៣. បញ្ហាបុច្ឆកំ

៦៣៨. ចត្តារិ ឈានានិ – ឥធ ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ…បេ… វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ…បេ… បីតិយា ច វិរាគា ឧបេក្ខកោ ច វិហរតិ សតោ ច សម្បជានោ សុខញ្ច កាយេន បដិសំវេទេតិ, យំ តំ អរិយា អាចិក្ខន្តិ – ‘‘ឧបេក្ខកោ សតិមា សុខវិហារី’’តិ តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ…បេ… សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្ពេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធិំ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ.

៦៣៩. ចតុន្នំ ឈានានំ កតិ កុសលា, កតិ អកុសលា, កតិ អព្យាកតា…បេ… កតិ សរណា, កតិ អរណា?

១. តិកំ

៦៤០. សិយា កុសលា, សិយា អព្យាកតា. តីណិ ឈានានិ – ឯត្ថុប្បន្នំ សុខំ វេទនំ ឋបេត្វា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, ចតុត្ថំ ឈានំ – ឯត្ថុប្បន្នំ អទុក្ខមសុខំ វេទនំ ឋបេត្វា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ. សិយា វិបាកា, សិយា វិបាកធម្មធម្មា, សិយា នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា. សិយា ឧបាទិន្នុបាទានិយា, សិយា អនុបាទិន្នុបាទានិយា, សិយា អនុបាទិន្នអនុបាទានិយា. សិយា អសំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា, សិយា អសំកិលិដ្ឋអសំកិលេសិកា. បឋមំ ឈានំ – ឯត្ថុប្បន្នេ វិតក្កវិចារេ ឋបេត្វា សវិតក្កំ សវិចារំ, តីណិ ឈានានិ អវិតក្កអវិចារា. ទ្វេ ឈានានិ – ឯត្ថុប្បន្នំ បីតិំ ឋបេត្វា បីតិសហគតា, តីណិ ឈានានិ – ឯត្ថុប្បន្នំ សុខំ ឋបេត្វា សុខសហគតា, ចតុត្ថំ ឈានំ – ឯត្ថុប្បន្នំ ឧបេក្ខំ ឋបេត្វា ឧបេក្ខាសហគតំ. នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពា. នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. សិយា អាចយគាមិនោ, សិយា អបចយគាមិនោ, សិយា នេវាចយគាមិនាបចយគាមិនោ. សិយា សេក្ខា, សិយា អសេក្ខា, សិយា នេវសេក្ខនាសេក្ខា. សិយា មហគ្គតា, សិយា អប្បមាណា. តីណិ ឈានានិ ន វត្តព្ពា បរិត្តារម្មណាតិបិ, មហគ្គតារម្មណាតិបិ, សិយា អប្បមាណារម្មណា, សិយា ន វត្តព្ពា អប្បមាណារម្មណាតិ; ចតុត្ថំ ឈានំ សិយា បរិត្តារម្មណំ, សិយា មហគ្គតារម្មណំ, សិយា អប្បមាណារម្មណំ; សិយា ន វត្តព្ពំ បរិត្តារម្មណន្តិបិ, មហគ្គតារម្មណន្តិបិ, អប្បមាណារម្មណន្តិបិ. សិយា មជ្ឈិមា, សិយា បណីតា. សិយា សម្មត្តនិយតា, សិយា អនិយតា. តីណិ ឈានានិ ន មគ្គារម្មណា, សិយា មគ្គហេតុកា, សិយា មគ្គាធិបតិនោ, សិយា ន វត្តព្ពា មគ្គហេតុកាតិបិ, មគ្គាធិបតិនោតិបិ; ចតុត្ថំ ឈានំ សិយា មគ្គារម្មណំ, សិយា មគ្គហេតុកំ, សិយា មគ្គាធិបតិ, សិយា ន វត្តព្ពំ មគ្គារម្មណន្តិបិ, មគ្គហេតុកន្តិបិ មគ្គាធិបតីតិបិ. សិយា ឧប្បន្នា, សិយា អនុប្បន្នា, សិយា ឧប្បាទិនោ. សិយា អតីតា, សិយា អនាគតា, សិយា បច្ចុប្បន្នា. តីណិ ឈានានិ ន វត្តព្ពា អតីតារម្មណាតិបិ, អនាគតារម្មណាតិបិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណាតិបិ; ចតុត្ថំ ឈានំ សិយា អតីតារម្មណំ, សិយា អនាគតារម្មណំ, សិយា បច្ចុប្បន្នារម្មណំ, សិយា ន វត្តព្ពំ អតីតារម្មណន្តិបិ, អនាគតារម្មណន្តិបិ, បច្ចុប្បន្នារមណន្តិបិ. សិយា អជ្ឈត្តា, សិយា ពហិទ្ធា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធា. តីណិ ឈានានិ ពហិទ្ធារម្មណា, ចតុត្ថំ ឈានំ សិយា អជ្ឈត្តារម្មណំ, សិយា ពហិទ្ធារម្មណំ, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណំ, សិយា ន វត្តព្ពំ អជ្ឈត្តារម្មណន្តិបិ, ពហិទ្ធារម្មណន្តិបិ, អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណន្តិបិ. អនិទស្សនអប្បដិឃា.

