩៤. ឥទានិ ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ វិសោធេតីតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘មគ្គផលានេវ សង្ឃោ នាម, ន ច តានិ ទក្ខិណំ វិសោធេតុំ សក្កោន្តិ, តស្មា ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ វិសោធេតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ តេសញ្ញេវ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អាហុនេយ្យោតិអាទិ ‘‘យទិ សង្ឃោ ទក្ខិណំ វិសោធេតុំ ន សក្កុណេយ្យ, ន នំ សត្ថា ឯវំ ថោមេយ្យា’’តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. វិសោធេតីតិ មហប្ផលំ ករោតិ. សង្ឃស្មិញ្ហិ អប្បំ ទិន្នំ ពហុ ហោតិ, ពហុ ទិន្នំ ពហុតរំ. ទក្ខិណេយ្យាតិ ទក្ខិណារហា ទក្ខិណាយ អនុច្ឆវិកា, ទក្ខិណំ វិសោធេតុំ សមត្ថាតិ អត្ថោ. ទក្ខិណំ អារាធេន្តីតិ សម្បាទេន្តិ, អប្បមត្តិកាយបិ ទក្ខិណាយ មហន្តំ ផលំ បាបុណន្តីតិ អត្ថោ. សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយមេវាតិ.

ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ទក្ខិណំ វិសោធេតីតិកថាវណ្ណនា.

៨. ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ភុញ្ជតីតិកថាវណ្ណនា

៧៩៥-៧៩៦. ឥទានិ ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ភុញ្ជតីតិកថា នាម ហោតិ. តត្រាបិ ‘‘មគ្គផលានេវ សង្ឃោ នាម, ន ច តានិ កិញ្ចិ ភុញ្ជន្តិ, តស្មា ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ភុញ្ជតិ, បិវតិ, ខាទតិ, សាយតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ តេសំយេវ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យទិ សង្ឃោ ន ភុញ្ជេយ្យ, សង្ឃភត្តាទិករណំ និរត្ថកំ ភវេយ្យា’’តិ ចោទេតុំ ននុ អត្ថិ កេចិ សង្ឃភត្តានិ ករោន្តីតិអាទិមាហ. គណភោជនន្តិអាទិ ‘‘យទិ សង្ឃោ ន ភុញ្ជេយ្យ, កស្ស គណភោជនាទីនិ សិយុ’’ន្តិ ចោទនត្ថំ វុត្តំ. អដ្ឋ បានានីតិ ឥទម្បិ ‘‘យទិ សង្ឃោ ន បិវេយ្យ, កស្សេតានិ បានានិ សត្ថា អនុជានេយ្យា’’តិ ចោទនត្ថំ វុត្តំ. សេសមិធាបិ ហេដ្ឋា វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ.

ន វត្តព្ពំ សង្ឃោ ភុញ្ជតីតិកថាវណ្ណនា.

៩. ន វត្តព្ពំ សង្ឃស្ស ទិន្នំ មហប្ផលន្តិកថាវណ្ណនា

៧៩៧-៧៩៨. ឥទានិ ន វត្តព្ពំ សង្ឃស្ស ទិន្នំ មហប្ផលន្តិកថា នាម ហោតិ. តត្រាបិ ‘‘មគ្គផលានេវ សង្ឃោ នាម, ន ច សក្កា តេសំ កិញ្ចិ ទាតុំ, ន ច តេហិ បដិគ្គណ្ហិតុំ, នាបិ តេសំ ទានេន កោចិ ឧបការោ ឥជ្ឈតិ, តស្មា ន វត្តព្ពំ សង្ឃស្ស ទិន្នំ មហប្ផល’’ន្តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ តេសំយេវ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អាហុនេយ្យោតិអាទិ ‘‘យទិ សង្ឃស្ស ទិន្នំ មហប្ផលំ ន ភវេយ្យ, ន នំ សត្ថា ឯវំ ថោមេយ្យា’’តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. សេសំ យថាបាឡិមេវ និយ្យាតីតិ.

ន វត្តព្ពំ សង្ឃស្ស ទិន្នំ មហប្ផលន្តិកថាវណ្ណនា.

១០. ន វត្តព្ពំ ពុទ្ធស្ស ទិន្នំ មហប្ផលន្តិកថាវណ្ណនា

៧៩៩. ឥទានិ ន វត្តព្ពំ ពុទ្ធស្ស ទិន្នំ មហប្ផលន្តិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា ន កិញ្ចិ បរិភុញ្ជតិ, លោកានុវត្តនត្ថំ បន បរិភុញ្ជមានំ វិយ អត្តានំ ទស្សេតិ, តស្មា និរុបការត្តា ន វត្តព្ពំ តស្មិំ ទិន្នំ មហប្ផល’’ន្តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ តេសំយេវ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. ទ្វិបទានំ អគ្គោតិអាទិ ‘‘មនុស្សទុស្សីលេបិ ទានំ សហស្សគុណំ ហោតិ, កិមង្គំ បន ឯវរូបេ អគ្គបុគ្គលេ’’តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. សេសមេត្ថ យថាបាឡិមេវ និយ្យាតីតិ.

ន វត្តព្ពំ ពុទ្ធស្ស ទិន្នំ មហប្ផលន្តិកថាវណ្ណនា.

១១. ទក្ខិណាវិសុទ្ធិកថាវណ្ណនា

៨០០-៨០១. ឥទានិ ទក្ខិណាវិសុទ្ធិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘យទិ បដិគ្គាហកតោ ទក្ខិណា វិសុជ្ឈេយ្យ, មហប្ផលា ភវេយ្យ. ទាយកេន ទានំ ទិន្នំ, បដិគ្គាហកេន វិបាកោ និព្ពត្តិតោតិ អញ្ញោ អញ្ញស្ស ការកោ ភវេយ្យ, បរំកតំ សុខទុក្ខំ អាបជ្ជេយ្យ, អញ្ញោ ករេយ្យ, អញ្ញោ បដិសំវេទេយ្យ. តស្មា ទាយកតោវ ទានំ វិសុជ្ឈតិ, នោ បដិគ្គាហកតោ, ទាយកស្សេវ ចិត្តវិសុទ្ធិ វិបាកទាយិកា ហោតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឧត្តរាបថកានំ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អាហុនេយ្យាតិអាទិ ‘‘យទិ បដិគ្គាហកតោ ទានំ ន វិសុជ្ឈេយ្យ, កិមស្ស អាហុនេយ្យាទិភាវោ ករេយ្យា’’តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. អញ្ញោ អញ្ញស្ស ការកោតិ យទិ ទាយកស្ស ទានចេតនា បដិគ្គាហកេន កតា ភវេយ្យ, យុត្តរូបំ សិយា. តស្ស បន ទានចេតនា បរិសុទ្ធា បដិគ្គាហកសង្ខាតំ វត្ថុំ បដិច្ច មហាវិបាកដ្ឋេន វិសុជ្ឈតិ, តស្មា អចោទនា ឯសា ‘‘បដិគ្គាហកតោ ទានំ វិសុជ្ឈតី’’តិ.

ទក្ខិណាវិសុទ្ធិកថាវណ្ណនា.

សត្តរសមោ វគ្គោ.