੭. ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਿਭਾਵਨਾ
੨੯. ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਨੇਰੁਤ੍ਤਾਦਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਸੋ…ਪੇ… ਚਤੁਬ੍ਯੂਹਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ‘‘ਕਤਮੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਦੇਸਨਾਹਾਰਾਦੀਸੁ ਕਤਮੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਏਕਮ੍ਹਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨੇ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਗਹਿਤੋ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨੇ ਦੇਸਨਾਰੁਲ਼੍ਹੇ ਸੇਸਕਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਆਵਟ੍ਟੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ –
‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥ, ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;
ਧੁਨਾਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਨਲ਼ਾਗਾਰਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰੋ’’ਤਿ. –
ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਧ ਗਾਥਾਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨੇ ਦੇਸਨਾਰੁਲ਼੍ਹੇ ਸੇਸਕਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਗਾਥਾਤ੍ਥੋ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨੯) ਵੁਤ੍ਤੋ.
‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯਂ ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨੇ ਦੇਸਨਾਰੁਲ਼੍ਹੇ ਕਤਮਂ ਸੇਸਕਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਭਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਨਿਕ੍ਕਮਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਿਕ੍ਕਮਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਪਰਕ੍ਕਮਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਰਕ੍ਕਮਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਮਥਭਾਵਨਾਸਹਿਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਥਭਾਵਨਾਸਹਿਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਗਤਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਦੇਸਨਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਸੁਖਾਦਿਕਂ ਸੇਸਕਮ੍ਪਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਧੁਨਾਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦੇਨ ਗਹਿਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਿਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕਿਲੇਸਧੁਨਨੇ ਸਮਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਦੇਸਨਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਸਮਾਧਿਆਦਿਕਂ ਸੇਸਕਮ੍ਪਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਯਦਿ ‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’ਤਿਆਦਿਕਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਭੂਤਾਨਂ ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਨਂਯੇਵ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਕਥਂ ਵਟ੍ਟਮੂਲਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਧਿਪਚ੍ਚਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵੀਰਿਯਾਧਿਕਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਆਰਭਨ੍ਤਾ ਯੋਗਾਵਚਰਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਆਦਿਦੇਸਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਆਦੀਨਿਯੇਵ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਾਨਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਦੇਸਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਦੇਸਨਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਆਦੀਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਏਵਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਦੇਸਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤੋ, ‘‘ਕਥਂ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਦੇਸਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਗੇ ਭਾਵਨਾਯਂ ਅਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾਨਂ ਯੋਗੇ ਯੋਗਹੇਤੁ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਵਸੇਨ ਆਯਤਿਂ ਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ. ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਮ੍ਭੇ ਆਰਮ੍ਭਹੇਤੁ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ.
ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁ ਪਰਿਪਕ੍ਕਾਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣੇਸੁ ਯੇ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾ ਸਤ੍ਤਾ ਨ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਾ ਸਤ੍ਤਾ ਪਮਾਦਮੂਲਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯੋਗੇ ਭਾਵਨਾਯਂ ਯੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਨ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪਮਾਦੋ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੋ ਪਮਾਦੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕੋ ਪਮਾਦੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਬ੍ਬਿਧੇ ਪਮਾਦੇ ਅਞ੍ਞਾਣੇਨ ਨਿਵੁਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਞੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਇਮੇ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਞੇਯ੍ਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕੋ ਪਮਾਦੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕੋ ਪਮਾਦਾ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਮਾਦੋ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੋ, ਸੋ ਪਮਾਦੋ ਤਿਵਿਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਤਣ੍ਹਿਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਯਂ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਪਮਾਦੋ ਚ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭੋਗਾਨਂ ਠਿਤਤ੍ਥਾਯ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਤਣ੍ਹਿਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਆਰਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਂ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਪਮਾਦੋ ਚ, ਠਿਤਂ ਭੋਗਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਣ੍ਹਿਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪਰਿਭੋਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਂ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਪਮਾਦੋ ਚਾਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਅਯਂ ਪਮਾਦੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਦਟ੍ਠਾਨੋ ਏਕਵਿਧੋ ਪਮਾਦੋ, ਤਣ੍ਹਾਪਦਟ੍ਠਾਨੋ ਤਿਵਿਧੋ ਪਮਾਦੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਾਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਸੁ ਨਾਮਕਾਯੋ ਫਸ੍ਸਾਦਿਨਾਮਸਮੂਹੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਰੂਪਕਾਯੋ ਪਥਵੀਆਦਿਰੂਪਸਮੂਹੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਆਰਮ੍ਭਧਾਤੁਨਿਕ੍ਕਮਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਪਮਾਦੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਵਿਧਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਰੂਪਕਾਯੋ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਮਕਾਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਤਿ, ਰੂਪਕਾਯੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਰੂਪੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਂ, ਅਰੂਪੀਸੁ ਸਮ੍ਮੋਹੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਹਂਮਮਾਦਿਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਕਾਯੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਤਿ. ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਰੂਪਾਭਿਰਾਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਰੂਪੀਸੁ ਫਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਸੁਖੁਮਭਾਵਤੋ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਮਕਾਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਰੂਪਕਾਯਨਾਮਕਾਯੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਾਮਕਾਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਨੀਹਰਿਤਬ੍ਬਾਵਾਤਿ.
