៥. វចីភេទកថាវណ្ណនា

៣២៦. ឥទានិ វចីភេទកថា នាម ហោតិ. តត្ថ យេសំ ‘‘សោតាបត្តិមគ្គក្ខណេ បឋមំ ឈានំ សមាបន្នស្ស ទុក្ខន្តិ វាចា ភិជ្ជតី’’តិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯតរហិ បុព្ពសេលិយាទីនំ; តេ សន្ធាយ សមាបន្នស្ស អត្ថិ វចីភេទោតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, លទ្ធិយំ ឋត្វា បដិញ្ញា បរវាទិស្ស. បុន សព្ពត្ថាតិ តយោ ភវេ សន្ធាយ បុដ្ឋោ អរូបំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ. សព្ពទាតិ កាលវសេន បុដ្ឋោ បឋមមគ្គក្ខណេ បឋមជ្ឈានិកសមាបត្តិតោ អញ្ញំ សព្ពំ សមាបត្តិកាលំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ. សព្ពេសំ សមាបន្នានន្តិ បុដ្ឋោ លោកិយសមាបត្តិយោ សមាបន្នេ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ. សព្ពសមាបត្តីសូតិ បុដ្ឋោ ទុតិយជ្ឈានាទិកំ លោកុត្តរំ សព្ពញ្ច លោកិយសមាបត្តិំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ.

កាយភេទោតិ អភិក្កមាទិវសេន បវត្តកាយវិញ្ញត្តិ. ឥទំ ‘‘យានិ ចិត្តានិ វចីវិញ្ញត្តិំ សមុដ្ឋាបេន្តិ, តានេវ កាយវិញ្ញត្តិំ. ឯវំ សន្តេ កស្មា កាយភេទោបិ ន ហោតី’’តិ ចោទនត្ថំ បុច្ឆតិ. ឥតរោ លទ្ធិវសេន បដិក្ខិបតិ ចេវ បដិជានាតិ ច. ឥទានិ យទិ សោ មគ្គក្ខណេ ‘‘ទុក្ខ’’ន្តិ វាចំ ភាសតិ, ‘‘សមុទយោ’’តិអាទិកម្បិ ភាសេយ្យ. យទិ វា តំ ន ភាសតិ, ឥតរម្បិ ន ភាសេយ្យាតិ ចោទនត្ថំ ទុក្ខន្តិ ជានន្តោតិអាទយោ បញ្ហា វុត្តា. ឥតរោ បន អត្តនោ លទ្ធិវសេនេវ បដិជានាតិ ចេវ បដិក្ខិបតិ ច. លោកុត្តរំ បឋមជ្ឈានំ សមាបន្នោ ទុក្ខទុក្ខន្តិ វិបស្សតីតិ ហិស្ស លទ្ធិ.

៣២៨. ញាណន្តិ លោកុត្តរំ ចតុសច្ចញាណំ. សោតន្តិ សោតវិញ្ញាណំ អធិប្បេតំ, យេន តំ សទ្ទំ សុណាតិ. ទ្វិន្នំ ផស្សានន្តិ សោតសម្ផស្សមនោសម្ផស្សានំ.

៣២៩. នោ វត រេ វត្តព្ពេតិ យទិ អវិសេសេន យំកិញ្ចិ សមាបន្នស្ស នត្ថិ វចីភេទោ, ន អវិសេសេន វត្តព្ពំ ‘‘សមាបន្នស្ស អត្ថិ វចីភេទោ’’តិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវ សទ្ធិំ សុត្តសាធនាយ. យំ បនេតេន ‘‘សិខិស្ស អានន្ទ, ភគវតោ’’តិ បរិយោសានេ សុត្តំ អាភតំ, តត្ថ យេន សមាបត្តិចិត្តេន សោ វចីភេទោ សមុដ្ឋិតោ, កាយភេទោបិ តេន សមុដ្ឋាតិយេវ, ន ច តំ លោកុត្តរំ បឋមជ្ឈានចិត្តំ, តស្មា អសាធកន្តិ.

វចីភេទកថាវណ្ណនា.