៤៧. តគ្ឃោ

‘‘បមាណបរិមាណេហិ សង្ខ្យាយចាបិ សំសយេ មត្តោវត្តព្ពោ’’តិ (៥-២-៣៧) បាណិនិយវត្តព្ពការវចនំ, តត្ថ បមាណ មាយាមោ. សង្ខ្យាយាតិ បញ្ចមី. ឯតេហិ សំសយេ មត្តោ វត្តព្ពោតិ អត្ថោ. វិទត្ថិមត្តំ រតនមត្តំ វាតិអាទីនិ កមេន តត្ថោទាហរណានិ.

ន វត្តព្ពន្តិ យថាវុត្តវត្តព្ពវចនំ បដិក្ខិបតិ. បដិក្ខិត្តេ តស្មិំ វិទត្ថិមត្តំ រតនមត្តំ វាតិអាទិ(នា) យំកិញ្ចិ ទណ្ឌបុព្ពណ្ណាទិកំ [បណ្ណាទិកំ (បោត្ថកេ)] សំសយិតំ, តេន មានសង្ខាតស្ស បរិច្ឆេទស្សាភាវា កថមេតេ បយោគា សិយុន្តិ អាសង្កិយ តត្ថ ការណមាហ- ‘តថាភ្យូហនតោ សិទ្ធត្តា’តិ. តថាភ្យូហនតោតិ វិទត្ថិមានម្បមាណមស្ស រតនម្មាន មស្សាត្យាទិនា តេនប្បការេន អភ្យូហនតោ អភ្យុបគមតោតិ អត្ថោ. សំសយោ ច នាម ឧភយបក្ខបរាមសនេ សតិ សិយាតិ យថាវុត្តមព្ភូហនំ សាធេតុមាហ-នាន្តរេនេ’ច្ចាទិ. បក្ខទ្វយេហីតិ វិទត្ថិ មានមស្ស រតនម្មានមស្សាតិ ឯវមាទិកេហិ បក្ខទ្វយេហិ. អភ្យូហនំ សំសយស្សាតិ គម្យតេ. ជណ្ណុ មានមស្ស ជណ្ណុតគ្ឃំ.