៦. កដុវិយសុត្តំ

១២៩. ឯកំ សមយំ ភគវា ពារាណសិយំ វិហរតិ ឥសិបតនេ មិគទាយេ. អថ ខោ ភគវា បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ ពារាណសិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ. អទ្ទសា ខោ ភគវា គោយោគបិលក្ខស្មិំ [គោយោគមិលក្ខស្មិំ (ស្យា. កំ. ក.)] បិណ្ឌាយ ចរមានោ [ចរមានំ (ក.)] អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ រិត្តស្សាទំ ពាហិរស្សាទំ មុដ្ឋស្សតិំ អសម្បជានំ អសមាហិតំ វិព្ភន្តចិត្តំ បាកតិន្ទ្រិយំ. ទិស្វា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច –

‘‘មា ខោ ត្វំ, ភិក្ខុ, អត្តានំ កដុវិយមកាសិ. តំ វត ភិក្ខុ កដុវិយកតំ អត្តានំ អាមគន្ធេន [អាមគន្ធេ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] អវស្សុតំ មក្ខិកា នានុបតិស្សន្តិ នាន្វាស្សវិស្សន្តីតិ [នានុពន្ធិស្សន្តិ (ក.)], នេតំ ឋានំ វិជ្ជតី’’តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវតា ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិតោ សំវេគមាបាទិ. អថ ខោ ភគវា ពារាណសិយំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –

‘‘ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ ពារាណសិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិំ. អទ្ទសំ ខោ អហំ, ភិក្ខវេ, គោយោគបិលក្ខស្មិំ បិណ្ឌាយ ចរមានោ អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ រិត្តស្សាទំ ពាហិរស្សាទំ មុដ្ឋស្សតិំ អសម្បជានំ អសមាហិតំ វិព្ភន្តចិត្តំ បាកតិន្ទ្រិយំ. ទិស្វា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោចំ –

‘‘‘មា ខោ ត្វំ, ភិក្ខុ, អត្តានំ កដុវិយមកាសិ. តំ វត ភិក្ខុ កដុវិយកតំ អត្តានំ អាមគន្ធេន អវស្សុតំ មក្ខិកា នានុបតិស្សន្តិ នាន្វាស្សវិស្សន្តីតិ, នេតំ ឋានំ វិជ្ជតី’តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ ភិក្ខុ មយា ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិតោ សំវេគមាបាទី’’តិ. ឯវំ វុត្តេ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កិំ នុ ខោ, ភន្តេ, កដុវិយំ? កោ អាមគន្ធោ? កា មក្ខិកា’’តិ?

‘‘អភិជ្ឈា ខោ, ភិក្ខុ, កដុវិយំ; ព្យាបាទោ អាមគន្ធោ; បាបកា អកុសលា វិតក្កា មក្ខិកា. តំ វត, ភិក្ខុ, កដុវិយកតំ អត្តានំ អាមគន្ធេន អវស្សុតំ មក្ខិកា នានុបតិស្សន្តិ នាន្វាស្សវិស្សន្តីតិ, នេតំ ឋានំ វិជ្ជតី’’តិ.

‘‘អគុត្តំ ចក្ខុសោតស្មិំ, ឥន្ទ្រិយេសុ អសំវុតំ;

មក្ខិកានុបតិស្សន្តិ, សង្កប្បា រាគនិស្សិតា.

‘‘កដុវិយកតោ ភិក្ខុ, អាមគន្ធេ អវស្សុតោ;

អារកា ហោតិ និព្ពានា, វិឃាតស្សេវ ភាគវា.

‘‘គាមេ វា យទិ វារញ្ញេ, អលទ្ធា សមថមត្តនោ [សមមត្តនោ (សី. ស្យា. កំ.), សម្មមត្តនោ (បី.)];

បរេតិ [ចរេតិ (ស្យា. ក.)] ពាលោ ទុម្មេធោ, មក្ខិកាហិ បុរក្ខតោ.

‘‘យេ ច សីលេន សម្បន្នា, បញ្ញាយូបសមេរតា;

ឧបសន្តា សុខំ សេន្តិ, នាសយិត្វាន មក្ខិកា’’តិ. ឆដ្ឋំ;