១២. យថាសន្ថតិកង្គកថា
៣៥. យថាសន្ថតិកង្គម្បិ ‘‘សេនាសនលោលុប្បំ បដិក្ខិបាមិ, យថាសន្ថតិកង្គំ សមាទិយាមី’’តិ ឥមេសំ អញ្ញតរវចនេន សមាទិន្នំ ហោតិ.
តេន បន យថាសន្ថតិកេន យទស្ស សេនាសនំ ‘‘ឥទំ តុយ្ហំ បាបុណាតី’’តិ គាហិតំ ហោតិ, តេនេវ តុដ្ឋព្ពំ, ន អញ្ញោ ឧដ្ឋាបេតព្ពោ. ឥទមស្ស វិធានំ.
បភេទតោ បន អយម្បិ តិវិធោ ហោតិ. តត្ថ ឧក្កដ្ឋោ អត្តនោ បត្តសេនាសនំ ទូរេតិ វា អច្ចាសន្នេតិ វា អមនុស្សទីឃជាតិកាទីហិ ឧបទ្ទុតន្តិ វា ឧណ្ហន្តិ វា សីតលន្តិ វា បុច្ឆិតុំ ន លភតិ. មជ្ឈិមោ បុច្ឆិតុំ លភតិ. គន្ត្វា បន ឱលោកេតុំ ន លភតិ. មុទុកោ គន្ត្វា ឱលោកេត្វា សចស្ស តំ ន រុច្ចតិ, អញ្ញំ គហេតុំ លភតិ.
ឥមេសំ បន តិណ្ណម្បិ សេនាសនលោលុប្បេ ឧប្បន្នមត្តេ ធុតង្គំ ភិជ្ជតីតិ អយមេត្ថ ភេទោ.
អយំ បនានិសំសោ, ‘‘យំ លទ្ធំ តេន តុដ្ឋព្ព’’ន្តិ (ជា. ១.១.១៣៦; បាចិ. ៧៩៣) វុត្តោវាទករណំ, សព្រហ្មចារីនំ ហិតេសិតា, ហីនបណីតវិកប្បបរិច្ចាគោ, អនុរោធវិរោធប្បហានំ, អត្រិច្ឆតាយ ទ្វារបិទហនំ, អប្បិច្ឆតាទីនំ អនុលោមវុត្តិតាតិ.
យំ លទ្ធំ តេន សន្តុដ្ឋោ, យថាសន្ថតិកោ យតិ;
និព្ពិកប្បោ សុខំ សេតិ, តិណសន្ថរកេសុបិ.
ន សោ រជ្ជតិ សេដ្ឋម្ហិ, ហីនំ លទ្ធា ន កុប្បតិ;
សព្រហ្មចារិនវកេ, ហិតេន អនុកម្បតិ.
តស្មា អរិយសតាចិណ្ណំ, មុនិបុង្គវវណ្ណិតំ;
អនុយុញ្ជេថ មេធាវី, យថាសន្ថតរាមតន្តិ.
អយំ យថាសន្ថតិកង្គេ សមាទានវិធានប្បភេទភេទានិសំសវណ្ណនា.