‘‘ਕਤਮੋ ਰੂਪਕਾਯੋ, ਕਤਮੋ ਨਾਮਕਾਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕਾਯੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਨਾਮਕਾਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਰੂਪਕਾਯਨਾਮਕਾਯੇਸੁ ਰੂਪਕਾਯੋ ਰੂਪਸਮੂਹੋ ਨਾਮ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਮਕਾਯੋ ਨਾਮਸਮੂਹੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾਤਿ. ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਸਉਪਾਦਾਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ‘‘ਕਤਮੇਨ ਉਪਾਦਾਨੇਨ ਸਉਪਾਦਾਨਾ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਥੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ‘‘ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਤਮੇਨ ਉਪਾਦਾਨੇਨ ਸਉਪਾਦਾਨਾ? ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਾਦਾਨਭੂਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਉਪਾਦਾਨਭੂਤਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਉਪਾਦਾਨਾ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਾਸੁ ਤਣ੍ਹਾਅਵਿਜ੍ਜਾਸੁ. ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਞ੍ਚ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਹਿ ‘‘ਮਮ ਸੀਲਂ, ਮਮ ਵਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਾਮਸਨਂ ਭਵਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਹਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਚੇਵ ਅਹਂਮਮਾਦਿਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਸਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਲੋਕਿਯਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਉਪਾਦਾਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਉਪਾਦਾਨੇਨ ਹਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿਪਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਸਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ. ਯਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਕਾਰਣਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਉਪਾਦਾਨਚਤੁਕ੍ਕੋ ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਭਵਤਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਸਉਪਾਦਾਨਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨੁਰੂਪਂ ਭਗਵਾ ਦੇਸੇਤਿ. ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੩੦. ਆਰਮ੍ਭਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਪਮਾਦਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਂ, ‘‘ਇਤਰਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ ਕਥਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਂ ਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਪਮਾਦਮੁਖੇਨੇਵ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਤਿਵਿਧੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕੇਸੁ ਪਮਾਦੇਸੁ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਂ ਪਰਿਜਾਨਨੇਨ. ਰਕ੍ਖਣਾਤਿ ਅਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਣਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਪਟਿਸਂਹਰਣਾਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਨਨੁਯੋਗੇਨ ਸਂਹਰਣਾ ਯਾ ਖੇਪਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਨੁਯੋਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਖੇਪਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਭਾਵਨਾ ਸਮਥੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਮੁਖੇਨ ਪੁਨ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਸਮਥੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋਤਿ.