២. ទុកំ

៦៤១. ន ហេតូ, សហេតុកា, ហេតុសម្បយុត្តា, ន វត្តព្ពា ‘‘ហេតូ ចេវ សហេតុកា ចា’’តិ, សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ, ន វត្តព្ពា ‘‘ហេតូ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ចា’’តិ, ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ, ន ហេតូ សហេតុកា.

សប្បច្ចយា, សង្ខតា, អនិទស្សនា, អប្បដិឃា, អរូបា, សិយា លោកិយា, សិយា លោកុត្តរា, កេនចិ វិញ្ញេយ្យា, កេនចិ ន វិញ្ញេយ្យា.

នោ អាសវា, សិយា សាសវា, សិយា អនាសវា, អាសវវិប្បយុត្តា, ន វត្តព្ពា ‘‘អាសវា ចេវ សាសវា ចា’’តិ, សិយា សាសវា ចេវ នោ ច អាសវា, សិយា ន វត្តព្ពា ‘‘សាសវា ចេវ នោ ច អាសវា’’តិ. ន វត្តព្ពា ‘‘អាសវា ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ចាតិ’’បិ, អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវាតិបិ. សិយា អាសវវិប្បយុត្តា សាសវា, សិយា អាសវវិប្បយុត្តា អនាសវា.

នោ សំយោជនា…បេ… នោ គន្ថា…បេ… នោ ឱឃា…បេ… នោ យោគា…បេ… នោ នីវរណា…បេ… នោ បរាមាសា…បេ… សារម្មណា, នោ ចិត្តា, ចេតសិកា, ចិត្តសម្បយុត្តា, ចិត្តសំសដ្ឋា, ចិត្តសមុដ្ឋានា, ចិត្តសហភុនោ, ចិត្តានុបរិវត្តិនោ, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានសហភុនោ, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានុបរិវត្តិនោ, ពាហិរា, នោ ឧបាទា, សិយា ឧបាទិន្នា, សិយា អនុបាទិន្នា.

នោ ឧបាទានា…បេ… នោ កិលេសា…បេ… ន ទស្សនេន បហាតព្ពា, ន ភាវនាយ បហាតព្ពា, ន ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា, ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. បឋមំ ឈានំ – ឯត្ថុប្បន្នំ វិតក្កំ ឋបេត្វា សវិតក្កំ, តីណិ ឈានានិ អវិតក្កា. បឋមំ ឈានំ – ឯត្ថុប្បន្នំ វិចារំ ឋបេត្វា សវិចារំ, តីណិ ឈានានិ អវិចារា. ទ្វេ ឈានានិ – ឯត្ថុប្បន្នំ បីតិំ ឋបេត្វា សប្បីតិកា, ទ្វេ ឈានានិ អប្បីតិកា. ទ្វេ ឈានានិ – ឯត្ថុប្បន្នំ បីតិំ ឋបេត្វា បីតិសហគតា, ទ្វេ ឈានានិ ន បីតិសហគតា. តីណិ ឈានានិ – ឯត្ថុប្បន្នំ សុខំ ឋបេត្វា សុខសហគតា, ចតុត្ថំ ឈានំ ន សុខសហគតំ. ចតុត្ថំ ឈានំ – ឯត្ថុប្បន្នំ ឧបេក្ខំ ឋបេត្វា ឧបេក្ខាសហគតំ, តីណិ ឈានានិ ឧបេក្ខាសហគតា, ន កាមាវចរា, សិយា រូបាវចរា, សិយា ន រូបាវចរា, តីណិ ឈានានិ ន អរូបាវចរា, ចតុត្ថំ ឈានំ សិយា អរូបាវចរំ, សិយា ន អរូបាវចរំ, សិយា បរិយាបន្នា, សិយា អបរិយាបន្នា, សិយា និយ្យានិកា, សិយា អនិយ្យានិកា, សិយា និយតា, សិយា អនិយតា, សិយា សឧត្តរា, សិយា អនុត្តរា, អរណាតិ.

បញ្ហាបុច្ឆកំ.

ឈានវិភង្គោ និដ្ឋិតោ.