៩. រុក្ខមូលិកង្គកថា

៣២. រុក្ខមូលិកង្គម្បិ ‘‘ឆន្នំ បដិក្ខិបាមិ, រុក្ខមូលិកង្គំ សមាទិយាមី’’តិ ឥមេសំ អញ្ញតរវចនេន សមាទិន្នំ ហោតិ.

តេន បន រុក្ខមូលិកេន សីមន្តរិករុក្ខំ, ចេតិយរុក្ខំ, និយ្យាសរុក្ខំ, ផលរុក្ខំ, វគ្គុលិរុក្ខំ, សុសិររុក្ខំ, វិហារមជ្ឈេ ឋិតរុក្ខន្តិ ឥមេ រុក្ខេ វិវជ្ជេត្វា វិហារបច្ចន្តេ ឋិតរុក្ខោ គហេតព្ពោតិ ឥទមស្ស វិធានំ.

បភេទតោ បន អយម្បិ តិវិធោ ហោតិ. តត្ថ ឧក្កដ្ឋោ យថារុចិតំ រុក្ខំ គហេត្វា បដិជគ្គាបេតុំ ន លភតិ. បាទេន បណ្ណសដំ អបនេត្វា វសិតព្ពំ. មជ្ឈិមោ តំ ឋានំ សម្បត្តេហិយេវ បដិជគ្គាបេតុំ លភតិ. មុទុកេន អារាមិកសមណុទ្ទេសេ បក្កោសិត្វា សោធាបេត្វា សមំ ការាបេត្វា វាលុកំ ឱកិរាបេត្វា បាការបរិក្ខេបំ ការាបេត្វា ទ្វារំ យោជាបេត្វា វសិតព្ពំ. មហទិវសេ បន រុក្ខមូលិកេន តត្ថ អនិសីទិត្វា អញ្ញត្ថ បដិច្ឆន្នេ ឋានេ និសីទិតព្ពំ.

ឥមេសំ បន តិណ្ណម្បិ ឆន្នេ វាសំ កប្បិតក្ខណេ ធុតង្គំ ភិជ្ជតិ. ជានិត្វា ឆន្នេ អរុណំ ឧដ្ឋាបិតមត្តេតិ អង្គុត្តរភាណកា. អយមេត្ថ ភេទោ.

អយំ បនានិសំសោ, រុក្ខមូលសេនាសនំ និស្សាយ បព្ពជ្ជាតិ (មហាវ. ១២៨) វចនតោ និស្សយានុរូបបដិបត្តិសព្ភាវោ, អប្បានិ ចេវ សុលភានិ ច តានិ ច អនវជ្ជានីតិ (អ. និ. ៤.២៧; ឥតិវុ. ១០១) ភគវតា សំវណ្ណិតបច្ចយតា, អភិណ្ហំ តរុបណ្ណវិការទស្សនេន អនិច្ចសញ្ញាសមុដ្ឋាបនតា, សេនាសនមច្ឆេរកម្មារាមតានំ អភាវោ, ទេវតាហិ សហវាសិតា, អប្បិច្ឆតាទីនំ អនុលោមវុត្តិតាតិ.

វណ្ណិតោ ពុទ្ធសេដ្ឋេន, និស្សយោតិ ច ភាសិតោ;

និវាសោ បវិវិត្តស្ស, រុក្ខមូលសមោ កុតោ.

អាវាសមច្ឆេរហរេ, ទេវតា បរិបាលិតេ;

បវិវិត្តេ វសន្តោ ហិ, រុក្ខមូលម្ហិ សុព្ពតោ.

អភិរត្តានិ នីលានិ, បណ្ឌូនិ បតិតានិ ច;

បស្សន្តោ តរុបណ្ណានិ, និច្ចសញ្ញំ បនូទតិ.

តស្មា ហិ ពុទ្ធទាយជ្ជំ, ភាវនាភិរតាលយំ;

វិវិត្តំ នាតិមញ្ញេយ្យ, រុក្ខមូលំ វិចក្ខណោតិ.

អយំ រុក្ខមូលិកង្គេ សមាទានវិធានប្បភេទភេទានិសំសវណ្ណនា.