੧. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦-੨੬. ਸੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਦ੍ਦੋ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਅਞ੍ਞਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਪਦਨ੍ਤਰਾਨਪੇਕ੍ਖੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਨਿਰਪੇਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਪਦਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖੇ ਵਿਸਯਭੂਤੇ. ਏਸ ਦੁਕ੍ਖਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮੋ ਦੁਕ੍ਖਸਦ੍ਦੋ. ਤਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਂ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਅਵਧਾਰਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਮੇਵਾਤਿ ਪਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮੁਦਯੇਸੁ ਕੋਚਿ ਫਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਞ੍ਚਧਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮੁਦਯੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਫਲਸਭਾਵੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ, ਫਲਸਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਫਲਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚ ਪਾਠੋ. ਮਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਚ ਫਲਙ੍ਗੇਸੂਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਙ੍ਗੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੪੯੨, ੪੯੫) ਆਗਤੋ ਮਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਮਗ੍ਗਫਲਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਸਬ੍ਭਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾਯ ਪਭਵਾਦਿਸਭਾਵਾ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮੁਦਯਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਪ੍ਪਭਵਾਦਿਸਭਾਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਰਹਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਅਸਚ੍ਚਸਭਾਵੇ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇ ਚ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੋ ਫਲਧਮ੍ਮੇ ਏਵ ਉਦ੍ਧਰਿ. ਨਨੁ ਚ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਅਸਚ੍ਚਸਭਾਵਾਤਿ ਤੇਪਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਨ, ਤੇਸਂ ਮਗ੍ਗਗਤਿਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਫਲਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਦਸੋਧਨੇਨ…ਪੇ… ਇਧ ਗਹਿਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਅਸਚ੍ਚਸਭਾਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਕਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਤਂ ਆਹ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ. ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਨਯੋਗਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਵਿਸੇਸਨਯੋਗੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਂ. ਸਚ੍ਚਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨੇਵ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾਦਿਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਸਚ੍ਚਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਚ੍ਚਯਮਕੇ ਸੁਦ੍ਧਸਚ੍ਚਵਾਰੇ ਸਚ੍ਚਵਿਸੇਸਨਭੂਤਾ ਏਵ ਦੁਕ੍ਖਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾ. ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਯਮਕਾਦੀਸੁਪੀਤਿ ਨ ਸੁਦ੍ਧਸਚ੍ਚਵਾਰੇ ਏਵ ਅਯਂ ਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦਸੋਧਨਵਾਰੇ ਤਂਮੂਲਚਕ੍ਕਵਾਰੇ ਚ ‘‘ਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮੁਦਾਯਪਦਾਨਂਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਾਰੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਚੇਤ੍ਥਾਪਿ ਸੁਦ੍ਧਵਾਰੇ ਏਵ ਅਯਂ ਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਦਿ ਸੁਦ੍ਧਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਾਰੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਸੇਸਨਭੂਤਾਨਮੇਵ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਗਹਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਸੇਸਨਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਰਿਮੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਪਾਠੋਵ ਬਲਵਾਤਿ.

ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.