੪. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਕਣ੍ਡਂ (ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗੋ)

੧. ਲਸੁਣਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਯ੍ਯਾਯੋ ਛਸਟ੍ਠਿਸਤਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ

ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੭੯੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਪਾਸਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਲਸੁਣੇਨ ਪਵਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਯਾਸਂ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਲਸੁਣੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਹਂ ਲਸੁਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਖੇਤ੍ਤਪਾਲੋ ਚ ਆਣਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਕਮੇਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਦ੍ਵੇਤਯੋ ਭਣ੍ਡਿਕੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਭਤਂ ਲਸੁਣਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਲਸੁਣੇਨ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਾਯ੍ਯੇ. ਯਥਾਭਤਂ ਲਸੁਣਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂ. ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸਿ. ਖੇਤ੍ਤਪਾਲੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਤੀਤਿ [ਹਰਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਜਾਪਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਧੀਤਰੋ – ਨਨ੍ਦਾ, ਨਨ੍ਦਵਤੀ, ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਹਂਸਯੋਨਿਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋਵਣ੍ਣਮਯਾ ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਾਸਂ ਏਕੇਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਅਯਂ ਹਂਸੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕੇਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਹਂਸਰਾਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਜਾਯਮਾਨਾ ਪਤ੍ਤਾ ਸੇਤਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਦਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਤਿਲੋਭੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਾ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਇਦਾਨਿ ਲਸੁਣਾ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

[ਜਾ. ੧.੧.੧੩੬ ਸੁਵਣ੍ਣਹਂਸਜਾਤਕੇਪਿ] ‘‘ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ ਤੇਨ ਤੁਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਅਤਿਲੋਭੋ ਹਿ ਪਾਪਕੋ;

ਹਂਸਰਾਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸੁਵਣ੍ਣਾ ਪਰਿਹਾਯਥਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੯੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਲਸੁਣਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੯੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਲਸੁਣਂ ਨਾਮ ਮਾਗਧਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੭੯੬. ਲਸੁਣੇ ਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਲਸੁਣੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਲਸੁਣੇ ਅਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਲਸੁਣੇ ਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਲਸੁਣੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਲਸੁਣੇ ਅਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੯੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਲਣ੍ਡੁਕੇ, ਭਞ੍ਜਨਕੇ, ਹਰੀਤਕੇ, ਚਾਪਲਸੁਣੇ, ਸੂਪਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਮਂਸਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਤੇਲਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਸਾਲ਼ਵੇ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੇ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੯੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਵੇਸਿਯਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਗ੍ਗਾ ਏਕਤਿਤ੍ਥੇ ਨਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਵੇਸਿਯਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਯੋ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਾਸਂ ਵੇਸਿਯਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤੀਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੯੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਮ੍ਬਾਧੇ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੦੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਨਾਮ ਉਭੋ ਉਪਕਚ੍ਛਕਾ, ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਂ.

ਸਂਹਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਲੋਮਂ ਸਂਹਰਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਬਹੁਕੇਪਿ ਲੋਮੇ ਸਂਹਰਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੦੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੩. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੦੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤਾ ਓਵਰਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਲਘਾਤਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਦੁਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਦੁਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਲਘਾਤਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਲਘਾਤਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਲਘਾਤਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੦੩. ‘‘ਤਲਘਾਤਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੦੪. ਤਲਘਾਤਕਂ ਨਾਮ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤੇਨਪਿ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣੇ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੦੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੦੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਪੁਰਾਣਰਾਜੋਰੋਧਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ [ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਾਣਰਾਜੋਰੋਧੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪੀਲ਼ਿਤਾ ਯੇਨ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਰਾਜਾ ਖੋ, ਅਯ੍ਯੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚਿਰਾਚਿਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਥਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਧਾਰੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜਤੁਮਟ੍ਠਕੇਨ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਏਤਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਜਤੁਮਟ੍ਠਕ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਿਤੁਂ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਮਕ੍ਖਿਕਾਹਿ ਸਮ੍ਪਰਿਕਿਣ੍ਣਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਸ੍ਸਿਦਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਮਯ੍ਹਿਦਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਂ ਆਦਿਯਤੀਤਿ [ਆਦਿਯੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੦੭. ‘‘ਜਤੁਮਟ੍ਠਕੇ [ਜਤੁਮਟ੍ਟਕੇ (ਸੀ.)] ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੦੮. ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਂ ਨਾਮ ਜਤੁਮਯਂ ਕਟ੍ਠਮਯਂ ਪਿਟ੍ਠਮਯਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਮਯਂ.

ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੦੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੫. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੧੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿ ਗੋਤਮੀ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਧੋਵਾਤੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ – ‘‘ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ, ਭਗਵਾ, ਮਾਤੁਗਾਮੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਆਦਿਯਨ੍ਤੁ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕ’’ਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਂ ਗੋਤਮਿਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿ ਗੋਤਮੀ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਸਮਾਦਪਿਤਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣੇ ਵਣਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਆਦਿਯਤੀ’’ਤਿ [ਆਦਿਯੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੧੧. ‘‘ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਆਦਿਯਮਾਨਾਯ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬਪਰਮਂ ਆਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੧੨. ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਨਾਮ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਸ੍ਸ ਧੋਵਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਆਦਿਯਮਾਨਾਯਾਤਿ ਧੋਵਨ੍ਤਿਯਾ.

ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬਪਰਮਂ ਆਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਙ੍ਗੁਲੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਪਬ੍ਬਪਰਮਾ ਆਦਾਤਬ੍ਬਾ.

ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੧੩. ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਾ ਆਦਿਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਆਦਿਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਾ ਆਦਿਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਊਨਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੮੧੪. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬਪਰਮਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਊਨਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਬ੍ਬਪਰਮਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੬. ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੧੫. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਭਤ੍ਤਵਿਸ੍ਸਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਨੀਯੇਨ ਚ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਚ ਉਪਤਿਟ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਚਾਵਦਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਪਸਾਦੇਤਿ – ‘‘ਮਾ, ਭਗਿਨਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਕਾਸਿ. ਨੇਤਂ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਏਵਞ੍ਚ ਏਵਞ੍ਚ ਕਰੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਨ ਸਹਸੀ’’ਤਿ – ਪਾਨੀਯਥਾਲਕਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਸੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਪਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਹਾਰਂ ਅਦਾਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੧੬. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਨੀਯੇਨ ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੧੭. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ.

ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਪਾਨੀਯਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਨੀਯਂ.

ਵਿਧੂਪਨਂ ਨਾਮ ਯਾ ਕਾਚਿ ਬੀਜਨੀ.

ਉਪਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੧੮. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਪਾਨੀਯੇਨ ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਪਾਨੀਯੇਨ ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਪਾਨੀਯੇਨ ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਖਾਦਨੀਯਂ ਖਾਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੮੧੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦੇਤਿ, ਦਾਪੇਤਿ, ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੭. ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੨੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਸ੍ਸਕਾਲੇ ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਅਤਿਹਰਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਟ੍ਠਾਨੇ – ‘‘ਦੇਥਾਯ੍ਯੇ, ਭਾਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਲਿਬੁਨ੍ਧੇਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੨੧. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਭਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਭਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੨੨. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਆਮਕਧਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਸਾਲਿ ਵੀਹਿ ਯਵੋ ਗੋਧੁਮੋ ਕਙ੍ਗੁ ਵਰਕੋ ਕੁਦ੍ਰੁਸਕੋ.

ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਵਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਭਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਭਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਭਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਪਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ. ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ.

