੧੪. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਿਭਾਵਨਾ

੪੬. ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਹਾਦਯੋ ਸੋਧਿਤਾ, ਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ‘‘ਕਤਮੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਦੇਸਨਾਹਾਰਾਦੀਸੁ ਕਤਮੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਹਾਰੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਧਮ੍ਮਾ, ਯੇਪਿ ਚ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤਥਾ ਤੇ ਧਾਰਯਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਿਂ ਪਨ ਤਥੇਵ ਧਾਰਯਿਤਬ੍ਬਾ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪਯਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯੇ ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਤਥਾ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਧਾਰਯਿਤਬ੍ਬਾ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਿਕਪ੍ਪਯਿਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਕਪ੍ਪਨਾਯ ਵੋਹਾਰਭਾਵੇਨ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਤਮਾ ਏਕਤ੍ਤਤਾ, ਕਤਮਾ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ‘‘ਜਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਜਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ…ਪੇ... ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਦੁਕ੍ਖਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਵਿਸੇਸਤਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ.

ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਪੋਨੋਭਵਿਕਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਮੁਦਯਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਮੁਦਯਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਯਂ ਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਮੁਦਯਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਮੁਦਯਵਿਸੇਸਤਾ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਨਿਰੋਧਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਨਿਰੋਧਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧੋ ਚਾਗੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਨਾਲਯੋ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਨਿਰੋਧਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਨਿਰੋਧਵਿਸੇਸਤਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ? ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਸੇਸਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਤਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਨਿਰਯਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਮਗ੍ਗਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਮਗ੍ਗਤਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਰਯਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਨਿਰਯਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਸੇਸਮਗ੍ਗਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸਮਗ੍ਗਤਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਰੋਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਰੋਧਤਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧੋ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਸੇਸਨਿਰੋਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸਨਿਰੋਧਤਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪਤਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਂ…ਪੇ… ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਰਾਜੇਤੀ’’ਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਾਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਸੇਸਰੂਪਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸਰੂਪਤਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

੪੮. ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਅਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਘੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਅਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸੇਸਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਞਾਣਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਜ੍ਜਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਜ੍ਜਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਞਾਣਾਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸੇਸਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਸਾਮਞ੍ਞਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਿਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਝਾਯੀਤਿ ਸੇਕ੍ਖਝਾਯੀਆਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਝਾਯੀਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਝਾਯੀਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਝਾਯਿਨੋ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਝਾਯੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸੇਕ੍ਖੋ ਝਾਯੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਝਾਯੀ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰੋ ਝਾਯੀ’’ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਝਾਯੀਅਸੇਕ੍ਖਝਾਯੀਆਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਝਾਯੀਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਝਾਯੀਵਿਸੇਸਤਾ ਝਾਯਿਨੋ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਸਮਾਧੀਤਿ ਸਰਣਸਮਾਧ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਮਾਧਿਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਮਾਧਿਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਸਮਾਧਿਨੋ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਰਣੋ ਸਮਾਧਿ, ਅਰਣੋ ਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਸਰਣਸਮਾਧ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਸਮਾਧਿਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਸਮਾਧਿਵਿਸੇਸਤਾ ਸਮਾਧਿਨੋ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਆਗਾਲ਼੍ਹਪਟਿਪਦਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਪਟਿਪਦਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਾਲ਼੍ਹਪਟਿਪਦਾ, ਨਿਜ੍ਝਾਮਪਟਿਪਦਾ…ਪੇ… ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਆਗਾਲ਼੍ਹਪਟਿਪਦਾਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੇਸਤਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ.

ਕਾਯੋਤਿ ਨਾਮਕਾਯਾਦਿਵਿਸੇਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਕਾਯਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਕਾਯਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਮਕਾਯੋ ਰੂਪਕਾਯੋ…ਪੇ… ਅਯਂ ਨਾਮਕਾਯੋ’’ਤਿ ਨਾਮਕਾਯਾਦਿਵਿਸੇਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਾ ਕਾਯਵਿਸੇਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਅਯਂ ਕਾਯਵਿਸੇਸਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਪਦਤ੍ਥਾਦਿਕੋ ਵਿਸੇਸੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੭) ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਾਦਿਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ? ਜਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਜਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਯੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਧਮ੍ਮੋ. ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਤਤੋ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਧਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਜਰਾਦਿਵਿਸੇਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਸਮਾਨਭਾਵੋਤਿ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਧਮ੍ਮੇਨ ਜਰਾਦਿਵਿਸੇਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਸਮਾਨਭਾਵੋ. ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਜਰਾਦਿਵਿਸੇਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਏਕਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਤਾਦਿਸਮਾਨਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਾਦਿਭਾਵਾਨਂ ਏਕੀਭਾਵੇਨ. ਏਕੀਭਵਤੀਤਿ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਭੇਦੇਨ ਅਨੇਕੋਪਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਤਾਯ ਏਕੀਭਵਤਿ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਪਨ ਵਿਲਕ੍ਖਣੋ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਵੇਮਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਜਾਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯੇਨ ਯੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਪਰਿਪਾਚਨਾਦਿਸਭਾਵੇਨ ਯੋ ਜਾਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮੋ ਜਰਾਦਿਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਸਦਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤੇਨ ਤੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਪਰਿਪਾਚਨਾਦਿਸਭਾਵੇਨ ਸੋ ਜਾਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮੋ ਜਰਾਦਿਧਮ੍ਮੇਨ ਵੇਮਤ੍ਤਤਂ ਵਿਸਦਿਸਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਮਾਨੋਪਿ ਜਾਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮੋ ਜਰਾਦਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਾਦਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਤਾਯ ਏਕਤ੍ਤਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਕਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਸਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸੁਤ੍ਤਾਦਿਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਸਤਿ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ, ਗਾਥਾਯਂ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਯਂ ਸਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਿਂ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘‘ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਕਿਂ, ਉਦਾਹੁ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਕਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤਾਵ ਏਕਤ੍ਤਵੇਮਤ੍ਤਤਾਵਿਸਯੇ ਨਿਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵਾ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਕਥਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਦਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦ੍ਯਾਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕੋ ਚ ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਿਬਲਾਨੁਰੂਪਾ ਰਚਿਤਾ

ਵਿਭਾਵਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.