១១. តណ្ហាវិចរិតនិទ្ទេសោ

(១) អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ

៩៧៣. តត្ថ កតមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ? អស្មីតិ ហោតិ, ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ, ឯវស្មីតិ ហោតិ, អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ, ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ, អសស្មីតិ ហោតិ, សាតស្មីតិ ហោតិ, សិយន្តិ ហោតិ, ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ, ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ, អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ, អបាហំ សិយន្តិ ហោតិ, អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ, អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ, អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ.

៩៧៤. កថញ្ច អស្មីតិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អនវការិំ [អនវការី (សី. ក.)] ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ អស្មីតិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, អស្មីតិ មានំ បដិលភតិ, អស្មីតិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥត្ថស្មីតិ វា ឯវស្មីតិ វា អញ្ញថាស្មីតិ វា.

(២) កថញ្ច ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ? ខត្តិយោស្មីតិ វា, ព្រាហ្មណោស្មីតិ វា, វេស្សោស្មីតិ វា, សុទ្ទោស្មីតិ វា, គហដ្ឋោស្មីតិ វា, បព្ពជិតោស្មីតិ វា, ទេវោស្មីតិ វា, មនុស្សោស្មីតិ វា, រូបីស្មីតិ វា, អរូបីស្មីតិ វា, សញ្ញីស្មីតិ វា, អសញ្ញីស្មីតិ វា, នេវសញ្ញីនាសញ្ញីស្មីតិ វា – ឯវំ ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ.

(៣) កថញ្ច ឯវស្មីតិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ [បរំ បុគ្គលំ (ស្យា.)] ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ តថាហំ ខត្តិយោស្មីតិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ តថាហំ ព្រាហ្មណោស្មីតិ វា, យថា សោ វេស្សោ តថាហំ វេស្សោស្មីតិ វា យថា សោ សុទ្ទោ តថាហំ សុទ្ទោស្មីតិ វា, យថា សោ គហដ្ឋោ តថាហំ គហដ្ឋោស្មីតិ វា, យថា សោ បព្ពជិតោ តថាហំ បព្ពជិតោស្មីតិ វា, យថា សោ ទេវោ តថាហំ ទេវោស្មីតិ វា, យថា សោ មនុស្សោ តថាហំ មនុស្សោស្មីតិ វា, យថា សោ រូបី តថាហំ រូបីស្មីតិ វា, យថា សោ អរូបី តថាហំ អរូបីស្មីតិ វា, យថា សោ សញ្ញី តថាហំ សញ្ញីស្មីតិ វា, យថា សោ អសញ្ញី តថាហំ អសញ្ញីស្មីតិ វា, យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី តថាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញីស្មីតិ វា – ឯវំ ឯវស្មីតិ ហោតិ.

(៤) កថញ្ច អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ នាហំ តថា ខត្តិយោស្មីតិ វា យថា សោ ព្រាហ្មណោ នាហំ តថា ព្រាហ្មណោស្មីតិ វា, យថា សោ វេស្សោ នាហំ តថា វេស្សោស្មីតិ វា, យថា សោ សុទ្ទោ នាហំ តថា សុទ្ទោស្មីតិ វា, យថា សោ គហដ្ឋោ នាហំ តថា គហដ្ឋោស្មីតិ វា, យថា សោ បព្ពជិតោ នាហំ តថា បព្ពជិតោស្មីតិ វា, យថា សោ ទេវោ នាហំ តថា ទេវោស្មីតិ វា, យថា សោ មនុស្សោ នាហំ តថា មនុស្សោស្មីតិ វា, យថា សោ រូបី នាហំ តថា រូបីស្មីតិ វា, យថា សោ អរូបី នាហំ តថា អរូបីស្មីតិ វា, យថា សោ សញ្ញី នាហំ តថា សញ្ញីស្មីតិ វា, យថា សោ អសញ្ញី នាហំ តថា អសញ្ញីស្មីតិ វា, យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី នាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញីស្មីតិ វា – ឯវំ អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ.

(៥) កថញ្ច ភវិស្សន្តិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អនវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ភវិស្សន្តិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, ភវិស្សន្តិ មានំ បដិលភតិ, ភវិស្សន្តិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ វា, ឯវំ ភវិស្សន្តិ វា, អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ វា.