‘‘ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੨੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ, ਅਪਰਣ੍ਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੮. ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੨੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਿਬ੍ਬਿਟ੍ਠਰਾਜਭਟੋ ‘‘ਤਞ੍ਞੇਵ ਭਟਪਥਂ ਯਾਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਸਂ ਨਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਕਟਾਹੇ ਵਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੀ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਸੁਮ੍ਭਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣਿਯੋ ਇਮਾ ਮੁਣ੍ਡਾ ਬਨ੍ਧਕਿਨਿਯੋ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਗੂਥਕਟਾਹਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਸੁਮ੍ਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਇਮਾਸਂ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਝਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ! ਉਮ੍ਮੁਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਪਸ੍ਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਉਮ੍ਮੁਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਭੋ, ਉਮ੍ਮੁਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮਾ ਮਂ, ਭੋ, ਮੁਣ੍ਡਾ ਬਨ੍ਧਕਿਨਿਯੋ ਗੂਥਕਟਾਹਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਆਸੁਮ੍ਭਿਂਸੁ. ਇਮਾਸਂ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਝਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਮਙ੍ਗਲਂ ਏਤਂ. ਸਹਸ੍ਸਂ ਲਚ੍ਛਸਿ ਤਞ੍ਚ ਭਟਪਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੀਸਂ ਨਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਲਤ੍ਥ ਤਞ੍ਚ ਭਟਪਥਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੨੫. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਵਂ ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਂ ਵਾ ਵਿਘਾਸਂ ਵਾ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇ ਵਾ ਤਿਰੋਪਾਕਾਰੇ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯ ਵਾ ਛਡ੍ਡਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੨੬. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਉਚ੍ਚਾਰੋ ਨਾਮ ਗੂਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਸ੍ਸਾਵੋ ਨਾਮ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸਙ੍ਕਾਰਂ ਨਾਮ ਕਚਵਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਵਿਘਾਸਂ ਨਾਮ ਚਲਕਾਨਿ ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠੋਦਕਂ ਵਾ.

ਕੁਟ੍ਟੋ ਨਾਮ ਤਯੋ ਕੁਟ੍ਟਾ – ਇਟ੍ਠਕਾਕੁਟ੍ਟੋ, ਸਿਲਾਕੁਟ੍ਟੋ, ਦਾਰੁਕੁਟ੍ਟੋ.

ਪਾਕਾਰੋ ਨਾਮ ਤਯੋ ਪਾਕਾਰਾ – ਇਟ੍ਠਕਾਪਾਕਾਰੋ, ਸਿਲਾਪਾਕਾਰੋ, ਦਾਰੁਪਾਕਾਰੋ.

ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਤਿ ਕੁਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਰਤੋ. ਤਿਰੋਪਾਕਾਰੇਤਿ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਪਰਤੋ.

ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਯਂ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਛਡ੍ਡਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤਾ ਬਹੁਕਮ੍ਪਿ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੨੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਅਵਲ਼ਞ੍ਜੇ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੯. ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੨੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੂਪਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਯਵਖੇਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਕਾਰਮ੍ਪਿ ਵਿਘਾਸਮ੍ਪਿ ਖੇਤ੍ਤੇ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਯਵਖੇਤ੍ਤਂ ਦੂਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਕਾਰਮ੍ਪਿ ਵਿਘਾਸਮ੍ਪਿ ਹਰਿਤੇ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਕਾਰਮ੍ਪਿ ਵਿਘਾਸਮ੍ਪਿ ਹਰਿਤੇ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਚ੍ਚਾਰਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਾਵਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਕਾਰਮ੍ਪਿ ਵਿਘਾਸਮ੍ਪਿ ਹਰਿਤੇ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੨੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਵਂ ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਂ ਵਾ ਵਿਘਾਸਂ ਵਾ ਹਰਿਤੇ ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯ ਵਾ ਛਡ੍ਡਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੩੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਉਚ੍ਚਾਰੋ ਨਾਮ ਗੂਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਸ੍ਸਾਵੋ ਨਾਮ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸਙ੍ਕਾਰਂ ਨਾਮ ਕਚਵਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਵਿਘਾਸਂ ਨਾਮ ਚਲਕਾਨਿ ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਕਾਨਿ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠੋਦਕਂ ਵਾ.

ਹਰਿਤਂ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ਅਪਰਣ੍ਣਂ ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਂ ਰੋਪਿਮਂ.

ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਯਂ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੩੧. ਹਰਿਤੇ ਹਰਿਤਸਞ੍ਞਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ ਵਾ ਛਡ੍ਡਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਹਰਿਤੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ ਵਾ ਛਡ੍ਡਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਹਰਿਤੇ ਅਹਰਿਤਸਞ੍ਞਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ ਵਾ ਛਡ੍ਡਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਹਰਿਤੇ ਹਰਿਤਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਹਰਿਤੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਹਰਿਤੇ ਅਹਰਿਤਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੮੩੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਖੇਤ੍ਤਮਰਿਯਾਦੇ [ਛਡ੍ਡਿਤਖੇਤ੍ਤੇ (?) ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਛਡ੍ਡੇਤਿ ਸਾਮਿਕੇ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੧੦. ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੩੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜੋ ਹੋਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਅਗਮਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਗੀਤਮ੍ਪਿ ਵਾਦਿਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਯੋ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਗੀਤਮ੍ਪਿ ਵਾਦਿਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਗੀਤਮ੍ਪਿ ਵਾਦਿਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਗੀਤਮ੍ਪਿ ਵਾਦਿਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੩੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨਚ੍ਚਂ ਵਾ ਗੀਤਂ ਵਾ ਵਾਦਿਤਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੩੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਨਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਚ੍ਚਂ. ਗੀਤਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗੀਤਂ. ਵਾਦਿਤਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾਦਿਤਂ.

੮੩੬. ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਦਸ੍ਸਨੂਪਚਾਰਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਏਕਮੇਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਦਸ੍ਸਨੂਪਚਾਰਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੩੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਰਾਮੇ ਠਿਤਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਠਿਤੋਕਾਸਂ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਾਦੇਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਪਟਿਪਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਸਤਿ ਕਰਣੀਯੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਸੁਣਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

ਲਸੁਣਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.

੨. ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੩੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਞਾਤਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਗਾਮਕਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿਪਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਤਿਪੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿਪੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਤਿਪਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੩੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੪੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇਤਿ ਓਗ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ. ਅਪ੍ਪਦੀਪੇਤਿ ਅਨਾਲੋਕੇ.

ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸੋ ਨ ਯਕ੍ਖੋ ਨ ਪੇਤੋ ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਟਿਬਲੋ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁਂ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ. ਏਕੇਨੇਕਾਤਿ ਪੁਰਿਸੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ.

ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਠਿਤਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਪੇਤੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੮੪੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਦੁਤਿਯੋ [ਯਾ ਕਾਚਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਦੁਤਿਯਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਹੋਤਿ, ਅਰਹੋਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੪੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਞਾਤਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਗਾਮਕਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿਪਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਤਿਪੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿਪੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਤਿਪਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੪੩. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੪੪. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਓਕਾਸੋ ਕੁਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਕਵਾਟੇਨ ਵਾ ਕਿਲਞ੍ਜੇਨ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਥਮ੍ਭੇਨ ਵਾ ਕੋਤ੍ਥਲ਼ਿਯਾ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ. ਏਕੇਨੇਕਾਤਿ ਪੁਰਿਸੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ.

ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਠਿਤਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੪੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਦੁਤਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਰਹੋਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੩. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੪੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਦ੍ਦਾਯ ਕਾਪਿਲਾਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਞਾਤਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਗਾਮਕਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿਪਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਤਿਪੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਤਿਪੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲਪਿਸ੍ਸਤਿਪਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੪੭. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੪੮. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਕੁਟ੍ਟੇਨ ਵਾ ਕਵਾਟੇਨ ਵਾ ਕਿਲਞ੍ਜੇਨ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਥਮ੍ਭੇਨ ਵਾ ਕੋਤ੍ਥਲ਼ਿਯਾ ਵਾ, ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.

ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸੋ, ਨ ਯਕ੍ਖੋ ਨ ਪੇਤੋ ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ, ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਟਿਬਲੋ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁਂ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ. ਏਕੇਨੇਕਾਤਿ ਪੁਰਿਸੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ.

ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਠਿਤਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਪੇਤੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੮੪੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਦੁਤਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਰਹੋਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.