੩. ਨਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੮੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ [ਮਹਾਵ. ੩੫੦] ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਵੇਸਿਯਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਗ੍ਗਾ ਏਕਤਿਤ੍ਥੇ ਨਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਵੇਸਿਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਸੁਂ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਦਹਰਾਨਂ [ਦਹਰਾਨਂ ਦਹਰਾਨਂ (ਸੀ.)] ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਿਣ੍ਣੇਨ, ਨਨੁ ਨਾਮ ਕਾਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ! ਯਦਾ ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਥ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਿਸ੍ਸਥ. ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਵੇਸਿਯਾਹਿ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡਿਯਮਾਨਾ ਮਙ੍ਕੂ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਦਸ ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਪਟਿਚ੍ਚ – ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾਯ…ਪੇ… ਵਿਨਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੮੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨਗ੍ਗਾ ਨਹਾਯੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੮੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਨਗ੍ਗਾ ਨਹਾਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਿਵਤ੍ਥਾ ਵਾ ਅਪਾਰੁਤਾ ਵਾ ਨਹਾਯਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਨਹਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੮੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਿਕਾਯ ਵਾ ਨਟ੍ਠਚੀਵਰਿਕਾਯ ਵਾ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੮੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ [ਮਹਾਵ. ੩੫੧] ਉਦਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਉਦਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਉਦਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਸੁਂ [ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੩੧-੫੪੫)]. ਪੁਰਤੋਪਿ ਪਚ੍ਛਤੋਪਿ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਉਦਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਉਦਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਉਦਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੮੮. ‘‘ਉਦਕਸਾਟਿਕਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਾਰਯਮਾਨਾਯ ਪਮਾਣਿਕਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤਿਯਾ ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੮੯. ਉਦਕਸਾਟਿਕਾ ਨਾਮ ਯਾਯ ਨਿਵਤ੍ਥਾ [ਨਿਵਤ੍ਥਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਹਾਯਤਿ.

ਕਾਰਯਮਾਨਾਯਾਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਵਾ.

ਪਮਾਣਿਕਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.

੮੯੦. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੮੯੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਊਨਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਿਤਾਨਂ ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਵਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੩. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੯੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਮਹਗ੍ਘੇ ਚੀਵਰਦੁਸ੍ਸੇ ਚੀਵਰਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤਿ ਦੁਸ੍ਸਿਬ੍ਬਿਤਂ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਖੋ ਇਦਂ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਦੁਸ੍ਸਂ; ਚੀਵਰਞ੍ਚ ਖੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦੁਸ੍ਸਿਬ੍ਬਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਮਿ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯੇ, ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੯੩. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬੇਯ੍ਯ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੯੪. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ.

ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ.

ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀਤਿ ਅਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ.

ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਸਯਂ ਸਿਬ੍ਬੇਯ੍ਯ. ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਯ੍ਯ.

ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਂ. ‘‘ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੮੯੫. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਸਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਸਿਬ੍ਬਤਿ ਨ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੮੯੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ, ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨ ਲਭਤਿ, ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਚਤੂਹਪਞ੍ਚਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਗਿਲਾਨਾਯ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੮੯੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਚਿਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਣ੍ਣਕਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਤਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਸ੍ਸਿਮਾਨਿ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਾਨਿ ਕਣ੍ਣਕਿਤਾਨੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੮੯੮. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਞ੍ਚਾਹਿਕਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਚਾਰਂ [ਸਙ੍ਘਾਟਿਵਾਰਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੮੯੯. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਾਹਿਕਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਮਂ ਦਿਵਸਂ ਪਞ੍ਚ ਚੀਵਰਾਨਿ ਨੇਵ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਨ ਪਾਰੁਪਤਿ ਨ ਓਤਾਪੇਤਿ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਦਿਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੦੦. ਪਞ੍ਚਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਚਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਚਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਪਞ੍ਚਾਹਾਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਚਾਹਾਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਚਾਹਾਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੯੦੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਂ ਦਿਵਸਂ ਪਞ੍ਚ ਚੀਵਰਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਵਾ ਪਾਰੁਪਤਿ ਵਾ ਓਤਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਗਿਲਾਨਾਯ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੫. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੦੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਅਲ੍ਲਚੀਵਰਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਪਾਯ੍ਯੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਚੀਵਰਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ? ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਯ੍ਹਂ ਚੀਵਰਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਾਰੁਪਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਾਰੁਪਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਾਰੁਪਤੀਤਿ [ਪਾਰੁਪੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਾਰੁਪਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੦੩. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੦੪. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਂ ਨਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਤਸ੍ਸਾ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਤਂ ਵਾ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਵਾ ਪਾਰੁਪਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੦੫. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੯੦੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਾ ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਆਪੁਚ੍ਛਾ ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਵਾ ਪਾਰੁਪਤਿ ਵਾ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਿਕਾਯ, ਨਟ੍ਠਚੀਵਰਿਕਾਯ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੬. ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੦੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਬਹੁਕਿਚ੍ਚਾ ਬਹੁਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਘਰਂ ਡਯ੍ਹਤਿ. ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ! ਉਭਯੇਨਾਮ੍ਹ ਪਰਿਬਾਹਿਰਾ [ਪਰਿਹੀਨਾ (ਸੀ.)], ਭੋਗੇਹਿ ਚ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਗਣਸ੍ਸ ਚੀਵਰਲਾਭਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਗਣਸ੍ਸ ਚੀਵਰਲਾਭਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਅਕਾਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਗਣਸ੍ਸ ਚੀਵਰਲਾਭਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੦੮. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਗਣਸ੍ਸ ਚੀਵਰਲਾਭਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੦੯. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਗਣੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ.

ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਇਮੇ ਚੀਵਰਂ ਨ [ਇਮਂ ਚੀਵਰਂ (ਕ.)] ਦਦੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੯੧੦. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੭. ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੧੧. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਭਾਜੇਤੁਕਾਮੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਨ ਤਾਵ ਚੀਵਰਂ ਭਾਜੀਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਚੀਵਰਵਿਭਙ੍ਗਂ ਪਟਿਬਾਹਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨ ਤਾਵ ਚੀਵਰਂ ਭਾਜੀਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ [ਵਿਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਆਗਤਾਸੁ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਭਾਜਾਪੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਚੀਵਰਵਿਭਙ੍ਗਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਚੀਵਰਵਿਭਙ੍ਗਂ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ [ਪਟਿਬਾਹੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਚੀਵਰਵਿਭਙ੍ਗਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੧੨. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਚੀਵਰਵਿਭਙ੍ਗਂ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੧੩. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਧਮ੍ਮਿਕੋਨਾਮ ਚੀਵਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਸਮਗ੍ਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜੇਤਿ.

ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਥਂ ਇਮਂ ਚੀਵਰਂ ਨ ਭਾਜੇਯ੍ਯਾਤਿ [ਚੀਵਰਂ ਭਾਜੇਯ੍ਯਾਤਿ (ਕ.)] ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੧੪. ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਧਮ੍ਮਿਕੇ ਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਿਕੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੯੧੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੮. ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੧੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨਟਾਨਮ੍ਪਿ ਨਟਕਾਨਮ੍ਪਿ ਲਙ੍ਘਕਾਨਮ੍ਪਿ ਸੋਕਜ੍ਝਾਯਿਕਾਨਮ੍ਪਿ [ਸੋਕਸਾਯਿਕਾਨਮ੍ਪਿ (ਸੀ.)] ਕੁਮ੍ਭਥੂਣਿਕਾਨਮ੍ਪਿ [ਕੁਮ੍ਭਥੁਣਿਕਾਨਮ੍ਪਿ (ਕ.)] ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਦੇਤਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਸਤਿ [ਪਰਿਸਤਿਂ (ਸੀ.)] ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਥਾ’’ਤਿ. ਨਟਾਪਿ ਨਟਕਾਪਿ ਲਙ੍ਘਕਾਪਿ ਸੋਕਜ੍ਝਾਯਿਕਾਪਿ ਕੁਮ੍ਭਥੂਣਿਕਾਪਿ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਰਿਸਤਿ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ; ਦੇਥ ਅਯ੍ਯਾਯ, ਕਰੋਥ ਅਯ੍ਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ, ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਦੇਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੧੭. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯ ਵਾ ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੧੮. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਗਾਰਿਕੋ ਨਾਮ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ.

ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਸਾਮਣੇਰਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਮਾਪਨ੍ਨੋ.

ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਞ੍ਚ ਸਾਮਣੇਰਿਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾ ਕਾਚਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਸਮਾਪਨ੍ਨਾ.

ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਕਪ੍ਪਕਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੧੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਦੇਤਿ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਦੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੯. ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੨੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚੇ ਮਯਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਕ੍ਕੋਮ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚੀਵਰਂ ਭਾਜੇਤੁਕਾਮਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਗਮੇਥ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਤ੍ਥਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਗਚ੍ਛਾਯ੍ਯੇ, ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਯੇਨ ਤਂ ਕੁਲਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੇਥਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਕ੍ਕੋਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾਯ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾਯ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤੀਤਿ [ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾਯ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੨੧. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾਯ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੨੨. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾ ਨਾਮ ‘‘ਸਚੇ ਮਯਂ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਦਸ੍ਸਾਮ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ.

ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯੋ ਨਾਮ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਮਾਸੋ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ.

ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਦਿਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਦਿਵਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੨੩. ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੇ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੇ ਅਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਕਾਲਸਮਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਅਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੇ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੇ ਅਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੯੨੪. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੧੦. ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੯੨੫. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਪਾਸਕੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਾਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਮਹੇ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਥਿਨਂ ਅਤ੍ਥਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਯਾਚਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਕਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੯੨੬. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਕਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਕਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਕਥਿਨਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਾਰੋ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਉਬ੍ਭਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਥਿਨਂ, ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

੯੨੭. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਯਾਚਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਚੀਵਰਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਪਟਿਬਾਹਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਨ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ [ਪਟਿਬਾਹੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੯੨੮. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰਂ ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੨੯. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਨਾਮ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੋ ਸਮਗ੍ਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਤਿ.

ਪਟਿਬਾਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਇਦਂ ਕਥਿਨਂ ਨ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ [ਕਥਿਨਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯਾਤਿ (ਕ.)] ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੯੩੦. ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਧਮ੍ਮਿਕੇ ਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਿਕੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੯੩੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

ਨਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.