(៦) កថញ្ច ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ? ខត្តិយោ ភវិស្សន្តិ វា, ព្រាហ្មណោ ភវិស្សន្តិ វា, វេស្សោ ភវិស្សន្តិ វា, សុទ្ទោ ភវិស្សន្តិ វា, គហដ្ឋោ ភវិស្សន្តិ វា, បព្ពជិតោ ភវិស្សន្តិ វា, ទេវោ ភវិស្សន្តិ វា, មនុស្សោ ភវិស្សន្តិ វា, រូបី ភវិស្សន្តិ វា, អរូបី ភវិស្សន្តិ វា, សញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា, អសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា, នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា – ឯវំ ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ.

(៧) កថញ្ច ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ តថាហំ ខត្តិយោ ភវិស្សន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ តថាហំ ព្រាហ្មណោ ភវិស្សន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី តថាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា – ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ.

(៨) កថញ្ច អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ នាហំ តថា ខត្តិយោ ភវិស្សន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ នាហំ តថា ព្រាហ្មណោ ភវិស្សន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី នាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា – ឯវំ អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ.

(៩) កថញ្ច អសស្មីតិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អនវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ និច្ចោស្មិ ធុវោស្មិ សស្សតោស្មិ អវិបរិណាមធម្មោស្មីតិ – ឯវំ អសស្មីតិ ហោតិ.

(១០) កថញ្ច សាតស្មីតិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អនវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឧច្ឆិជ្ជិស្សាមិ វិនស្សិស្សាមិ ន ភវិស្សាមីតិ – ឯវំ សាតស្មីតិ ហោតិ.

(១១) កថញ្ច សិយន្តិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អនវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ សិយន្តិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, សិយន្តិ មានំ បដិលភតិ, សិយន្តិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥត្ថំ សិយន្តិ វា, ឯវំ សិយន្តិ វា, អញ្ញថា សិយន្តិ វា.

(១២) កថញ្ច ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ? ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា, វេស្សោ សិយន្តិ វា, សុទ្ទោ សិយន្តិ វា, គហដ្ឋោ សិយន្តិ វា, បព្ពជិតោ សិយន្តិ វា, ទេវោ សិយន្តិ វា, មនុស្សោ សិយន្តិ វា, រូបី សិយន្តិ វា, អរូបី សិយន្តិ វា, សញ្ញី សិយន្តិ វា, អសញ្ញី សិយន្តិ វា, នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៣) កថញ្ច ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ តថាហំ ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ តថាហំ ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី តថាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៤) កថញ្ច អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ នាហំ តថា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ នាហំ តថា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី នាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ.

(១៥) កថញ្ច អបាហំ សិយន្តិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អនវការិំ ករិត្វា រូបំ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ អបាហំ សិយន្តិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, អបាហំ សិយន្តិ មានំ បដិលភតិ, អបាហំ សិយន្តិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ វា, អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ វា, អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ វា.

(១៦) កថញ្ច អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ? អបាហំ ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, អបាហំ ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា, អបាហំ វេស្សោ សិយន្តិ វា, អបាហំ សុទ្ទោ សិយន្តិ វា, អបាហំ គហដ្ឋោ សិយន្តិ វា, អបាហំ បព្ពជិតោ សិយន្តិ វា, អបាហំ ទេវោ សិយន្តិ វា, អបាហំ មនុស្សោ សិយន្តិ វា, អបាហំ រូបី សិយន្តិ វា, អបាហំ អរូបី សិយន្តិ វា, អបាហំ សញ្ញី សិយន្តិ វា, អបាហំ អសញ្ញី សិយន្តិ វា, អបាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ. (១៧) កថញ្ច អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ អបាហំ តថា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ អបាហំ តថា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី អបាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៨) កថញ្ច អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ អបាហំ ន តថា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ អបាហំ ន តថា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី អបាហំ ន តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ.

ឥមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ.

(២) ពាហិរស្ស ឧបាទាយ

៩៧៥. តត្ថ កតមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ? ឥមិនា អស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា ឯវស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អសស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា សាតស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបាហំ សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ.

