១. វិមុត្តិកថាវណ្ណនា

៤១៨. ឥទានិ វិមុត្តិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ វិបស្សនា, មគ្គោ, ផលំ, បច្ចវេក្ខណន្តិ ចតុន្នំ ញាណានំ វិមុត្តិញាណន្តិ នាមំ. តេសុ វិបស្សនាញាណំ និច្ចនិមិត្តាទីហិ វិមុត្តត្តា, តទង្គវិមុត្តិភាវេន វា វិមុត្តត្តា វិមុត្តិញាណំ. មគ្គោ សមុច្ឆេទវិមុត្តិ, ផលំ បដិប្បស្សទ្ធិវិមុត្តិ, បច្ចវេក្ខណញាណំ បន វិមុត្តិំ ជានាតីតិ វិមុត្តិញាណំ. ឯវំ ចតុព្ពិធេ វិមុត្តិញាណេ និប្បរិយាយេន ផលញាណមេវ វិមុត្តិ. សេសានិ ‘‘វិមុត្តានី’’តិ វា ‘‘អវិមុត្តានី’’តិ វា ន វត្តព្ពានិ. តស្មា ‘‘ឥទំ នាម វិមុត្តិញាណំ វិមុត្ត’’ន្តិ អវត្វា អវិសេសេនេវ ‘‘វិមុត្តិញាណំ វិមុត្ត’’ន្តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានំ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា បរវាទិស្ស. បុន យំកិញ្ចីតិ បុដ្ឋោ បច្ចវេក្ខណាទីនិ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ. បដិបន្នស្សាតិ បុដ្ឋោ មគ្គញាណស្ស អនាសវតំ សន្ធាយ បដិជានាតិ. យស្មា បន តំ សោតាបន្នស្ស ផលេ ឋិតស្ស ញាណំ ន ហោតិ, តស្មា វិមុត្តំ នាម ន ហោតីតិ ចោទនត្ថំ បុន សកវាទី សោតាបន្នស្សាតិអាទិមាហ. ឥមិនា ឧបាយេន សព្ពត្ថ អត្ថោ វេទិតព្ពោ.

វិមុត្តិកថាវណ្ណនា.