੮. ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਿਭਾਵਨਾ
੩੩. ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਆਵਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੋ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਦੇਸਨਾਹਾਰਾਦੀਸੁ ਕਤਮੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਭੂਮਿਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਭੂਤੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
‘‘ਯੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਮਿਯੋ ਇਮਿਨਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤਕਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਭਾਵਨਾ ਵਾਸਨਾ ਨਾਮ, ਵਾਸਨਾਯ ਭਾਗੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਵਾਸਨਾਭਾਗੋ, ਵਾਸਨਾਭਾਗੇ ਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਨਿਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ, ਕਤਮਂ ਤਂ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤੀਣਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ. ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਨ੍ਤਿ ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਂ ਪਦਾਲਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧੋ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਸ੍ਸ ਭਾਗੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗੋ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗੇ ਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਨਿਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ, ਕਤਮਂ ਤਂ? ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ.
‘‘ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਯਾਹਿ ਪਟਿਪਦਾਹਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਪਟਿਪਦਾ ਕਿਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਮਯਪੁਞ੍ਞਭਾਗੇ ਭਵਾ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯਾ. ਫਲਭਾਗੇ ਭਵਾ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਫਲਭਾਗਿਯਾ. ‘‘ਯੇਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਠਿਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਸੀਲਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤਕਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਸੀਲਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਂਵਰਤਿ ਏਤੇਨ ਸਂਵਰੇਨਾਤਿ ਸਂਵਰੋ, ਸੋ ਸਂਵਰੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ, ਸਤਿਸਂਵਰੋ, ਞਾਣਸਂਵਰੋ, ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ, ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਪਾਪਸਂਵਰਣਤੋ ਸਂਵਰੋ, ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਸੀਲਂ ਨਾਮ. ਪਜਹਤਿ ਏਤੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਤਿ ਪਹਾਨਂ, ਪਜਹਨਂ ਵਾ ਪਹਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਪਹਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੀਲਂ ਨਾਮ.
‘‘ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਭਗਵਾ ਕਤਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਤਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਦੇਸਯਤਿ, ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸੀਲੇ ਠਿਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਤਮੇਨ ਸੀਲੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਾਦੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਾਸੁ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯਾਦਿਪਟਿਪਦਾਸੁ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਭਗਵਾ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦੇਸਯਤਿ, ਸੋ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਰਸੀਲਾਦੀਸੁ ਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਂਵਰਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸੇਟ੍ਠਾਚਾਰਪੂਰਕੋ ਭਵਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਾਦੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਾਸੁ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯਾਦਿਪਟਿਪਦਾਸੁ ਫਲਭਾਗਿਯਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਦੇਸਯਤਿ, ਸੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਰਸੀਲਾਦੀਸੁ ਪਹਾਨਸੀਲੇ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪਹਾਨਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
‘‘ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਕਤਮਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ. ਦਾਨਕਥਾਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਦਾਨਦਾਨਫਲਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਦਾਨਦਾਨਫਲਕਥਾ. ਸੀਲਕਥਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਦਿਸੀਲਫਲਕਥਾ. ਸਗ੍ਗਕਥਾਤਿ ਸਗ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸੁਖਕਥਾ ਚੇਵ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਕਪੁਞ੍ਞਕਥਾ ਚ. ਆਦੀਨਵੋਤਿ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਕੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋ. ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਕੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋ. ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋਵ. ਯਾ ਦੇਸਨਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਾ, ਸਾ ਦੇਸਨਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਤੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਫਲਂ ਅਰਿਯਫਲਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਜਾਨਨਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਪਜਾਨਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਦਾਨਕਥਾਦਿਕਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ, ਇਤਰਂਯੇਵ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਮਿਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ? ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਮੀਨਂ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ ਅਸਙ੍ਕਰਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ? ਨੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ, ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਂ, ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਂ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ.
