នន្ទាថេរីវត្ថុ

២៤០. ឆដ្ឋេ ឈាយីនំ យទិទំ នន្ទាតិ ឈានាភិរតានំ, នន្ទា ថេរី, អគ្គាតិ ទស្សេតិ. សា កិរ បទុមុត្តរពុទ្ធកាលេ ហំសវតិយំ កុលគេហេ បដិសន្ធិំ គហេត្វា អបរភាគេ សត្ថុ ធម្មំ សុណន្តី សត្ថារំ ឯកំ ភិក្ខុនិំ ឈានាភិរតានំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេន្តំ ទិស្វា អធិការកម្មំ កត្វា តំ ឋានន្តរំ បត្ថេសិ. សា តតោ កប្បសតសហស្សំ ទេវមនុស្សេសុ សំសរិត្វា អម្ហាកំ សត្ថុ និព្ពត្តិតោ បុរេតរមេវ មហាបជាបតិគោតមិយា កុច្ឆិម្ហិ បដិសន្ធិំ គណ្ហិ, នន្ទាតិស្សា នាមំ អកំសុ. រូបនន្ទាតិបិ វុច្ចតិ. សា អបរភាគេ ឧត្តមរូបភាវេន ជនបទកល្យាណី នាម ជាតា.

សា អម្ហាកំ ទសពលេ សព្ពញ្ញុតំ បត្វា អនុបុព្ពេន កបិលវត្ថុំ អាគន្ត្វា នន្ទញ្ច រាហុលញ្ច បព្ពាជេត្វា បក្កន្តេ សុទ្ធោទនមហារាជស្ស បរិនិព្ពុតកាលេ ‘‘មហាបជាបតិគោតមី ច រាហុលមាតា ច និក្ខមិត្វា សត្ថុ សន្តិកេ បព្ពជិតា’’តិ ញត្វា ‘‘ឥមាសំ បព្ពជិតកាលតោ បដ្ឋាយ មយ្ហំ ឥធ កិំ កម្ម’’ន្តិ មហាបជាបតិយា សន្តិកំ គន្ត្វា បព្ពជិ. បព្ពជិតទិវសតោ បដ្ឋាយ ‘‘សត្ថា រូបំ គរហតី’’តិ សត្ថុ ឧបដ្ឋានំ ន គច្ឆតិ, ឱវាទវារេ សម្បត្តេ អញ្ញំ បេសេត្វា ឱវាទំ អាហរាបេតិ. សត្ថា តស្សា រូបមទមត្តភាវំ ញត្វា ‘‘អត្តនោ ឱវាទំ អត្តនាវ អាគន្ត្វា គណ្ហន្តុ, ន ភិក្ខុនីហិ អញ្ញា បេសេតព្ពា’’តិ អាហ. តតោ រូបនន្ទា អញ្ញំ មគ្គំ អបស្សន្តី អកាមា ឱវាទំ អគមាសិ.

សត្ថា តស្សា ចរិតវសេន ឥទ្ធិយា ឯកំ ឥត្ថិរូបំ និម្មិនិត្វា តាលវណ្ដំ គហេត្វា ពីជមានំ វិយ អកាសិ. រូបនន្ទា តំ ទិស្វា ចិន្តេសិ – ‘‘អហំ អការណេនេវ បមត្តា ហុត្វា នាគច្ឆាមិ, ឯវរូបាបិ ឥត្ថិយោ សត្ថុ សន្តិកេ វិស្សត្ថា ចរន្តិ. មម រូបំ ឯតាសំ រូបស្ស កលំ នាគ្ឃតិ សោឡសិំ, អជានិត្វាវ ឯត្តកំ កាលំ ន អាគតម្ហី’’តិ តមេវ ឥត្ថិនិមិត្តំ គណ្ហិត្វា ឱលោកេន្តី អដ្ឋាសិ. សត្ថា តស្សា បុព្ពហេតុសម្បន្នតាយ ‘‘អដ្ឋីនំ នគរំ កត’’ន្តិ (ធ. ប. ១៥០) ធម្មបទេ គាថំ វត្វា –

‘‘ចរំ វា យទិ វា តិដ្ឋំ, និសិន្នោ ឧទ វា សយ’’ន្តិ. (សុ. និ. ១៩៥) –

សុត្តំ អភាសិ. សា តស្មិំយេវ រូបេ ខយវយំ បដ្ឋបេត្វា អរហត្តំ បាបុណិ. ឥមស្មិំ ឋានេ ឥទំ វត្ថុ ហេដ្ឋា ខេមាថេរិយា វត្ថុនា សទិសមេវាតិ ន វិត្ថារិតំ. តតោ បដ្ឋាយ, រូបនន្ទា, ឈានាភិរតានំ អន្តរេ ធុរប្បត្តា អហោសិ. សត្ថា អបរភាគេ ជេតវនេ និសិន្នោ បដិបាដិយា ភិក្ខុនិយោ ឋានន្តរេ ឋបេន្តោ នន្ទាថេរិំ ឈាយីនំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេសីតិ.