៦. ទុតិយបត្ថនាសុត្តំ

១៣៦. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ រញ្ញោ ខត្តិយស្ស មុទ្ធាវសិត្តស្ស ជេដ្ឋោ បុត្តោ ឱបរជ្ជំ [ឧបរជ្ជំ (ស្យា. បី. ក.)] បត្ថេតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, រញ្ញោ ខត្តិយស្ស មុទ្ធាវសិត្តស្ស ជេដ្ឋោ បុត្តោ ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន; អភិរូបោ ហោតិ ទស្សនីយោ បាសាទិកោ បរមាយ វណ្ណបោក្ខរតាយ សមន្នាគតោ; មាតាបិតូនំ បិយោ ហោតិ មនាបោ, ពលកាយស្ស បិយោ ហោតិ មនាបោ; បណ្ឌិតោ ហោតិ វិយត្តោ មេធាវី បដិពលោ អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នេ អត្ថេ ចិន្តេតុំ.

‘‘តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ឧភតោ សុជាតោ មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន. កស្មាហំ ឱបរជ្ជំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ អភិរូបោ ទស្សនីយោ បាសាទិកោ បរមាយ វណ្ណបោក្ខរតាយ សមន្នាគតោ. កស្មាហំ ឱបរជ្ជំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ មាតាបិតូនំ បិយោ មនាបោ. កស្មាហំ ឱបរជ្ជំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ ពលកាយស្ស បិយោ មនាបោ. កស្មាហំ ឱបរជ្ជំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ បណ្ឌិតោ វិយត្តោ មេធាវី បដិពលោ អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នេ អត្ថេ ចិន្តេតុំ. កស្មាហំ ឱបរជ្ជំ ន បត្ថេយ្យ’ន្តិ! ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ រញ្ញោ ខត្តិយស្ស មុទ្ធាវសិត្តស្ស ជេដ្ឋោ បុត្តោ ឱបរជ្ជំ បត្ថេតិ.

‘‘ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អាសវានំ ខយំ បត្ថេតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សីលវា ហោតិ…បេ… សមាទាយ សិក្ខតិ សិក្ខាបទេសុ; ពហុស្សុតោ ហោតិ…បេ… ទិដ្ឋិយា សុប្បដិវិទ្ធា; ចតូសុ សតិបដ្ឋានេសុ សុប្បតិដ្ឋិតចិត្តោ [សុបដ្ឋិតចិត្តោ (សី. ស្យា.), សូបដ្ឋិតចិត្តោ (ក.)] ហោតិ; អារទ្ធវីរិយោ វិហរតិ អកុសលានំ ធម្មានំ បហានាយ, កុសលានំ ធម្មានំ ឧបសម្បទាយ, ថាមវា ទឡ្ហបរក្កមោ អនិក្ខិត្តធុរោ កុសលេសុ ធម្មេសុ; បញ្ញវា ហោតិ, ឧទយត្ថគាមិនិយា បញ្ញាយ សមន្នាគតោ អរិយាយ និព្ពេធិកាយ សម្មា ទុក្ខក្ខយគាមិនិយា.

‘‘តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ សីលវា, បាតិមោក្ខសំវរសំវុតោ វិហរាមិ អាចារគោចរសម្បន្នោ អណុមត្តេសុ វជ្ជេសុ ភយទស្សាវី, សមាទាយ សិក្ខាមិ សិក្ខាបទេសុ. កស្មាហំ អាសវានំ ខយំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ ពហុស្សុតោ សុតធរោ សុតសន្និចយោ, យេ តេ ធម្មា អាទិកល្យាណា មជ្ឈេកល្យាណា បរិយោសានកល្យាណា សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ [សត្ថា ព្យញ្ជនា (សី.)] កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ អភិវទន្តិ, តថារូបា មេ ធម្មា ពហុស្សុតា ហោន្តិ ធាតា វចសា បរិចិតា មនសានុបេក្ខិតា ទិដ្ឋិយា សុប្បដិវិទ្ធា. កស្មាហំ អាសវានំ ខយំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ ចតូសុ សតិបដ្ឋានេសុ សុប្បតិដ្ឋិតចិត្តោ. កស្មាហំ អាសវានំ ខយំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ អារទ្ធវីរិយោ វិហរាមិ អកុសលានំ ធម្មានំ បហានាយ, កុសលានំ ធម្មានំ ឧបសម្បទាយ, ថាមវា ទឡ្ហបរក្កមោ អនិក្ខិត្តធុរោ កុសលេសុ ធម្មេសុ. កស្មាហំ អាសវានំ ខយំ ន បត្ថេយ្យំ! អហំ ខោម្ហិ បញ្ញវា ឧទយត្ថគាមិនិយា បញ្ញាយ សមន្នាគតោ អរិយាយ និព្ពេធិកាយ សម្មា ទុក្ខក្ខយគាមិនិយា. កស្មាហំ អាសវានំ ខយំ ន បត្ថេយ្យ’ន្តិ! ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អាសវានំ ខយំ បត្ថេតី’’តិ. ឆដ្ឋំ.