៤៩. ឥត្ថិ

ក្លិកយកិច្ចត្រ កការពហុត្តា កការាតិ ពហុវចនំ. តិតិក្ខា ឥច្ចាទោ តិតិក្ខនមិច្ចាទិនា វិគ្គហោ ‘‘ឥត្ថិយមត្វា’’ (៣-២៦). អបរិ បឋិតោតិ ធាតុបាឋេ អបរិបឋិតោ. បាណិវិសេសោតិ សត្តវិសេសោ. ឥមិនា ច ‘‘យថាកថញ្ចិ និប្ផត្តិ, រុឡ្ហិយា អត្ថនិច្ឆយោ’’តិ ទស្សេតិ.

អាសិំ សាយំ គម្មមានាយំ សញ្ញាវិសយេ ធាតូហិ តិប្បច្ចយោ កិច្ចប្បច្ចយោ ច យថា សិយាតិ ‘‘តិកិច្ចាសិដ្ឋេ’’តិ (៧-២-៣) សុត្តិតំ កច្ចាយនេន. តមិហ សាមញ្ញេន វិធានាវ សិទ្ធន្តិ និរូបយិតុមាហ- ‘កច្ចាយនេន បនេ’ច្ចាទិ. តព្ព អនីយណ្យ តេយ្យ រិច្ចប្បច្ចយានំ ‘‘តេ កិច្ចា’’តិ (៧-១-២២) កិច្ចសញ្ញំ វិធាយ សេសានំ ‘‘អញ្ញេកិតី’’តិ (៧-១-២៣) កិត្សញ្ញា កតា កច្ចាយនេន. តេនាហ- ‘កិត សញ្ញោ’តិ.

តព្ពាទិប្បច្ចយោ ច វិហិតោតិ សកិយវោហារេនាហ. សកិយ សត្ថេ អវុត្តទោសំ [សុត្តទោសំ] បរិហរិត្វា វក្ខមាននយេន យុត្យភាវា តថា វិធានេ អយុត្តតំ ទស្សេន្តោ ‘នចាសិំ សាយ’មិច្ចាទិមាហ. គុហនំ, រុជនំ, មោទនន្តិ វិគ្គហោ. សយនំ វា សេយ្យា. វជធាតុនោ វស្ស ពការេន ភវិតព្ពំ, សោ កថំ យការេ បរភូតេ អសតីតិ អាហ- ‘ចវគ្គពយញាតិយោគវិភាគា វស្ស ពោ’តិ.