‘‘ਸੋ ਸਮਥੋ ਕਥਂ ਕੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਉਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਉਪਾਯੇਨ. ‘‘ਕਾਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਮਾ, ਕਾਮੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਕਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਾਮਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ, ‘‘ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੫) ਵਚਨਤੋ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਨੀਯਾਨਂ ਕਾਮਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ. ਕਾਮਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –‘‘ਕਾਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦). ‘‘ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੭੨) ਵਚਨਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਇਧ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਵੋਕਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵ-ਕਾਰੋ ਆਗਮੋ, ਓ-ਕਾਰਂ ਲਾਮਕਭਾਵਂ. ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਾਦਿਕਂ. ਯਦਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਦਾ ਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਸਮਥੋ ਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਮਥੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤੋ, ‘‘ਕਤਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਵੀਮਂਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਯੋ ਯਦਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਦਾ ਸਮਥੋ ਭਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਥੇ ਭਵਮਾਨੇ ਸਤਿ ਕਤਮਾ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਵੀਮਂਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਥੇ ਭਵਮਾਨੇ ਸਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਂ ਯਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵੀਮਂਸਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਪਞ੍ਞਾ ਭਵਤਿ, ਅਯਂ ਵੀਮਂਸਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਸ੍ਸਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ. ਅਥ ਵਾ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਰਕ੍ਖਣਾ ਪਟਿਸਂਹਰਣਾ, ਅਯਂ ਸਮਥੋਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਕਤਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਵੀਮਂਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਸਮਥੇ ਸਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਯਾ ਵੀਮਂਸਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਪਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਅਯਂ ਵੀਮਂਸਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਸ੍ਸਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ. ਵੀਮਂਸਾਵ ਦੁਬ੍ਬਲਾ, ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਬਲਵਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸੋ.
ਸਮਥੋ ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ‘‘ਇਮੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥੋ ਸਮਥਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਭਾਵਿਯਮਾਨੇਸੁ ਕਤਮੇ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥੇ ਧਮ੍ਮੇ ਭਾਵਿਯਮਾਨੇ ਤਣ੍ਹਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਭਾਵਿਯਮਾਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਚੇਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ. ‘‘ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਹੀਯਮਾਨੇਸੁ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਉਪਾਦਾਨਾਦਯੋਪਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਹੀਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮਥਭਾਵਨਾਯ ਪਹੀਯਮਾਨਾਯ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਪਹੀਯਮਾਨਾਯ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਵਨਾਹਿ ਪਹੀਨੇਸੁ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਵਸੇਨ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਹੀਯਮਾਨਾਯ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੁ, ਕਥਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹੀਯਮਾਨਾਯ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਪਾਠੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਿਤਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਸਹਿਤਾਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਿਤਾਵ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਿਤਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾ ਤਥੇਵ ਭਵਨਿਰੋਧੋਤਿ ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾਸਹਿਤਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋਤਿਆਦਿਕੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ ਚ ਪੁਰਿਮਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਚ, ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਞ੍ਚ, ਵਟ੍ਟਨਿਰੋਧੋ ਵਟ੍ਟਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ.
‘‘ਵੀਰਿਯਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਾਦਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਾ ਸਭਾਗਭੂਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਾਦਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਾ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਕੇਨ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਤਥਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਭਗਵਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਵਚਨਂ ਆਹ, ਤੇਨ ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਵਚਨੇਨ ਤਥਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਂਯੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਂਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾਪਿ ਮੂਲੇ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਵਚਨਮਾਹ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ –
‘‘ਏਵਂ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚ ਆਵਟ੍ਟਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚ ਆਵਟ੍ਟਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਯਥਾਪਿ ਮੂਲੇ’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦) –
ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਾਥਾਤ੍ਥੋਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾਪਿ ਯਤਿਪੋਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਕਥਯਿਸ੍ਸਾਮ.
ਸਮੂਹੋ ਰੁਕ੍ਖੋ ਮੂਲਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਏਤੇਨ ਅਵਯਵੇਨ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਮੂਲਂ, ਕਿਂ ਤਂ? ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਠਿਤੋ ਮੂਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਰੁਕ੍ਖਾਵਯਵੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੂਲੇ. ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਫਰਸੁਛੇਦਾਦਿਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਸ੍ਸ ਮੂਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੋ. ਦਲ਼੍ਹੇਤਿ ਉਪਦ੍ਦਵਾਭਾਵੇਨ ਸਭਾਵਤੋ ਥਿਰੇ ਸਤਿ. ਛਿਨ੍ਦੀਯਤੀਤਿ ਛਿਨ੍ਨੋ, ਕੋ ਸੋ? ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਮੂਲਸਹਿਤੋ ਰੁਕ੍ਖਾਵਯਵੋ, ਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੋ ਰੁਕ੍ਖਾਵਯਵੋ. ਰੁਹਤਿ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋ. ਸੋ ਚ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਮੂਲਸਹਿਤੋ ਰੁਕ੍ਖਾਵਯਵੋ ਰੁਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ਪੁਨਰੇਵ ਰੂਹਤੀਤਿ ਪੁਨ ਅਙ੍ਕੁਰੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੇਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲੇ. ਅਨੂਹਤੇਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਹੇਤੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿਯੇਵਾਤਿ ਗਾਥਾਤ੍ਥੋ.
