੨. ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾਦਿਨਿਯਮਨ੍ਤਿ ਤਿਕਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਹਜਾਤਟ੍ਠਾਦਿਨਿਯਮਨਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਿਕਮੁਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਚਨਂ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦਨਂ ਰੂਪਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਕਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ. ਯਥਾਨੁਰੂਪਤੋਤਿ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਯੋ ਯਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਦਨੁਰੂਪਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
੧੦. ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇਪਿ ਪਰਿਹੀਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਅਨਾਦਿਭੂਤਸ੍ਸਪਿ ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਠਪਨੇ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਹਜਾਤਾਦਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ. ਯਥਾਰਹਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਾਰੂਪਧਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਰੂਪਧਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਿਕਾਨਂ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ ਸਹਜਾਤਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਦੇਸਪਰਿਹਾਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਹਿ ਸਮੁਦਾਯਪਰਿਹਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਹਜਾਤਾਦਯੋਤਿ ਵਾ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਿਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਹਜਾਤਮੂਲਕਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਭਵਨ੍ਤਾ ਨ ਸਹਜਾਤਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਹਜਾਤਨਿਬਨ੍ਧਨਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੋ ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪਰਿਹਾਨਿਯਂ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਞ੍ਚ. ਸਹਜਾਤਨਿਬਨ੍ਧਨੇਹੀਤਿ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਹਿ ਇਧ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਹੇਤੁਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਪਰਿਹਾਨਿਯਂਯੇਵ. ਸਾ ਹਿ ਇਧ ਅਧਿਕਤਾ. ਸਹਜਾਤਨਿਬਨ੍ਧਨਾਨਮੇਵ ਪਰਿਹਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਨੇਸਂ ਪਰਿਹਾਨੀ’’ਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਆਹ ‘‘ਸਹਜਾਤ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੭. ਨਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯਥਾ ਅਹੇਤੁਕਕਿਰਿਯਚੇਤਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਨਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਲਬ੍ਭਾ, ਏਵਂ ਨਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਾਤਿਪਿ ਲਬ੍ਭਾ. ਅਹੇਤੁਕਮੋਹਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਨਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਲਬ੍ਭਾ, ਨ ‘‘ਨਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਚ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਸਾਮਞ੍ਞਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
੨੫-੩੭. ਯਥਾ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਂ, ਏਵਂ ਗਣੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੇਤੁਮੂਲਕਾਨਂ…ਪੇ… ਨਗਣਨਸਾਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਗਣਨਾਹਿ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਤਾ ਸਮਾਨਾ. ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਯੋਜਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਨਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਕਮ੍ਮੇ ਤੀਣੀਤਿ ਇਦਮੇਵ ਪਦਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਹੇਤੁਯਾ ਤੀਣੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੩੯. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਤਿ ਤੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਸੀਸੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਚਕੇਸੂਤਿ ਸਦ੍ਧਾਸੀਲਸੁਤਚਾਗਪਞ੍ਞਾਸੁ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਸੇਸੇਸੂਤਿ ਰਾਗਾਦੀਸੁ. ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿ ਪਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਹਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਂ ਤਿਕਨ੍ਤਰਪਾਲ਼ਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇਪਿਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇਪਿ.
੬੨. ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਭੇਦਂ. ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਇਤਰੇਸਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦੇਸੁ ਸੇਸੇਸੁ ਚ ‘‘ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਪੁਰੇਜਾਤਾ ਪਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਥਮਿਦਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪੁਰੇਜਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਪੁਰੇਜਾਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਹਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਾਯਂ ਨਯੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰੇਜਾਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋਤਿ ਯਥਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਿਕੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪੁਰੇਜਾਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕੇਸੁਚਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਠਮਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾ ਕੇਚਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਯਤੋ ਤੇ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ.
੮੩-੮੭. ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੂਤਿ ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਮੂਲਕੇਕਾਵਸਾਨਾ ਯੇ ਨਵ ਨਵ ਵਾਰਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਕਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ. ਤੀਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤੀਸ੍ਵੇਵ ਸਹਜਾਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ.
ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.