੫. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੫੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਦ੍ਦਾ ਕਾਪਿਲਾਨੀ ਸਾਕੇਤੇ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਤਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਦੇਯ੍ਯ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮਹਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਆਗਚ੍ਛਤੁ, ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਦ੍ਦਾ ਕਾਪਿਲਾਨੀ ਸਾਕੇਤਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਤਿ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ. ਭਦ੍ਦਾਪਿ ਕਾਪਿਲਾਨੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ [ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਯੇਵ (ਕ.)] ਹੋਤਿ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ ਉਲ਼ਾਰਸਮ੍ਭਾਵਿਤਾ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ – ‘‘ਅਯ੍ਯਾ ਭਦ੍ਦਾ ਕਾਪਿਲਾਨੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ ਉਲ਼ਾਰਸਮ੍ਭਾਵਿਤਾ’’ਤਿ ਭਦ੍ਦਂ ਕਾਪਿਲਾਨਿਂ ਪਠਮਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਇਸ੍ਸਾਪਕਤਾ – ‘‘ਇਮਾ ਕਿਰ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਾ ਯਾ ਇਮਾ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਹੁਲਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਹੁਲਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਦ੍ਦਂ ਕਾਪਿਲਾਨਿਂ ਉਪਸ੍ਸਯਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਯ੍ਯਾਯ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤੀਤਿ [ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੫੧. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੫੨. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ. ਉਪਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ ਕਵਾਟਬਦ੍ਧੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ. ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਾ ਆਹਤਚਿਤ੍ਤਾ ਖਿਲਜਾਤਾ.

ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯਾਤਿ ਗਬ੍ਭੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਮੁਖਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਮੁਖੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਏਕੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੁਕੇਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ [ਏਤ੍ਥ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ਇਦਿਸੇਸੁ ਆਣਤ੍ਤਿਸਹਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਤਮਨੁਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੋਧਿਤਮਿਦਂ]. ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤਾ ਬਹੁਕੇਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੫੩. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਕਵਾਟਬਦ੍ਧਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਵਾਟਬਦ੍ਧਾ ਵਾ ਅਕਵਾਟਬਦ੍ਧਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੯੫੪. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਨਿਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਿਕਂ ਕਲਹਕਾਰਿਕਂ ਵਿਵਾਦਕਾਰਿਕਂ ਭਸ੍ਸਕਾਰਿਕਂ ਸਙ੍ਘੇ ਅਧਿਕਰਣਕਾਰਿਕਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਿਂ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨਿਂ ਵਾ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਤਿ ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.