៣២. គុហា

សទ្ទិកានន្តិ បាណិនិយកច្ចាយនាទិវេយ្យាករណានំ. បេសនំ សក្ការបុព្ពកំ វា និយោជនំ. កាមចារានុញ្ញាតិ កត្តុមិច្ឆតោ យថិច្ឆ មនុជាននំ អតិសគ្គោនាមាតិ អត្ថោ. និមិត្តភូតស្សាតិ ‘‘ភោតា កដោ កត្តព្ពោ’ច្ចាទីសុ កដករណាទិនោ ការណភូតស្ស.

ននុ ច សាមញ្ញេន វិហិតា ឯ(តេ), តថា ច សតិ វិជ្ឈត្ថវិហិ តេហិ ឯយ្យាទីហិ តេ ពាធីយន្តិច្ចាហ- ‘នចេ’ច្ចាទិ. វិធិវិសេសត្តេ បីតិ វិធានំ វិធិ និយោជនំ កិរិយាសុ ព្យាបារណា, តស្ស វិធិនោ បេសាទីនំ វិសេសត្តេបិ, នាវស្សន្តិអាទិ ជយាទិច្ចព្យាខ្យានំ និស្សាយ វុត្តំ, វុត្តញ្ហិ តេន ‘‘កិមត្ថំ បេសាទីសុ កិច្ចសញ្ញិនោ តព្ពអនីយណ្យត្យប្បច្ចយា វិធីយន្តេ, ន សាមញ្ញេន ភាវកម្មេសុ វិហិតា, ឯវមេតេ [វិហិតាឯវ, វោ-កាសិកាវុត្តិ] បេស្វាទីញ្ញស្វត្រ ច ភវិស្សន្តីតិ វិសេសវិហិតេន វិធ្យាទីសុ បច្ចយេន ពាធីយន្តេ, វាសរូបវិធិនា ភវិស្សន្តិ ឯវញ្ចរហិ ឯតំ ញាបេតិ ‘ឥត្ថីអធិការតោ បរេន វាសរូបវិធិ នាវស្សម្ភវតី’តិ [កិមត្ថមិច្ចាទិ ចោទ្យ, វិចសសវិហិតេច្ចាទិ បរិហារោ, កិច្ចា ហិ សាមញ្ញេន វិហិតា, បញ្ចមី តុ បេសាទិនាត្ថវិសេសេន, អតោ តេន វិសេសវិហិតេន កិច្ចា បេសាទិវិសយេ ពាធីយេរន្តិ បុនព្ពិយតេ, វាសរូបេច្ចាទិនា បរិហារំ វិឃដយតិ. ឯវំ ចរហិច្ចាទិនា បេសាទីសុ កិច្ចវិធានស្ស ញាបកត្តំ ទស្សយតិ. (ជិនិន្ទពុទ្ធិនុ ២១ ស)]. អសរូបវិធិ អសរូបាបវាទប្បច្ចយោ វា វិកប្បេន ពាធកោ ហោតិ ឧស្សគ្គស្សាតិ ឯតំ អវស្សំ ន ហោតីតិ ញាបនត្ថម្បិ ន វិធីយតេតិ យោជនា. ‘‘វា-សរូបោ-និត្ថិយំ’’តិ (បា, ៣-១-៩៤) បរសុត្តំ. ធាត្វធិការេវិហិតោ អសរូបោ អបវាទប្បច្ចយោ ឧស្សគ្គស្ស ពាធកោ ភវតិ ឥត្ថិ អធិការេ វិហិតប្បច្ចយំ វជ្ជយិត្វាតិ អត្ថោ. ហេដ្ឋា វុត្តានុសារេនេទំ វិញ្ញាតព្ពំ.

ភោតា ខលុ កដោ កាតព្ពោច្ចាទិ បេសនេ. ត្វយា កដោ កាតព្ពោតិ អនុញ្ញាយំ. បត្តកាលេ បរមុទាហរណំ. ឯត្ថ បន កដករណេ កាលារោចនមត្តមេវ វិញ្ញាយតិ, ន បេសាទិ. ‘‘សត្ត្យរហេស្វេយ្យាទី’’តិ (៦-១១) សុត្តំ វិសេសវិហិតំ, តេនាហ- ‘សាមញ្ញ វិធានតោ’ច្ចាទិ. សត្តិវិសិដ្ឋេច្ចាទិនា វុត្តមត្ថំ វិវរតិ ‘សត្តី’តិអាទិនា. កថំ សត្តិវិសិដ្ឋតា កត្តុនោតិ អាហ- ‘តំយោគា’តិ. តាយ សត្តិយា យោគោ តំយោគោ. អវស្សកាធមីណតាវិសិដ្ឋេ តុ កត្តរិ កិច្ចានំ តទញ្ញេសញ្ច ភាវាយ វិសុំ- សុត្តិតំ, តេន, វុត្តំ ‘អាវស្សកាធមីណតា វិសិដ្ឋេវ កត្តរី’តិ. សព្ពត្ថេវេត្ថ ‘ឧទ្ធំ មុហុត្តតោ’តិអាទិនា ឯកេកមុទាហរណំ កមេន ទស្សិតំ. ភោតា រជ្ជំ កាតព្ពន្តិ អរហេ, ភវតា រជ្ជំ កាតព្ពន្តិ អត្ថោ. ភវំ អរហោតិ បន អរហកត្តុត្តប្បកាសនត្ថំ វុត្តំ. ឯវមុបរិបិ. សព្ពមេតំ ពហុលគ្គហណានុភាវេនេតិ វិញ្ញេយ្យំ.