វេទនាក្ខន្ធកថា

៤៥៦. ឥទានិ យំ វុត្តំ ‘‘យំកិញ្ចិ វេទយិតលក្ខណំ, សព្ពំ តំ ឯកតោ កត្វា វេទនាក្ខន្ធោ វេទិតព្ពោ’’តិ, ឯត្ថាបិ វេទយិតលក្ខណំ នាម វេទនាវ. យថាហ – ‘‘វេទយតិ វេទយតីតិ ខោ អាវុសោ, តស្មា វេទនាតិ វុច្ចតី’’តិ (ម. និ. ១.៤៥០). សា បន វេទយិតលក្ខណេន សភាវតោ ឯកវិធាបិ ជាតិវសេន តិវិធា ហោតិ កុសលា, អកុសលា, អព្យាកតា ចាតិ.

តត្ថ កាមាវចរំ សោមនស្សុបេក្ខាញាណសង្ខារភេទតោ អដ្ឋវិធន្តិអាទិនា នយេន វុត្តេន កុសលវិញ្ញាណេន សម្បយុត្តា កុសលា, អកុសលេន សម្បយុត្តា អកុសលា, អព្យាកតេន សម្បយុត្តា អព្យាកតាតិ វេទិតព្ពា. សា សភាវភេទតោ បញ្ចវិធា ហោតិ – សុខំ ទុក្ខំ សោមនស្សំ ទោមនស្សំ ឧបេក្ខាតិ.

តត្ថ កុសលវិបាកេន កាយវិញ្ញាណេន សម្បយុត្តំ សុខំ. អកុសលវិបាកេន ទុក្ខំ. កាមាវចរតោ ចតូហិ កុសលេហិ, ចតូហិ សហេតុកវិបាកេហិ, ឯកេន អហេតុកវិបាកេន, ចតូហិ សហេតុកកិរិយេហិ, ឯកេន អហេតុកកិរិយេន, ចតូហិ អកុសលេហិ, រូបាវចរតោ ឋបេត្វា បញ្ចមជ្ឈានវិញ្ញាណំ ចតូហិ កុសលេហិ, ចតូហិ វិបាកេហិ, ចតូហិ កិរិយេហិ, លោកុត្តរំ បន យស្មា អឈានិកំ នាម នត្ថិ, តស្មា អដ្ឋ លោកុត្តរានិ បញ្ចន្នំ ឈានានំ វសេន ចត្តាលីសំ ហោន្តិ. តេសុ ឋបេត្វា អដ្ឋ បញ្ចមជ្ឈានិកានិ សេសេហិ ទ្វត្តិំសាយ កុសលវិបាកេហីតិ ឯវំ សោមនស្សំ ទ្វាសដ្ឋិយា វិញ្ញាណេហិ សម្បយុត្តំ. ទោមនស្សំ ទ្វីហិ អកុសលេហិ. ឧបេក្ខា អវសេសបញ្ចបញ្ញាសាយ វិញ្ញាណេហិ សម្បយុត្តា.

តត្ថ ឥដ្ឋផោដ្ឋព្ពានុភវនលក្ខណំ សុខំ, សម្បយុត្តានំ ឧបព្រូហនរសំ, កាយិកអស្សាទបច្ចុបដ្ឋានំ, កាយិន្ទ្រិយបទដ្ឋានំ.

អនិដ្ឋផោដ្ឋព្ពានុភវនលក្ខណំ ទុក្ខំ, សម្បយុត្តានំ មិលាបនរសំ, កាយិកាពាធបច្ចុបដ្ឋានំ, កាយិន្ទ្រិយបទដ្ឋានំ.

ឥដ្ឋារម្មណានុភវនលក្ខណំ សោមនស្សំ, យថា តថា វា ឥដ្ឋាការសម្ភោគរសំ, ចេតសិកអស្សាទបច្ចុបដ្ឋានំ, បស្សទ្ធិបទដ្ឋានំ.

អនិដ្ឋារម្មណានុភវនលក្ខណំ ទោមនស្សំ, យថា តថា វា អនិដ្ឋាការសម្ភោគរសំ, ចេតសិកាពាធបច្ចុបដ្ឋានំ, ឯកន្តេនេវ ហទយវត្ថុបទដ្ឋានំ.

មជ្ឈត្តវេទយិតលក្ខណា ឧបេក្ខា, សម្បយុត្តានំ នាតិឧបព្រូហនមិលាបនរសា, សន្តភាវបច្ចុបដ្ឋានា, និប្បីតិកចិត្តបទដ្ឋានាតិ.

ឥទំ វេទនាក្ខន្ធេ វិត្ថារកថាមុខំ.