៩៧៦. (១) កថញ្ច ឥមិនា អស្មីតិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អវការិំ ករិត្វា រូបំ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឥមិនា អស្មីតិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, ឥមិនា អស្មីតិ មានំ បដិលភតិ, ឥមិនា អស្មីតិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥមិនា ឥត្ថស្មីតិ វា, ឥមិនា ឯវស្មីតិ វា, ឥមិនា អញ្ញថាស្មីតិ វា.

(២) កថញ្ច ឥមិនា ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ? ឥមិនា ខត្តិយោស្មីតិ វា, ឥមិនា ព្រាហ្មណោស្មីតិ វា, ឥមិនា វេស្សោស្មីតិ វា, ឥមិនា សុទ្ទោស្មីតិ វា, ឥមិនា គហដ្ឋោស្មីតិ វា, ឥមិនា បព្ពជិតោស្មីតិ វា, ឥមិនា ទេវោស្មីតិ វា, ឥមិនា មនុស្សោស្មីតិ វា, ឥមិនា រូបីស្មីតិ វា, ឥមិនា អរូបីស្មីតិ វា, ឥមិនា សញ្ញីស្មីតិ វា, ឥមិនា អសញ្ញីស្មីតិ វា, ឥមិនា នេវសញ្ញីនាសញ្ញីស្មីតិ វា – ឯវំ ឥមិនា ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ.

(៣) កថញ្ច ឥមិនា ឯវស្មីតិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា តថាហំ ខត្តិយោស្មីតិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា តថាហំ ព្រាហ្មណោស្មីតិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា តថាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញីស្មីតិ វា – ឯវំ ឥមិនា ឯវស្មីតិ ហោតិ.

(៤) កថញ្ច ឥមិនា អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា នាហំ តថា ខត្តិយោស្មីតិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា នាហំ តថា ព្រាហ្មណោស្មីតិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា នាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញីស្មីតិ វា – ឯវំ ឥមិនា អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ.

(៥) កថញ្ច ឥមិនា ភវិស្សន្តិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អវការិំ ករិត្វា រូបំ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឥមិនា ភវិស្សន្តិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, ឥមិនា ភវិស្សន្តិ មានំ បដិលភតិ, ឥមិនា ភវិស្សន្តិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥមិនា ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ វា, ឥមិនា ឯវំ ភវិស្សន្តិ វា, ឥមិនា អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ វា.

(៦) កថញ្ច ឥមិនា ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ? ឥមិនា ខត្តិយោ ភវិស្សន្តិ វា…បេ… ឥមិនា អរូបី ភវិស្សន្តិ វា, ឥមិនា សញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា, ឥមិនា អសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា, ឥមិនា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ.

(៧) កថញ្ច ឥមិនា ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា តថាហំ ខត្តិយោ ភវិស្សន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា តថាហំ ព្រាហ្មណោ ភវិស្សន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា តថាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ.

(៨) កថញ្ច ឥមិនា អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា នាហំ តថា ខត្តិយោ ភវិស្សន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា នាហំ តថា ព្រាហ្មណោ ភវិស្សន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា នាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ភវិស្សន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ.

(៩) កថញ្ច ឥមិនា អសស្មីតិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អវការិំ [អវការី (សី.)] ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឥមិនា និច្ចោស្មិ ធុវោស្មិ សស្សតោស្មិ អវិបរិណាមធម្មោស្មីតិ – ឯវំ ឥមិនា អសស្មីតិ ហោតិ.

(១០) កថញ្ច ឥមិនា សាតស្មីតិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឥមិនា ឧច្ឆិជ្ជិស្សាមិ វិនស្សិស្សាមិ ន ភវិស្សាមីតិ – ឯវំ ឥមិនា សាតស្មីតិ ហោតិ.

(១១) កថញ្ច ឥមិនា សិយន្តិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឥមិនា សិយន្តិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, ឥមិនា សិយន្តិ មានំ បដិលភតិ, ឥមិនា សិយន្តិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥមិនា ឥត្ថំ សិយន្តិ វា, ឥមិនា ឯវំ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អញ្ញថា សិយន្តិ វា.