‘‘ਯੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਮਿਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਕਤਮੇਨ ਫਲੇਨ ਯੋਜਯਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯਥਾਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਤਂਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੇਸਨਾਯ ਨਯੇਨ ਨੀਤੇਨ ਫਲੇਨ ਸਬ੍ਬਤੋ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਸਂਵਰਸੀਲਪ੍ਪਹਾਨਸੀਲੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਯੋਜਯਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਯੋਜੇਨ੍ਤੇਨ ਚ ਸਬ੍ਬਤੋ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਚ ਪਦਾਦਿਵਿਚਯੇਨ ਹਾਰੇਨ ਸਂਵਰਸੀਲਾਦਿਕਂ ਫਲਂ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਫਲਂ ਗਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਫਲਂ ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਫਲਂ, ਇਦਂ ਫਲਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਫਲੇਨ ਯੋਜਯਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
‘‘ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਫਲੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਾਵਤਿਕਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤੇਨ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਯਾਵਤਿਕਾ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਦਯੋ ਵਿਭਜਨਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਭਵਿਤੁਮਰਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਤਿਕਾਹਿ ਭੂਮੀਹਿ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਂ ਯੋਜਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਯਾਵਤਿਕਾ ਫਲਭਾਗਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਦਯੋ ਵਿਭਜਨਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਭਵਿਤੁਮਰਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਤਿਕਾਹਿ ਭੂਮੀਹਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨਂ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੩੪. ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਭਾਵੇਹਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਕਥਂ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਾਭਾਗਿਯਭਾਵੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਨ –
‘‘ਏਵਂ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਭਾਵੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਦੇਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਭਾਵੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪) –
ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ, ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਨਾਮੇਨ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਾ, ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਨਾਮੇਨ ਏਕਵੀਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸਮਾਨਾ, ‘‘ਅਕੁਸਲਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾਮੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸਮਾਨਾ, ਕੁਸਲਾਦਿਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਚਨੇਨ ਵਚਨੀਯਾ ਅਤ੍ਥਾ ਕੁਸਲਾਦਿਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਟੀਕਾਯਂ –
‘‘ਨਾਮਂ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਂਮੁਖੇਨੇਵ ਸਦ੍ਦਤੋ ਤਦਤ੍ਥਾਵਗਮੋ. ਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪੇਨੇਵ ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਹਣਂ, ਨ ਵਿਸੇਸਰੂਪੇਨ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਾ ਅਤ੍ਥਾ ਸਾਧਾਰਣਰੂਪਨਾਮਾਯਤ੍ਤਗਹਣੀਯਤਾਯ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ –
ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਾਧਾਰਣਾ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਮ੍ਹਿ ਵਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਨਾ ਵਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਫੁਸਨਾਦਿਸਭਾਵਤੋ ਭਿਨ੍ਨਾਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾਯੇਵ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾਯੇਵ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਾਰਣਪਚ੍ਚਯਸਾਧਾਰਣਪਟਿਪਕ੍ਖਾਦਿਸਾਧਾਰਣਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਏਵਂਜਾਤਿਯਂ ਸਾਧਾਰਣਜਾਤਿਯਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਚਯਹਾਰੇਨ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਗਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਸਾਧਾਰਣਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤੇਸੁ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾਦੀਸੁ ਕਤਮੇ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ, ਕਤਮੇ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾਤੁਘਾਤਕਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਕਮ੍ਮਕਰਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੁਗ੍ਗਤਿਅਹੇਤੁਕਸੁਗਤਿਅਹੇਤੁਕਦੁਹੇਤੁਕਤਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਅਨਿਯਤਕਮ੍ਮਕਰਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਸ੍ਸਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਾ ਦਸ੍ਸਨਪਹਾਤਬ੍ਬਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਸਨਵਸੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾਨਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਪਹਾਤਬ੍ਬਨਾਮਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਨਿਯਤਾਨਿਯਤਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ ਚ ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਦੁਗ੍ਗਤਿਅਹੇਤੁਕਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਕਿਲੇਸਾ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਪ੍ਪਹਾਤਬ੍ਬਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਪ੍ਪਹਾਤਬ੍ਬਵਸੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾਨਮ੍ਪਿ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਨਾਮਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਚ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਉਦ੍ਧਂਭਾਗਿਯਾ ਸਂਯੋਜਨਾ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਰੂਪਰਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾਨਮ੍ਪਿ ਉਦ੍ਧਂਭਾਗਿਯਨਾਮਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਚ ਉਦ੍ਧਂਭਾਗਿਯਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਟੀਕਾਯਂ – ‘‘ਦਸ੍ਸਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਯਥਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਸਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਵਂ ਅਨਿਯਤਾਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਨ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖੇ ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਾ ਕਿਲੇਸਾ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਾ ਕਿਲੇਸਾ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖੇ ਸਾਧਾਰਣਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਕਥਂ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖੇ ਸਾਧਾਰਣਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਲੋਕਿਯਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਗਹਿਤਾ. ਅਰਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਝਾਨਲਾਭੀ ਚ ਫਲਟ੍ਠੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਨ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ. ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਹਿ ਲੋਕਿਯਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਸਾ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਹਿ ਵੀਤਰਾਗਾਵੀਤਰਾਗੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਨਾਮਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚ ਵੀਤਰਾਗਾਵੀਤਰਾਗੇਹਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚ. ‘‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚ ਲੋਕਿਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਓਧਿਸੋ ਓਧਿਸੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਕਥਂ ਵੀਤਰਾਗੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ – ‘‘ਕਥਂ ਤੇ ਓਧਿਸੋ ਗਹਿਤਾ, ਅਥ ਓਧਿਸੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਕਥਂ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘ਸਾਧਾਰਣਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿਆਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵੀਤਰਾਗਾਵੀਤਰਾਗੇਹਿ ਓਧਿਸੋ ਓਧਿਸੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਂ ਪਰਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਸਕਂ ਸਕਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਜਾਤਂ ‘‘ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਨਿਯਤਵਿਸਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਰਂ ਪਰਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਯੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਾ ਅਵੀਤਰਾਗੋ ਵਾ. ਇਮੇਹਿ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਸੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਾ ਅਵੀਤਰਾਗੋ ਵਾ ਪਰਂ ਪਰਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋਪਿ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲੋਕਿਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਹਿ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਇਮੇ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
‘‘ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵਾ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ‘‘ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਾ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ਯਾਵ ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾ ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾਵ ਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ? ਅਰਿਯੇਸੁ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਂ, ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਸੇਕ੍ਖੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਨਰਿਯੇਸੁ ‘‘ਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਭਬ੍ਬੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਂ, ‘‘ਅਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਭਬ੍ਬੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਸਂਯੋਜਨਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਨੁਸਯਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਫਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਾਰਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਅਸਾਧਾਰਣੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਫਲਟ੍ਠਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਹੀਯਮਾਨਕਿਲੇਸਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ.
ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾ ਸਂਯੋਜਨਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਨੁਸਯਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਅਟ੍ਠਮਕਸਦਿਸਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਫਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਧਮ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਫਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਟ੍ਠਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਹੀਯਮਾਨਕਿਲੇਸਤਾ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਫਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਫਲਟ੍ਠਤਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਫਲਟ੍ਠਤਾ ਚ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਾਮਂ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਸਾਧਾਰਣਂ. ਧਮ੍ਮਤਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਂ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਂ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਟ੍ਠਾਨਂ ਤਂਤਂਫਲਟ੍ਠਤਾ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਤਂਤਂਫਲਟ੍ਠਤਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਾ, ਤਂਤਂਫਲਟ੍ਠਤਾ ਚ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਨਨ੍ਤਿ ਫਲਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ, ਤੇਸਂ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਾਮਂ ‘‘ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਸਾਧਾਰਣਂ, ਧਮ੍ਮਤਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਸੀਲਂ ਸਾਧਾਰਣਂ, ਧਮ੍ਮਤਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਟ੍ਠਫਲਟ੍ਠਤਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ. ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾਦਯੋ ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸੇਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਭੇਦੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
‘‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਰਿਯੇਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਕਥਂ ਅਨਰਿਯੇਸੁ ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਨਰਿਯੇਸੁਪਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ – ‘‘ਏਵਂ ‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਅਸਾਧਾਰਣਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸੁ ਨਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘ਏਵਂ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਅਰਿਯੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬੇਸੁ ਅਨਰਿਯੇਸੁ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵਿਸੇਸਂ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ ਗਵੇਸਕੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਹੀਨੁਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਮਾਤੁਘਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਮਜਵਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਵਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਪਠਮਜਵਨਚਿਤ੍ਤੁਪਾਦਾਦਯੋ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਤ੍ਤਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਂਸਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਪਿ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤੇਸੁਪਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਮਜਵਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਅਨਿਯਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਠਮਜਵਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਮਙ੍ਗੀਭਾਵਤੋ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੋ –
‘‘ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣ, ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤੇਸੁਪਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪).
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਭਬ੍ਬਾ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਾ ਅਨਿਯਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਗਹਿਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹੀਨਸ੍ਸ ਹੀਨੋ ਹੀਨਭਾਵੇਨ ਸਾਧਾਰਣੋ, ਮਜ੍ਝਿਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਸਾਧਾਰਣੋ, ਹੀਨੁਕ੍ਕਟ੍ਠਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਸਾਧਾਰਣੋ, ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿਪਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਹੀਨੁਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਾਨਾਵਿਧੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਕਥਂ ਭੂਮਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਨਯੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਵਿਭਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਭੂਮਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਭੂਮੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਭੂਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਭਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ. ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨਿਯਮਨਂ ਨਿਯਾਮੋ, ਕੋ ਸੋ? ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ, ਅਵਕ੍ਕਨਂ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ, ਨਿਯਾਮਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ, ਤਾਯ. ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿਨਾਮਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਨਾਮਕਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਠਮਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮ, ਫਲਸਮਙ੍ਗੀ ਪਨ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਠਮਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗਹਿਤਾ. ਭਾਵਨਾਭੂਮੀਤਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਂ. ਉਤ੍ਤਰਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਤਂਤਂਫਲਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਸਮਥਂ ਆਵਹਨ੍ਤੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਥਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਞਾਣਾਧਿਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਹਨ੍ਤੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਵਸੇਸਾ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਪਦਾਪਿ ਨਾਤਿਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਸਮਥਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਤਰਾ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਪਟਿਪਦਾ ਸਮਥਂ ਆਵਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪). ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਸਯਮੇਵ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਨ੍ਦਨਯਾਚਨਪਞ੍ਹਾਪੁਚ੍ਛਨਾਦਯੋਪਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋਘੋਸਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਤੋਘੋਸੋ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਪਞ੍ਹਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਦਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਨ੍ਦਨਯਾਚਨਕਾਲੇਸੁ ਹਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਹਾਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਕਾਲੇਸੁ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਸਾਕਚ੍ਛਾਦੀਨਿ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਪਾਮੋਜ੍ਜਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸੁਖਸਮਾਧੀਹਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸੀਲਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਮਾਹਿਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਨੇ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ.
ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਸਮਥਭਾਵਨਾ ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾ ਚ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਦਾਨਸੀਲਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਾਮਯਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਸਮਥਭਾਵਨਾਯ ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ – ‘‘ਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਨ ਬੀਜਂ ਵਿਯ ਅਙ੍ਕੁਰਸ੍ਸ, ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਆਵੇਣਿਕਂ, ਅਥ ਖੋ ਸਾਧਾਰਣਂ ਤਦਞ੍ਞਕਾਰਣੇਹਿਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦਾਨਮਯਸੀਲਮਯਭਾਵਨਾਮਯਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਂ ਪਰਤੋਘੋਸਚਿਨ੍ਤਾਮਯਿਭਾਵਨਾਮਯਿਪਞ੍ਞਾਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਦਾਨਮਯਾਦੀਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਪਰਤੋ ਚ ਘੋਸਸ੍ਸ ਸੁਤਮਯਿਯਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ –
‘‘ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਦਾਨਂ, ਸੀਲਂ, ਲੋਕਿਯਭਾਵਨਾ ਚ ਨ ਕੇਵਲਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਰਤੋਘੋਸਾਦੀਨਂਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਾਹੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘ਦਾਨਮਯ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਸੀ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪) –
ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਮਯਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਪਰਤੋਘੋਸਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬੋ. ਦਾਨਂ ਪਨ ਦਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਸੁਤਮਯਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਨ੍ਦਨਯਾਚਨਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਮਯਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਨੋਪਿ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਾਧਾਰਣਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਗ੍ਗਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਵਨਾਮਯਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਭਾਵਨਾਮਯਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਾਧਾਰਣਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਸਮਥਭਾਵਨਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਨ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਰਿਪਾਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਂਯੇਵ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ.
ਦਾਨਮਯਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਆਦੀਨਂ ਪਰਤੋਘੋਸਾਦੀਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤੋ, ‘‘ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਾਦਯੋਪਿ ਇਮੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਯਥਾ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਪਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਤਥਾ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਾਦਯੋ ਕਾਯਵਿਵੇਕਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਂ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਂ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸੋ’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਿਵੇਕਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਵਡ੍ਢਨਤੋ, ਸਮਾਧਿਵਡ੍ਢਨਤੋ ਚ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਸ੍ਸ ਚ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਚ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋ ਆਲਮ੍ਬਿਤਬ੍ਬੋ ਪਸਾਦੋ, ਤਤੋ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਪਸਾਦੋ ਯਥਾਵਿਧੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਾਨਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮਥਸ੍ਸ ਲਭਨਨਿਮਿਤ੍ਤਦਾਯਕਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਮਥਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸੀਲਪਾਮੋਜ੍ਜਪੀਤਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਹਿਤਸ੍ਸ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਾਨਂ ਜਾਤਿਵਯਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹਿਰਿਯਾ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਹਿਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ.
ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਞਾਣਾਦੀਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਵੀਮਂਸਾਯ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਕੁਸਲਮੂਲਕਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਕੁਸਲਮੂਲਰੋਪਨਾ ਨਾਮ, ਤਾਯ ਚ ਤਥਾਵਿਧਕੁਸਲਮੂਲਕਾਯ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾ ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁਭਾਵਾਯ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਾਯ ਵਚਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਭਾਵਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਤ੍ਥੁਸਮ੍ਪਦਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਚ ਗੁਣਅਜਾਨਨਤਾਯ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਪਸਾਦਾਯ ਪਸਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਪਸਾਦਾਨਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯ ਵਡ੍ਢਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਤਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਦੁਮ੍ਮੁਖਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਪੇਸਲਾਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਦਿਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਹੋਨ੍ਤੋ ਪਨ ਯਥਾਨੁਰੂਪੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
‘‘ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਭੂਮਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਕੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਯਥਾਲਾਭਵਸੇਨ ਯੋ ਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ ਯੋਜਿਤੋ, ਸੋ ਸੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਯੋਜਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਇਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਿਬਲਾਨੁਰੂਪਾ ਰਚਿਤਾ
ਵਿਭਾਵਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.