៧. ទិព្ពចក្ខុកថាវណ្ណនា

៣៧៣. ឥទានិ ទិព្ពចក្ខុកថា នាម ហោតិ. តត្ថ យេសំ ចតុត្ថជ្ឈានធម្មូបត្ថទ្ធំ មំសចក្ខុមេវ ទិព្ពចក្ខុ នាម ហោតីតិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯតរហិ អន្ធកានញ្ចេវ សម្មិតិយានញ្ច; តេ សន្ធាយ មំសចក្ខុន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស.

បុន ‘‘មំសចក្ខុ ទិព្ពចក្ខុ, ទិព្ពចក្ខុ មំសចក្ខូ’’តិ បុដ្ឋោ តំ មត្តមេវ តំ ន ហោតីតិ បដិក្ខិបតិ. យាទិសន្តិអាទិបុច្ឆាសុបិ ឧភិន្នំ ឯកសភាវាភាវេនេវ បដិក្ខិបតិ.

វិសយោតិអាទីសុ ឧភិន្នម្បិ រូបាយតនមេវ វិសយោ. មំសចក្ខុ បន អាបាថគតមេវ បស្សតិ. ឥតរំ អនាបាថគតំ តិរោបព្ពតាទិគតម្បិ. ទិព្ពចក្ខុស្ស ច អតិសុខុមម្បិ រូបំ គោចរោ, ន តាទិសំ ឥតរស្សាតិ ឯវមេតេសំ អានុភាវគោចរា អសទិសា.

ឧបាទិណ្ណំ ហុត្វា អនុបាទិណ្ណំ ហោតីតិ បុដ្ឋោ យស្មា មំសចក្ខុ ឧបាទិណ្ណំ, ទិព្ពចក្ខុ អនុបាទិណ្ណំ, ន ច មំសចក្ខុមេវ ទិព្ពចក្ខូតិ ឥច្ឆតិ, តស្មា បដិក្ខិបតិ. ទុតិយំ បុដ្ឋោ យស្មា ‘‘មំសចក្ខុស្ស ឧប្បាទោ, មគ្គោ ទិព្ពស្ស ចក្ខុនោ’’តិ វចនំ និស្សាយ មំសចក្ខុបច្ចយា ទិព្ពចក្ខុ ឧប្បជ្ជតិ, តញ្ច រូបាវចរិកានំ ចតុន្នំ មហាភូតានំ បសាទោតិ ឥច្ឆតិ, តស្មា បដិជានាតិ. កាមាវចរំ ហុត្វាតិ បុដ្ឋោបិ យស្មា ន មំសចក្ខុមេវ ទិព្ពចក្ខូតិ ឥច្ឆតិ, តស្មា បដិក្ខិបតិ. ទុតិយំ បុដ្ឋោ រូបាវចរជ្ឈានបច្ចយេន ឧប្បន្នត្តា រូបាវចរំ នាម ជាតន្តិ បដិជានាតិ.

រូបាវចរំ ហុត្វា អរូបាវចរន្តិ បុដ្ឋោបិ តតោ បរំ ភាវនាយ អរូបាវចរក្ខណេ រូបាវចរចិត្តស្ស អភាវា បដិក្ខិបតិ. ទុតិយំ បុដ្ឋោ អរូបាវចរិកានំ ចតុន្នំ មហាភូតានំ បសាទោ ហុត្វា ឧប្បជ្ជតីតិ លទ្ធិយា បដិជានាតិ. អបរិយាបន្នភាវំ បនស្ស ន ឥច្ឆតិ, តស្មា បដិក្ខិបតិយេវ.

៣៧៤. ទិព្ពចក្ខុំ ធម្មុបត្ថទ្ធន្តិ កាមាវចរធម្មេន ឧបត្ថម្ភិតំ ហុត្វា. បុន ធម្មុបត្ថទ្ធន្តិ លោកុត្តរធម្មេន ឧបត្ថទ្ធំ. ទ្វេវ ចក្ខូនីតិ បុដ្ឋោ កិញ្ចាបិ ទិព្ពចក្ខុនោ ធម្មុបត្ថទ្ធស្ស បញ្ញាចក្ខុភាវំ ន ឥច្ឆតិ, បញ្ញាចក្ខុស្ស បន អត្ថិតាយ បដិក្ខិបតិ. បុន បុដ្ឋោ មំសចក្ខុ ធម្មុបត្ថទ្ធំ ទិព្ពចក្ខុ ហោតីតិ លទ្ធិវសេន បដិជានាតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.

ទិព្ពចក្ខុកថាវណ្ណនា.