៥. ហត្ថកសុត្តំ

១២៨. ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. អថ ខោ ហត្ថកោ ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ ជេតវនំ ឱភាសេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា – ‘‘ភគវតោ បុរតោ ឋស្សាមី’’តិ ឱសីទតិមេវ សំសីទតិមេវ [ឱសីទតិ ចេវ សំសីទតិ ច (សី. បី.), ឱសីទតិ សំសីទតិ (ស្យា. កំ.)], ន សក្កោតិ សណ្ឋាតុំ. សេយ្យថាបិ នាម សប្បិ វា តេលំ វា វាលុកាយ អាសិត្តំ ឱសីទតិមេវ សំសីទតិមេវ, ន សណ្ឋាតិ; ឯវមេវំ ហត្ថកោ ទេវបុត្តោ – ‘‘ភគវតោ បុរតោ ឋស្សាមី’’តិ ឱសីទតិមេវ សំសីទតិមេវ, ន សក្កោតិ សណ្ឋាតុំ.

អថ ខោ ភគវា ហត្ថកំ ទេវបុត្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឱឡារិកំ, ហត្ថក, អត្តភាវំ អភិនិម្មិនាហី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ, ខោ ហត្ថកោ ទេវបុត្តោ ភគវតោ បដិស្សុត្វា ឱឡារិកំ អត្តភាវំ អភិនិម្មិនិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតំ ខោ ហត្ថកំ ទេវបុត្តំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘យេ តេ, ហត្ថក, ធម្មា បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស បវត្តិនោ អហេសុំ, អបិ នុ តេ តេ ធម្មា ឯតរហិ បវត្តិនោ’’តិ? ‘‘យេ ច មេ, ភន្តេ, ធម្មា បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស បវត្តិនោ អហេសុំ, តេ ច មេ ធម្មា ឯតរហិ បវត្តិនោ; យេ ច មេ, ភន្តេ, ធម្មា បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស នប្បវត្តិនោ អហេសុំ, តេ ច មេ ធម្មា ឯតរហិ បវត្តិនោ. សេយ្យថាបិ, ភន្តេ, ភគវា ឯតរហិ អាកិណ្ណោ វិហរតិ ភិក្ខូហិ ភិក្ខុនីហិ ឧបាសកេហិ ឧបាសិកាហិ រាជូហិ រាជមហាមត្តេហិ តិត្ថិយេហិ តិត្ថិយសាវកេហិ; ឯវមេវំ ខោ អហំ, ភន្តេ, អាកិណ្ណោ វិហរាមិ ទេវបុត្តេហិ. ទូរតោបិ, ភន្តេ, ទេវបុត្តា អាគច្ឆន្តិ ហត្ថកស្ស ទេវបុត្តស្ស សន្តិកេ ‘ធម្មំ សោស្សាមា’តិ. តិណ្ណាហំ, ភន្តេ, ធម្មានំ អតិត្តោ អប្បដិវានោ កាលង្កតោ. កតមេសំ តិណ្ណំ? ភគវតោ អហំ, ភន្តេ, ទស្សនស្ស អតិត្តោ អប្បដិវានោ កាលង្កតោ; សទ្ធម្មសវនស្សាហំ, ភន្តេ, អតិត្តោ អប្បដិវានោ កាលង្កតោ; សង្ឃស្សាហំ, ភន្តេ, ឧបដ្ឋានស្ស អតិត្តោ អប្បដិវានោ កាលង្កតោ. ឥមេសំ ខោ អហំ, ភន្តេ, តិណ្ណំ ធម្មានំ អតិត្តោ អប្បដិវានោ កាលង្កតោ’’តិ.

‘‘នាហំ ភគវតោ ទស្សនស្ស, តិត្តិមជ្ឈគា [តិត្តិ តិត្តិសម្ភវំ (ក.)] កុទាចនំ;

សង្ឃស្ស ឧបដ្ឋានស្ស, សទ្ធម្មសវនស្ស ច.

‘‘អធិសីលំ សិក្ខមានោ, សទ្ធម្មសវនេ រតោ;

តិណ្ណំ ធម្មានំ អតិត្តោ, ហត្ថកោ អវិហំ គតោ’’តិ. បញ្ចមំ;