(១២) កថញ្ច ឥមិនា ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ? ឥមិនា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា វេស្សោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា សុទ្ទោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា គហដ្ឋោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា បព្ពជិតោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា ទេវោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា មនុស្សោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា រូបី សិយន្តិ វា, ឥមិនា អរូបី សិយន្តិ វា, ឥមិនា សញ្ញី សិយន្តិ វា, ឥមិនា អសញ្ញី សិយន្តិ វា, ឥមិនា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៣) កថញ្ច ឥមិនា ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា តថាហំ ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា តថាហំ ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា តថាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៤) កថញ្ច ឥមិនា អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា នាហំ តថា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា នាហំ តថា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា នាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ.

(១៥) កថញ្ច ឥមិនា អបាហំ សិយន្តិ ហោតិ? កញ្ចិ ធម្មំ អវការិំ ករិត្វា រូបំ…បេ… វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ ឥមិនា អបាហំ សិយន្តិ ឆន្ទំ បដិលភតិ, ឥមិនា អបាហំ សិយន្តិ មានំ បដិលភតិ, ឥមិនា អបាហំ សិយន្តិ ទិដ្ឋិំ បដិលភតិ. តស្មិំ សតិ ឥមានិ បបញ្ចិតានិ ហោន្តិ – ឥមិនា អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ វា.

(១៦) កថញ្ច ឥមិនា អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ? ឥមិនា អបាហំ ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ វេស្សោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ សុទ្ទោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ គហដ្ឋោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ បព្ពជិតោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ ទេវោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ មនុស្សោ សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ រូបី សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ អរូបី សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ សញ្ញី សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ អសញ្ញី សិយន្តិ វា, ឥមិនា អបាហំ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា អបាហំ ឥត្ថំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៧) កថញ្ច ឥមិនា អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា អបាហំ តថា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា អបាហំ តថា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា អបាហំ តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា អបាហំ ឯវំ សិយន្តិ ហោតិ.

(១៨) កថញ្ច ឥមិនា អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ? បរបុគ្គលំ ឧបនិធាយ យថា សោ ខត្តិយោ ឥមិនា អបាហំ ន តថា ខត្តិយោ សិយន្តិ វា, យថា សោ ព្រាហ្មណោ ឥមិនា អបាហំ ន តថា ព្រាហ្មណោ សិយន្តិ វា…បេ… យថា សោ នេវសញ្ញីនាសញ្ញី ឥមិនា អបាហំ ន តថា នេវសញ្ញីនាសញ្ញី សិយន្តិ វា – ឯវំ ឥមិនា អបាហំ អញ្ញថា សិយន្តិ ហោតិ.

ឥមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ.

ឥតិ ឥមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ, ឥមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ, តទេកជ្ឈំ អភិសញ្ញូហិត្វា អភិសង្ខិបិត្វា ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ ហោន្តិ. ឥតិ ឯវរូបានិ អតីតានិ ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ, អនាគតានិ ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ, បច្ចុប្បន្នានិ ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ, តទេកជ្ឈំ អភិសញ្ញូហិត្វា អភិសង្ខិបិត្វា អដ្ឋតណ្ហាវិចរិតសតំ ហោតិ.

៩៧៧. តត្ថ កតមានិ ទ្វាសដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតានិ ព្រហ្មជាលេ វេយ្យាករណេ វុត្តានិ ភគវតា? ចត្តារោ សស្សតវាទា, ចត្តារោ ឯកច្ចសស្សតិកា, ចត្តារោ អន្តានន្តិកា, ចត្តារោ អមរាវិក្ខេបិកា, ទ្វេ អធិច្ចសមុប្បន្និកា, សោឡស សញ្ញីវាទា, អដ្ឋ អសញ្ញីវាទា, អដ្ឋ នេវសញ្ញីនាសញ្ញីវាទា, សត្ត ឧច្ឆេទវាទា, បញ្ច ទិដ្ឋធម្មនិព្ពានវាទា – ឥមានិ ទ្វាសដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតានិ ព្រហ្មជាលេ វេយ្យាករណេ វុត្តានិ ភគវតាតិ.

ខុទ្ទកវត្ថុវិភង្គោ និដ្ឋិតោ.