‘‘ਇਧ ਗਾਥਾਯਂ ਯੋ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੋ ਅਨੂਹਤਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੋ ਕਤਮਸ੍ਸਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨੁਸਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦਿਵਸੇਨ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨੁਸਯੋ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ ਭਵਸ੍ਸਾਦਤਣ੍ਹਾਭਾਵਤੋ. ਯੋ ਅਨੁਸਯੋ ਏਤਸ੍ਸ ਭਵਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਨੁਸਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਨੁਸਯੋ ਬਹੁਵਿਧੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਹਿ ਭਵਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਹਿ ਭਵੇਸੁ ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਭਵਸ੍ਸਾਦਤਣ੍ਹਾ ਭਵਤੀਤਿ. ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਕਿਲੇਸਾਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ.
‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਤ੍ਥੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦) ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਰਵਸੇਸਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਅਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ. ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਦਾ. ਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਂ ਵੋਦਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯੋਦਾਪਨਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦੋ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਏਤਂ ਅਕਰਣਾਦਿਤ੍ਤਯਦੀਪਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਓਵਾਦੋਤਿ ਗਾਥਾਤ੍ਥੋ.
ਗਾਥਾਯਂ ਯਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਾਪਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ. ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ. ਮੋਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਪਾਪੋ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਭੇਦੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਕੁਸਲਮੂਲਅਗਤਿਗਮਨਭੇਦੇਨਪਿ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਯਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਵਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਮ੍ਮਵਿਭਾਗੇਨ ‘ਸਬ੍ਬਪਾਪ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪਾਪਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਮੂਲਵਸੇਨ ਅਗਤਿਗਮਨਵਿਭਾਗਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਅਕੁਸਲਮੂਲ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦) ਅਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਮੋਹਵਸੇਨ ਸਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਯਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯਂ ਭਯਾ ਚ ਮੋਹਾ ਚ ਅਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਦਂ ਮੋਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸਬ੍ਬਪਾਪੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤੋ, ‘‘ਕਤਮਂ ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਲੋਭੋ ਅਸੁਭਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ –
‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘ਲੋਭੋ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਤੀਹਿ ਕੁਸਲਮੂਲੇਹਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਂ ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਮਾਹਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦) –
ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਭਾਧਿਮੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਲੋਭੋ ਅਸੁਭਾਯ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਯ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੇਨ ਅਲੋਭੇਨ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਕੁਜ੍ਝਨਦੁਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਦੋਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੇਨ ਅਦੋਸੇਨ ਚ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਚੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਚ ਮੁਯ੍ਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮੋਹੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਚਾਰਣਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਹੀਯਤਿ.
‘‘ਯਦਿ ਤੀਹਿ ਕੁਸਲਮੂਲੇਹੇਵ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਥਾ ਲੋਭੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਾਵਿਤਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ. ਮੁਦਿਤਾ ਅਰਤਿਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਅਰਤਿਯਾ ਮੂਲਭੂਤਂ ਮੋਹਮ੍ਪਿ ਪਜਹਤੀਤਿ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮੋਹੋ ਮੁਦਿਤਾਯ ਪਹਾਨਂ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਂ ਕੁਸਲਮੂਲਾਦੀਹਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਕੇਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਤਥਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਆਹ, ਤੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਤਥਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੩੧. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਸਬ੍ਬਪਾਪੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਞ੍ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਟ੍ਠਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਂ ਅਕਰਣਂ ਅਨਿਵਾਰਿਤਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਂ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਚਿਨ੍ਤਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਅਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਬਹੁਧਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ, ‘‘ਕਥਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤੇਸੁ ਪਹੀਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਟ੍ਠ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਸਭਾਗਪਰਿਵਤ੍ਤਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਤੀਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤੀਤੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਸ੍ਸ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਨੋ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਅਯਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਗਾਥਾ. ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤੇਨ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਭਾਵੋ ਕਥਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਵਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਭਗਵਾ ਯਂ ‘‘ਚੇਤੋਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਥਾਗਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਆਹ, ਤੇਨ ‘‘ਚੇਤੋ…ਪੇ… ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਾ ਕਤਿਵਿਧਾ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਦੁਵਿਧਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨੀਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਅਨੁਸਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਚਾਤਿ ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਹੀਨਨੀਵਰਣਾਨੁਸਯਾ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਪਸਾਦਨੀਯਵਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਸ੍ਸ ਕਿਤ੍ਤਿਕਾ ਭੂਮਿਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਭੂਮਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯ ਦੇਸਿਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤਮਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਕਤਮਂ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਕਤਮਂ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ, ਕਤਮਂ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪਟਿਵੇਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਗਾਥਾਯ ਦੇਸਿਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਪੇਤਿ, ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਭਵੇ. ਯਤੋ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਪਰਿਯੋਦਾਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸੋ ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ. ਯੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਙ੍ਗੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ. ਯਂ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਂ ਅਧਿਗਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਂ, ਅਯਂ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਧਮ੍ਮੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ ਭਵੇ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਗਾਥਾਯ ਦੇਸਿਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ. ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯ ਦੇਸਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਨਿ.
