៦. សម្មុតិញាណកថាវណ្ណនា

៤៣៤-៤៣៥. ឥទានិ សម្មុតិញាណកថា នាម ហោតិ. តត្ថ សម្មុតិសច្ចំ បរមត្ថសច្ចន្តិ ទ្វេ សច្ចានិ. យេ បន ឯវំ វិភាគំ អកត្វា សច្ចន្តិ វចនសាមញ្ញេន សម្មុតិញាណម្បិ ‘‘សច្ចារម្មណមេវា’’តិ វទន្តិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកា; តេ អយុត្តវាទិនោតិ តេសំ វាទវិសោធនត្ថំ អយំ កថា អារទ្ធា. តត្ថ ន វត្តព្ពន្តិ បុច្ឆា បរវាទិស្ស, បរមត្ថសច្ចំ សន្ធាយ បដិញ្ញា សកវាទិស្ស. សម្មុតិសច្ចម្ហីតិ សម្មុតិំ អនុបវិដ្ឋេ សច្ចម្ហិ. បច្ចត្តេ វា ភុម្មវចនំ, សម្មុតិសច្ចន្តិ អត្ថោ. សម្មុតិញាណំ សច្ចារម្មណញ្ញេវាតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. តតោ នំ ‘‘យទិ តំ អវិសេសេន សច្ចារម្មណញ្ញេវ, តេន ញាណេន ទុក្ខបរិញ្ញាទីនិ ករេយ្យា’’តិ ចោទេតុំ តេន ញាណេនាតិអាទិមាហ.

សម្មុតិញាណកថាវណ្ណនា.