੯. ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਿਭਾਵਨਾ

੩੫. ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਾਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾਦਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਾਵਿਸੇਸਭੂਤੋ ਵਿਭਙ੍ਗੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ‘‘ਕਤਮੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਦੇਸਨਾਹਾਰਾਦੀਸੁ ਕਤਮੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੋ ਹਾਰੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੋ ਹਾਰੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਤਮਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਤਮੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਕਥਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਯਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਏਵਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਯਥਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੇ ਅਕੁਸਲਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਤੀ’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫) –

ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਹਾਯਕਸ੍ਸ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਯਕਭਾਵਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਪਸਤ੍ਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਹਿ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲਾਦਿਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਰਵਸੇਸਾਵ ਗਹਿਤਾ. ‘‘ਯਾਯ ਭਾਵਿਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਤਿ, ਯਦਿ ਕੇਵਲਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਤਦਵਸੇਸਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਜਿਣ੍ਣਾ

ਭਵੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯੇ ਚਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨੇਕੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਰਹਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਭਾਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾ ਭਵਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੨; ਮਹਾਵ. ੧).

‘‘ਯਦਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਯੇਵ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨੇਕੇ ਕੁਸਲਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਭਾਵੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤੋ, ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋਜਨਤ੍ਥ ਆਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਪਸਤ੍ਥਾ ਵਾਚਾ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਸ੍ਸ. ‘‘ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥੋਸਮ੍ਮਾ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ‘‘ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਾਵ ਸਮਾਨਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਂ ਵਿਗਤਂ ਭਵਤਿ. ‘‘ਯੇ ਚਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੬. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਾਦਿਕਾਯੇਵ ਅਕੁਸਲਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਾਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਮੁਖੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾਦਿਤੋ ਵੇਰਮਣਿਯਾਦੀਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਯਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਲਵਾਦਿਸ੍ਸਾਤਿ ਵਦਿਤਬ੍ਬਕਾਲੇ ਵਦਿਤਬ੍ਬਂ ਵਦਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਕਾਲਵਾਦੀ, ਤਸ੍ਸ.

‘‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨੇਵ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਕਾਰੇਨਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚੀਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਮੁਖੇਨੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਹਿ ਏਵ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਕਾਯੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਪਰੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਯੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ. ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇ ਯੁਤ੍ਤਾ. ਵਾਦਾ ਚ ਅਨੁਵਾਦਾ ਚ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦਾ, ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਗਰਹਣੇਨ. ਪੁਜ੍ਜਾ ਪੂਜਿਤਬ੍ਬਾ ਚ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਪਾਸਂਸਾ ਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਾ ਚ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦਿਕਂ ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਞ੍ਚ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਿਕਾ, ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਨ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਪਾਸਂਸਾ ਚ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਾਚਿਕਾ, ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਨ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਪਾਸਂਸਾ ਚ. ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ, ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਨ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਪਾਸਂਸਾ ਚ. ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਿਕਾ, ਤੇ ਭਵਨ੍ਤੋ ਨ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਪਾਸਂਸਾ ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ ਅਤ੍ਥਿ.

‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਗਰਹਵਸੇਨੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਾਦਯੋ ਚ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਨਾਵਸੇਸਾਨਂ ਪਸਂਸਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਾਮਾਦੀਨਂ ਪਸਂਸਾਵਸੇਨਪਿ ਕਾਮਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਵੇਰਮਣਿਯਾਦਯੋਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚਿ ਏਵਮਾਹਂਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾ, ਆਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾ, ਨਿਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮੀਯਨ੍ਤੇਤਿ ਕਾਮਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਵਸੇਨ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਨਾਤਿਪਣੀਤਾ ਕਾਮਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਤਿਪਣੀਤਾ ਕਾਮਾ ਪਰਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਤਿਪਣੀਤਤਰਾ ਕਾਮਾ ਆ ਭੁਸੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ, ਨਿਯਤਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ. ਭਾਵਯਿਤਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾ, ਬਹੁਲੀਕਾਤਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕਾਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਮਾਤਿ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਭਾਵਯਿਤਬ੍ਬਾ ਵਡ੍ਢਾਪੇਤਬ੍ਬਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ, ਬਹੂਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਵਡ੍ਢਾਪੇਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾਤਿ ਯੇ ਚ ਕਾਮਵਸਿਕਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਕੇਚਿ ਏਵਮਾਹਂਸੁ ਤੇਸਂ ਕਾਮਵਸਿਕਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਤਾਦਿਸੇਹਿ ਕਾਮੇਹਿ ਵੇਰਮਣੀ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਧਮ੍ਮੋ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਕੇਚੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋਤਿ ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਾਤਪਾਦਿਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ ਤਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਾਤਪਾਦਿਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਮਜ੍ਝਿਮਾਪਟਿਪਦਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਿਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਅਧਮ੍ਮੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਅਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਾਪਂ ਨਿਜ੍ਜਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਹਿਂਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਰੀਰਤਾਪਨੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋਤਿ.

ਯੇ ਚ ਤਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ ਕੇਚਿ ਏਵਮਾਹਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਤਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਨਂ ਅਨਵਜ੍ਜਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਰੀਰਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮੋ ਸੁਖੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਮ੍ਮੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਂ, ‘‘ਕਥਂ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਕਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਮੁਖੇਨ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨਾ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂਤਿ ਤੇਭੂਮਕਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ. ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਹਿ ਤੇਭੂਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਪਗ੍ਘਰਣਕਤ੍ਤਾ ਅਸੁਭਤੋ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਦਿ ਸਰੂਪਤੋਯੇਵ ਇਮੇਸਂ ਇਮੇ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਨਿਰਵਸੇਸਾ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ, ਕਥਂ ਸਕ੍ਕਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮੋ ਆਚਰਿਯੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਰੋਚਯਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਾ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਰੁਚਿਕਸ੍ਸ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਸੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਅਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਤੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ. ਇਟ੍ਠਂ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮੋ ਆਚਰਿਯੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਰੋਚਯਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਰੁਚਿਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਸੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋ ਅਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਤੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਤੋ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋ ਭਵਤੀਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਪਟਿਪਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਕਥਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੋ ਹਾਰੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋ ਯੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੋ ਹਾਰੋ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਸੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੋ ਹਾਰੋ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਯੋਜਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਇਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਿਬਲਾਨੁਰੂਪਾ ਰਚਿਤਾ

ਵਿਭਾਵਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.