੧੨. ਓਤਰਣਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਿਭਾਵਨਾ

੪੨. ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੋ ਵਿਭਙ੍ਗੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ‘‘ਕਤਮੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਦੇਸਨਾਹਾਰਾਦੀਸੁ ਕਤਮੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ ਓਤਰਣਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਯੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ ਓਤਰਣਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ਪਾਠੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਹਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਠੇ ਇਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਮੇਹਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਓਤਰਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਪਰਿਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਰੂਪਧਾਤੁਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ. ਅਧੋਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ. ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਕਾਮਰੂਪਅਰੂਪਧਾਤੁਮ੍ਹਿ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਅਸੇਕ੍ਖੋ. ਅਯਂ ਸੇਕ੍ਖੋ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਹਂ ਅਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸੇਕ੍ਖੋ ਚੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਚ ਅਤਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ ਓਘਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਦਤਾਰੀਤਿ ਗਾਥਾਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਥਾਪਾਠੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਹਿ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਾਤੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਯੋਪਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁ ਅਰੂਪਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਭਵਤੋ ਅਧੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਭੂਮਿਯੋ ਚ ਗਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਚਤੁਭੂਮਿਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਤੇਧਾਤੁਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਯਾ ਵਿਰਾਗਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਵਿਰਾਗਤਾ ਅਸੇਕ੍ਖਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਾਠੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਅਯਂ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਯ ਅਸੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਯਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਓਤਰਣਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਓਤਰਣਾ ਨਾਮ ਪਵੇਸਨਾ ਨਾਮ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਤਾਦਿਸਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਉਪ੍ਪਾਦਹੇਤੁਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਓਤਰਣਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ ਨਾਮ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯੇਹਿ ਸੀਲਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਸਤਿਯਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਨੁਵਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਾਠੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਤਰਣਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਅਯਂ ਅਹਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਪਾਠੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਹਿ ਓਤਰਣੇਹਿ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਹਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਅਯਂ ਸੇਕ੍ਖੋ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ, ਤਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਯੋ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਸੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਯਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਓਤਰਣਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ ਨਾਮ. ਸੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੪੩. ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯਂ ਓਤਰਣਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਪਾਠੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਹਿ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ, ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਚਲਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਚਲਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਚਲਿਤੇ ਚਲਨੇ ਅਸਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਭਵਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਨਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਆਗਤਿਗਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਗਤਿਗਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਚੁਤੂਪਪਾਤੇ ਅਸਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਇਧ ਛਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਹੁਰਂ ਵਾ ਛਸੁ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਉਭਯਂ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਫਸ੍ਸਾਦਿਸਮੁਦਾਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਸੋਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਵਸਾਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਕਤਿਵਿਧੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦੁਵਿਧੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਅਯਂ ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮੋ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ. ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ. ਅਯਂ ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ. ਸਾ ਦੁਵਿਧਾ ਚੇਤਨਾ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਾਮ. ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ. ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਓਤਰਣਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੇ ਯਾ ਵੇਦਨਾ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਅਯਂ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਯਾ ਚੇਤਨਾ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਅਯਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੪੪. ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਪਾਠੇ ਓਤਰਣਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ.

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤਾ ਵਾ…ਪੇ…

ਪਿਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾਥ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਾਪਾਠੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਹਿ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ ਵਾ ਯਾ ਕਾਚਿ ਪਰਿਦੇਵਿਤਾ ਵਾ ਅਨੇਕਰੂਪਾ ਯਾ ਕਾਚਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਤੇ ਸੋਕਾਦਯੋ ਪਿਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਭਵਨ੍ਤਿ, ਪਿਯੇ ਅਸਨ੍ਤੇ ਏਤੇ ਸੋਕਾਦਯੋ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਿਯੇ ਅਸਨ੍ਤੇ ਸੋਕਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਯੇਸਂ ਵੀਤਸੋਕਾਨਂ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਵੀਤਸੋਕਾ ਸੁਖਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੀਤਸੋਕਾਨਂ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਸੋਕਂ ਵਿਰਜਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਪਿਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾਥਾਤਿ ਗਾਥਾਤ੍ਥੋ.

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤਾ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਚ ਲੋਕਸ੍ਮਿਮਨੇਕਰੂਪਾ ਪਿਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਠੇ ਯਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਸੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਪਾਠੇ ਓਤਰਣਾ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਞਾਤਾ, ‘‘ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਪਾਠੇ ‘‘ਕਤਮੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮੇਹਿ ਓਤਰਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਵ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਪੀਤਿਮਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੇ ਯਾ ਪੀਤਿਮਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਅਯਂ ਪੀਤਿਮਨਤਾ ਅਨੁਨਯੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧੋਵ ਰੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੇ ਯਂ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਆਹ, ਇਦਂ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਪਟਿਘਂ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਨਯੋ ਚ ਪਟਿਘਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਅਨੁਨਯੇ ਚ ਪਟਿਘੇ ਚ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨੁਨਯੋ ਪਟਿਘਞ੍ਚ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ. ‘‘ਅਨੁਨਯੋ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖੋ ਹੋਤੁ, ਪਟਿਘਂ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖਂ ਨ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯ? ਪਟਿਘਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਟਿਘਮ੍ਪਿ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਯ ਕਤਮੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਯਤਨਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਦਸ ਰੂਪਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਨਿ. ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਓਤਰਣਾ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ ਨਾਮ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਤੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੇਨ ਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੁਖੇਨ ਵਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਤੇਨ…ਪੇ… ਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾਦੀਸੁ ਯੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਨਯਵਿਸੇਸੋ ਤਦਤ੍ਥਵਾਚਕਵਸੇਨ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਞਾਪਕਵਸੇਨ ਵਾ ਓਤਰਤਿ ਪਵਿਸਤਿ ਸਮੋਸਰਤਿ, ਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਨਯਵਿਸੇਸੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਓਤਰਣਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦ੍ਯਾਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਅਤ੍ਥੋ ਚੇਵ ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਅਤ੍ਥੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਤਿ ਓਤਰਣਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਿਬਲਾਨੁਰੂਪਾ ਰਚਿਤਾ

ਵਿਭਾਵਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.