‘‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਰਕ੍ਖਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਂ, ਛਤ੍ਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਯਥ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ;
ਏਸਾਨਿਸਂਸੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਚਿਣ੍ਣੇ, ਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ’ਤਿ –
ਗਾਥਾਯ ਦੇਸਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸਭਾਗਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਕਥਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦੇਸਿਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਾਦਿਕੋ ਸਬ੍ਬੋ ਸਂਵਰੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੧). ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਕਮ੍ਮਕਾਰੀਨਂ ਗਤਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਗਤਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਨਾਮ.
‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਵਿਧੇ ਧਮ੍ਮੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਧਮ੍ਮੋ ਕਤ੍ਥ ਠਿਤੋ, ਕਥਂ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ, ਕੁਤੋ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਸਂਵਰਸੀਲੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਵਿਧੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਾ ਯਾ ਅਖਣ੍ਡਕਾਰਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਖਣ੍ਡਵਸੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਚਿਣ੍ਣਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੋ ਚਤੂਹਿ ਅਪਾਯੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਧਾਰਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵੇਨ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵੇਨ ਪਨ ਰਕ੍ਖਿਤਮਤ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੋਪਿ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਾਯੇਹੀਤਿ ਚ ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਰੋਗਾਦਿਅਨ੍ਤਰਾਯਤੋਪਿ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਰੋਗਾਦਿਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਵਾ ਅਯਤੋ ਅਪਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪਾਯਨ੍ਤੋਗਧੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
‘‘ਤਥਾ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਕੇਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਵਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਗਤਿਯੋ ਦੇਵਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਾ’’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ ਆਹ, ਤੇਨ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾ…ਪੇ… ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਖਣ੍ਡਕਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸੁਚਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪਾਯੇਹਿ ਰਕ੍ਖਣੇ ਏਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵੋ ਕੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਨ ਪਕਾਰੇਨਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਨ੍ਤਿ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਨਾਮਕੇ ਨਿਗਮੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਨਾਮਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਗਾਮਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਵੋਚ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿ ਬਾਹਿਰਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਮਣਿ ਆਲਪਤਿ. ਪਚ੍ਛਾਭੂਮਕਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾ. ਉਯ੍ਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ.
ਇਧਸ੍ਸਾਤਿ ਇਧਲੋਕੇ ਅਸ੍ਸ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਸ੍ਸ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੇਸਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਚ ਞੇਯ੍ਯਂ.
੩੨. ‘‘ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਭਾਵੋ ਕੇਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤੇਨਾਹ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਏਕਮ੍ਹਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸਂ ਯਸ੍ਸਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਯੋ ਯੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋ ਯਥਾਲਾਭਵਸੇਨ ਯੋਜਿਤੋ, ਤਸ੍ਸਂ ਤਸ੍ਸਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸੋ ਸੋ ਆਵਟ੍ਟੋ ਹਾਰੋ ਤਥਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਯੋਜਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਇਤਿ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਿਬਲਾਨੁਰੂਪਾ ਰਚਿਤਾ
ਵਿਭਾਵਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.