ਮਹਾਵਾਰੋ

੧. ਅਨੁਸਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩. ਪਵਤ੍ਤਾਵਿਰਾਮਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਰਾਮਵਸੇਨ, ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ…ਪੇ… ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿ.

੨੦. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ. ਪਕਤਿਯਾ ਸਭਾਵੇਨ. ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਾ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਅਨਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤਾ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਨਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਹਾਨੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮੀਨਂ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਾਰੇ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਤਿ ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨਯੇ. ਓਕਾਸਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਧ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨਯੇ. ਅਨੋਕਾਸਤਾ ਅਨਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤਾ.

ਅਨੁਸਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸਾਨੁਸਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੬੬-੧੩੧. ‘‘ਸਾਨੁਸਯੋ, ਪਜਹਤਿ, ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਸਾਨੁਸਯੋ, ਕਾਮਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ, ਕਾਮਰਾਗਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨੁਸਯਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵੇਨ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਰਿਯਾਯ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵੇਨ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਧਮ੍ਮੋ. ਭਵਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾਤਿ ਕੇਵਲੇਨ ਭਵਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ. ਇਤਰੇਸੂਤਿ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਾਦੀਸੁ. ਭਵਾਨੁਸਯਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾਤਿ ਕਾਮਭਵਾਦਿਭਵਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ. ਸਾਨੁਸਯਤਾਨਿਰਨੁਸਯਤਾਦਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਹਾਨਾਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਭਵਵਿਸੇਸੇ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ? ਨ ਤਂ ਅਨੁਸਯਕਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲਤੋ ਅਨੋਕਾਸਤਾਯ ਚਾਤਿ ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੂਤਿ ਸੁਖਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੇਨ ਨਿਰਨੁਸਯੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨੁਸਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਨੋਕਾਸੋ ਅਨੋਕਾਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਾਨੁਸਯਤਾਦਿਹੇਤੁ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਰਨੁਸਯਤਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਪ੍ਪਹਾਨਾਪਰਿਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਰਿਜਾਨਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰੇਪਿ ‘‘ਅਪਾਦਾਨੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਹੇਤੁ. ‘‘ਅਨਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਪਾਦਾਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਾਨੁਸਯਵਾਰੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਪਜਹਨਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰੇਸੁ ਅਪਾਦਾਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਜਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਤੋ ਮਾਨਾਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਜਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਤਤੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਨਪ੍ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਮਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਵ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇਨੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਯਤੋ ਵਾ ਪਨ ਮਾਨਾਨੁਸਯੇਨ ਸਾਨੁਸਯੋ, ਤਤੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੇਨ ਸਾਨੁਸਯੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤਦਤ੍ਥੇਤਿ ਤਂ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਦਤ੍ਥੇ. ‘‘ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ. ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ. ਯਥਾ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਗਦੀਪਕਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਯਂ ਪਨ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਨ ਹਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨੁਸਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਟ੍ਠਾਨਤਾ’’ਤਿ, ਸੋਪਿ ਨ ਦੋਸੋ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਅਨੁਸਯਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾ, ਤਦੇਵ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਥੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਂ ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਾਮਗਾਰਾਨੁਸਯੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਨ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਕਤਂ ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ. ਤਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਯਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਾ ਏਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ…ਪੇ… ਆਪਨ੍ਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਤੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਭਾਵਤਾ ਚ ਪਕਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ…ਪੇ… ਅਪਨੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯੋ ਯਤੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੇਨ ਨਿਰਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਮਾਨਾਨੁਸਯੇਨ ਨਿਰਨੁਸਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ‘‘ਯਤੋ ਤਤੋ’’ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਸੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ…ਪੇ… ਨ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਭੁਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਦਕਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਾਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਾਨੁਸਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਪਜਹਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੨-੧੯੭. ਅਪ੍ਪਜਹਨਸਬ੍ਭਾਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ, ਅਪ੍ਪਹੀਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਸਬ੍ਭਾਵਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਯੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਸੋ ਮਾਨਾਨੁਸਯਂ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਪਜਹਤਿ, ਯੋ ਚ ਮਾਨਾਨੁਸਯਂ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਸੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤਿ ਪਗੇਵ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੋ ਵਾ ਪਨ ਮਾਨਾਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤਿ, ਸੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤੀਤਿ? ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਠਮਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਹਾਨਕਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਪਹਾਨਕਿਰਿਯਾਸਮ੍ਭਵਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਨਿਰਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯਾਦੀਨਂ ਨਿਰਵਸੇਸਪਜਹਨਕੇ ਅਟ੍ਠਮਕਾਦਿਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਵਸੇਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਨਿਰਵਸੇਸਪ੍ਪਜਹਨਕੇਹਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ. ਤੇਸੁ ਯੇਸਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਨੁਸਯਾ ਪਹੀਨਾ, ਤੇਪਿ ਅਪ੍ਪਜਹਨਸਬ੍ਭਾਵੇਨੇਵ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਚ ਯਥਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਪਹਾਨੇਨ ਵਜ੍ਜਿਤਾ ਰਹਿਤਾ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਸਕਦਾਗਾਮੀਨਂ. ਪੁਨ ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਉਭਯਨ੍ਤਿ ਕਾਮਰਾਗਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯਦ੍ਵਯਂ. ਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੇਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨੁਸਯਾਨਂ. ਉਭਯਾਪ੍ਪਜਹਨਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯਾਪ੍ਪਜਹਨਸ੍ਸ. ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯੇਸਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ ਪਹੀਨੋ, ਤੇਸਂ ਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤਾ, ਯੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਉਭਯਪ੍ਪਹੀਨਂ, ਤੇਸਂ ਤਦਪ੍ਪਜਹਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ‘ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਪਨ ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯੇਨ ਕਾਰਣਵਚਨੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਗਹਿਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਞ੍ਚ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਸਂਸਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ‘‘ਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਾਰਣਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਉਭਯਾਪ੍ਪਜਹਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਪਹੀਨਾਪ੍ਪਹੀਨਵਸੇਨ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਪਹੀਨਾਨਂਯੇਵ ਪਨ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਂਸਯਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਿਤੇਤਿ ਸਂਸਯਤ੍ਥੇਨ ਪਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਪਨ ਪਹੀਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਪ੍ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ.

ਪਜਹਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਪਹੀਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨੬੪-੨੭੪. ਫਲਟ੍ਠਵਸੇਨੇਵ ਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਨ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਵਸੇਨ, ਕੁਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ? ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਹਿ ਅਨੁਸਯਾ ਪਹੀਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਲੋਮੇ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨਪਿ ਦੇਸਨਾ ਗਹਿਤਾ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਨੁਸਯਚ੍ਚਨ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖੇਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਨਂ. ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਤਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਤਾਪਾਦਿਤਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨ ਹਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਤੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਤਂ ਆਪਾਦਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਪਾਦੀਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨਬ੍ਯਾਪਾਰਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕੋਚੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਹੀਨਵਾਰੇਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨੁਸਯ…ਪੇ… ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੨੭੫-੨੯੬. ਯਤ੍ਥ ਅਨੁਸਯੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹੋ, ਤਤ੍ਥੇਵਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਤਾਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਕਾਸੇ ਏਵ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਾਦਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੨੦੩) ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਪਹੀਯਮਾਨਾ ਪਹੀਯਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੨੦੪). ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਦੋਕਾਸਤ੍ਤਮੇਵ ਕਾਮਧਾਤੁਆਦਿਓਕਾਸਤ੍ਤਮੇਵ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ ਪਹੀਨਾਪ੍ਪਹੀਨਵਚਨਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਨੋਕਾਸੇ ਤਦੁਭਯਾਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਾਨੁਸਯਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਸੋ ਏਵ ਪਹਾਨੋਕਾਸੋਤਿ ਸ੍ਵਾਯਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨੋਕਾਸੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੋਕਾਸੇ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋਕਾਸੇ ਹਿ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਹੀਨੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ’’ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੋਕਾਸੇ ਤਦੁਭਯਾਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਨੋਕਾਸੇਤਿ ਤੇਨ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਨੋਕਾਸੇ. ‘‘ਸਾਧਾਰਣਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਸੁਖੁਪੇਕ੍ਖਾਸੁ ਪਹੀਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਮਾਨਕਾਲੇ ਪਹੀਨੋ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਤ੍ਤਾ ਕਾਮਰਾਗਮਾਨਾਨੁਸਯਾਨਂ.

ਪਹੀਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਧਾਤੁਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩੨-੩੪੦. ਅਪ੍ਪਹੀਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਭਾਵਾ ਇਧ ਅਨੁਗਮਨਸਯਨਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ …ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਧਾਪਿ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ਮੂਲਟੀ. ਅਨੁਸਯਯਮਕ ੧). ਛ ਪਟਿਸੇਧਵਚਨਾਨੀਤਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਸੇਧਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਾਨਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਧਾਤੁਵਿਸੇਸਨਿਦ੍ਧਾਰਣਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸੇਧੋਤਿ ਹਿ ਇਧ ਸਤ੍ਤਾਪਟਿਸੇਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੇ ਪਨ ਨ-ਕਾਰੇ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਇਮਂ ਨਾਮ ਧਾਤੁਂ. ਤਂਮੂਲਿਕਾਸੂਤਿ ਪਟਿਸੇਧਮੂਲਿਕਾਸੁ. ਏਵਞ੍ਹੀਤਿ ‘‘ਨ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਚੁਤਸ੍ਸ ਕਾਮਧਾਤੁਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਯੋਜਨਾਯ ਸਤਿ. ਨਕਾਮਧਾਤੁਆਦੀਸੁ ਉਪਪਤ੍ਤਿਕਿਤ੍ਤਨੇਨੇਵ ਨਕਾਮਧਾਤੁਆਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨਪਿ ਧਾਤੁਵਿਸੇਸਸ੍ਸੇਵ ਗਹਿਤਤਾਯ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕਾਮਧਾਤੁ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਭਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਭਾਗੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ਚ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ. ਯਥਾ ਅਵੁਤ੍ਤੇ ਭਙ੍ਗਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ ਭਙ੍ਗਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਤਯਿਦਂ ‘‘ਕਤਿ ਅਨੁਸਯਾ ਭਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਏਤਦਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਦਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਚ੍ਛਾਪੇਕ੍ਖਞ੍ਹਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ.

ਧਾਤੁਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਨੁਸਯਯਮਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਚਿਤ੍ਤਯਮਕਂ

ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧-੬੨. ਸਰਾਗਾਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਰਾਗਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਰੋ, ਤਾਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਕੁਸਲਾਦੀਤਿ ਪਨ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਰਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਾਰੋ, ਤਾਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਰਾਗਾਦਿਕੁਸਲਾਦੀਹੀਤਿ ਸਰਾਗਾਦੀਹਿ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿ, ਕੁਸਲਾਦੀਹਿ ਅਰਣਨ੍ਤੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਵਾਰਾ. ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਤਿ ਕੇਵਲਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਰਾਗਾਦੀਹਿ ਕੁਸਲਾਦੀਹਿ ਚ ਅਮਿਸ੍ਸਕਾ. ਤਯੋ ਤਯੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਤਯੋ ਤਯੋ ਮਹਾਵਾਰਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਸੋਲ਼ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧੇ ਸਰਾਗਾਦਿਮਿਸ੍ਸਕਚਿਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਏਵ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਲ਼ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮਪੁਗ੍ਗਲਧਮ੍ਮਵਾਰਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਪੁਗ੍ਗਲਧਮ੍ਮੇ ਚ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਂਸਗ੍ਗਵਸੇਨਾਤਿ ਸਂਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਵਿਮਿਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤਕਾਲਾ ਚ ਕਥਂ ਸਂਸਜ੍ਜੀਯਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਾਨਮ੍ਪਿ ਵਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਾਰਾਦੀਨਂ. ਤਂਤਂਨਾਮਤਾਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਾਮਸਨਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਾਰੋਤਿ ਨਾਮਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਏਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਸੇਸਵਾਰਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂਤਂਨਾਮਤਾ ਪਾਲ਼ਿਅਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੬੩. ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ. ਤਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣਂ ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਵਂਪਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂਪਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

੬੫-੮੨. ਦ੍ਵਯਮੇਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ‘‘ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਾਪਗਮੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ ਨਾਮ, ਤਦੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ, ਅਨਤੀਤਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ. ਏਵਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਪਕ੍ਖਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ, ਨੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ ਚੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਭਯਸ੍ਸਪਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰੋ ਹੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਤੋ. ਤਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗੀ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾਯਂ ਯਮਕਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿ…ਪੇ… ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਨਿਯਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਨੋ ਚ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਸੇਧੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਾਦਿਸਨ੍ਤਿ ਤਥਾਰੂਪਂ, ਯਦਵਤ੍ਥੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਤਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਵਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੮੩-੧੧੩. ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲਵਾਰਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਤ੍ਤਾ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ…ਪੇ… ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਥਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ ਸਿਯਾ. ਨ ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਗਹਿਤੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਭਾਵਤੋ. ਤੇ ਚ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਕ੍ਖਣਾਤੀਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਕ੍ਖਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਤਿ ਯਥਾ ਪਠਮਪਞ੍ਹੋ ਅਨਵਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਪਟਿਵਚਨੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਤਤੋ ਏਵ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਪਞ੍ਹਾ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪਨ ਪਞ੍ਹੋ ਏਵਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਵਚਨੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਾਤੀਤਚਿਤ੍ਤੋ, ‘‘ਅਤੀਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਾਤੀਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਸਾਤਿ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ‘‘ਨੋ ਚ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਮਾਦਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੋਤਿ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂਤਂਖਣਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾਰਹਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਚ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲਵਾਰੇ. ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਦਿਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਪ੍ਪਧਾਨਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਤ੍ਤਾ. ਅਥਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਉਭਯਥਾਪਿ ਦੁਤਿਯਪੁਚ੍ਛਾਯ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ ਅਨਵਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਪਨ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤੀਤਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਂ ਖਣਂ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣਂ ਖਣਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲਂ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੧੪-੧੧੬. ਸਰਾਗਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਰਾਗਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਏਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਰਾਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਯਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ. ਸੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਨਿਰੋਧਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਇਦਾਨਿ ਨਿਰੋਧਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ ਪਨ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਰਾਗਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਂ ਵੀਤਰਾਗਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਇਤਰਸੇਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਚਿਤ੍ਤਯਮਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਧਮ੍ਮਯਮਕਂ